biosfera chegaralari

PPTX 25 pages 3.8 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

qon ayhish organlari ishining boshqarilishi biologiya fani o'qituvchisi hamidov sharifjon 1 biosfera chegaralari navoiy viloyati navbahor tumani 32-sonli maktab biologiya fani o’qituvchisi adizova sevara erkinovnaning mavzusida taqdimoti 2 o’tilgan mavzu: 3-laboratoriya mashg’uloti. tabiiy ekosistemalar va sun’iy ekosistemalar o’rtasidagi o’xshshlik va farqlarni aniqlash 3 4 tabiiy va sun’iy ekosistemalarning o’xshshlik va farqlarini o’rganish 5 biosfera chegaralari 6 7 dars rejasi 1.atmosfera 2.gidrosfera 3.litosfera biosfera chegaralari. biosfera ma’lum chegaralarga ega bo‘lib, bu chegaralar hayotni ta’minlovchi shart-sharoitlar bilan belgilanadi. hayotni ta’minlovchi shart-sharoitlarga tirik organizmlar hayot faoliyati uchun qulay harorat, yorug‘lik, yetarli miqdorda suv, kislorod, karbonat angidrid gazi va boshqa mineral moddalarning mavjudligi kabilar kiradi. bu shart-sharoitlar yer sharining uchta qobig‘i: atmosfera, litosfera va gidrosfera tutashgan joyda yuzaga keladi. biosfera litosferaning yuqori qatlamini, gidrosferaning barcha qatlamlarini va atmosferaning quyi qatlamini o‘z ichiga oladi 8 biosfera chegaralari gidrosfera biosfera chegaralari atmosfera atmosfera atmosfera-bu yer sayyorasining gazsimon qobig‘i uning hamma qismida ham hayot mavjud emas, chunki …

2 / 25

amlari kiradi. hayot litosfera va gidrosfera bilan bevosita bog‘liq. ayrim ulkan daraxtlarning bo‘yi bir necha o‘n metr balandlikkacha yetadi. ayrim yirtqich qushlar yer yuzidan 2-3 km balandlikkacha ko‘tarilib o‘z o‘ljasini izlaydi. bakteriyalar, o‘simliklar, zamburug‘larning sporalari havo oqimlari bilan o‘nlab km balandlikkacha ko‘tariladi. ammo sanab o‘tilgan organizmlar atmosferada vaqtincha bo‘ladi. 13 parnik (issiqxona) effekti tabiatni asrang troposfera hayotning atmosferada tarqalish chegarasi atmosferaning quyi qatlami -troposfera bilan chegaralanadi. troposferaning balandligi qutblarda 8-10 km, ekvatorda esa 18-20 km ni tashkil etadi. troposfera troposferada atmosfera massasining 80% i va suv bug‘larining deyarli hammasi jamlangan. troposferada havo harorati balandlikka ko‘tarilgan sari har 100 m dan keyin 0,6°c ga pasayib, eng yuqori chegarasida esa -45-55°c ni tashkil etadi. troposferada tuman, yomg‘ir, qor, chaqmoq, dovullar va boshqa tabiat hodisalari sodir bo‘ladi. tog‘larda 6 km dan balandda karbonat angidrid gazining konsentratsiyasi juda past bo‘lgani va suv yo‘qligi sababli o‘simliklar o‘smaydi. stratosfera troposferadan yuqorida stratosfera qatlami joylashgan bo‘lib, 50-55 …

3 / 25

ha sovuq, termosferada esa +1000 dan +2000°c gacha issiq. gidrosfera gidrosfera - yerning suvli qobig‘i bo‘lib, u sayyoramizdagi barcha suv zaxiralarini o‘zida mujassamlashtirgan va yer yuzasining 70% ini egallaydi. yer yuzidagi barcha suvlarning 96,4% ini dunyo okeani, 3% dan ko‘prog‘ini yerusti va yerosti chuchuk suv havzalari tashkil etadi. chuchuk suvning 2/3 qismi arktika, antarktida, shuningdek, turli qit’alarning tog‘ cho‘qqilari muzliklarida to‘plangan. gidrosferaning barcha qatlamlarida hayot mavjud. v.i.vernadskiy biosfera chegarasini okean tubidan sal pastroqdan o‘tkazgan, chunki okean tubi tirik organizmlar hayot faoliyati natijasidir. plankton, nekton, bentos organizmlaridan tashkil topgan organizmlar jamoalari 10 km chuqurlikkacha tarqalgan. dunyo okeanining eng chuqur joyi tinch okeanidagi mariana botig‘i (11 km) hisoblanadi. gidrosfera o‘simliklar va o‘simliklar bilan oziqlanadigan hayvonlar okeanning yuqori qatlamlarida - 300 m gacha bo‘lgan chuqurlikda yashaydi. bu esa avtotrof organizmlar uchun zarur yorug‘likning yetarli miqdorda suv orqali o‘tishi bilan bog‘liq. suv muhitida hayvon turlari son jihatdan o‘simliklarga nisbatan ko‘p. o‘simliklar suv muhitining yorug‘lik …

4 / 25

g kattaligi tirik organizmlarning hayotini cheklovchi omil sanaladi. har 100 m chuqurlikda harorat +3°с ga ortadi. chuqurlik ortgan sari harorat ko‘tarilib boradi va +100°c da suv bug‘ga aylanadi. shuning uchun litosferada tirik organizmlar tarqalishining quyi chegarasi uch kilometr chuqurlikda, harorat +100°c ga yetgan joy bilan belgilanadi. litosferaning yuqori qatlamida tuproq hosil bo‘ladi. litosferadagi tirik organizmlarning ko‘pchiligi aynan tuproqda yashaydi. shunday qilib, tirik organizmlarning ancha qismi atmosfera va litosfera, atmosfera va gidrosfera chegaralarida yashab, sayyoramizning «hayot qobig‘i»ni hosil qiladi. uyga vazifa: o’tilgan mavzuni mustaqil o’qib-o’rganish. daftaringizga atamalarning ma’nosini yozib oling 139-betdagi mustaqil bajarish uchun topshiriqlarni bajarish e’tiboringiz uchun rahmat image13.png image14.png image15.jpeg image16.png image17.png image18.png image11.jpeg image12.png image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpg image24.jpeg image25.png image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.png image34.png image35.png image1.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 25

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biosfera chegaralari"

qon ayhish organlari ishining boshqarilishi biologiya fani o'qituvchisi hamidov sharifjon 1 biosfera chegaralari navoiy viloyati navbahor tumani 32-sonli maktab biologiya fani o’qituvchisi adizova sevara erkinovnaning mavzusida taqdimoti 2 o’tilgan mavzu: 3-laboratoriya mashg’uloti. tabiiy ekosistemalar va sun’iy ekosistemalar o’rtasidagi o’xshshlik va farqlarni aniqlash 3 4 tabiiy va sun’iy ekosistemalarning o’xshshlik va farqlarini o’rganish 5 biosfera chegaralari 6 7 dars rejasi 1.atmosfera 2.gidrosfera 3.litosfera biosfera chegaralari. biosfera ma’lum chegaralarga ega bo‘lib, bu chegaralar hayotni ta’minlovchi shart-sharoitlar bilan belgilanadi. hayotni ta’minlovchi shart-sharoitlarga tirik organizmlar hayot faoliyati uchun qulay harorat, yorug‘lik, yetarli miqdorda suv, kislorod, karb...

This file contains 25 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "biosfera chegaralari", click the Telegram button on the left.

Tags: biosfera chegaralari PPTX 25 pages Free download Telegram