islomdagi mazhablar tarixi

PPTX 21 стр. 427,5 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 427,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

al buxoriy universiteti t-a-3 talabasi rahimova dilzora al buxoriy universiteti t-a-3 talabasi rahimova dilzora qabul qiluvchi: sultonov shoruz islomdagi mazhablar tarixidan ma’lumotlar mazhab (arab. — yoʻnalish, oqim, yoʻl, taʼlimot), shariat mazhablari — islomda diniy huquq tizimlari va yoʻnalishlari. viii—ix asrlarga kelib shariatning shakllanishi jarayonida xuquqshunoslik — fiqx. sohasida juda koʻp mazhablar yuzaga kelgan. hozirgi vaqtda sunniy toʻrtta mazhab — hanafiylik, molikiylik, shofiʼiylik, hanbaliilik (mazhablar nomi ularning asoschilari: abu hanifa (imomi aʼzam), molik ibn anas, shofiʼiy, ibn hanbal nomidan olingan), shialikda bir mazhab — jafariylik (asoschisi — jafar as-sodiq) saqlanib qolgan islom tarihida, turli maktablarning tarafdorlari oʻrtasida toʻqnashuvlar boʻlib oʻtgan. asta-sekin kichik maktablar ortib borgan. xv asrdan soʻng sunniylikda 4 ta mazhab qolgan boʻlib, ularning huquqlari teng. sunniylik sunniylik islom dinidagi ikki asosiy yoʻnalishdan biri va eng keng tarqalgani sunniylar ummaviylar sulolasidan boʻlgan xalifalarning oliy hokimiyatiga boʻlgan huquqni tan olganlar. sunniylik vii asrning ikkinchi yarmida arabistonda vujudga kelgan. viii-xii aslarda arab …

2 / 21

mazhabi sunniylik yoʻnalishiga mansub boʻlgan musulmonlarning uchdan bir qismini oʻz ichiga oladi. molikya molikiya mazhabining asoschisi malik ibn onas abu abdulloh (721-795). islom diniy huquq sistemasini ishlab chiqishda konservativ mavqeda turgan. paygʻambar muhammad s.a.v. davridagi anʼanalarni yoqlab chiqqan, yaʼni "ashob al-hadis " (hadis tarafdorlari) oqimining namoyandasi boʻlgan. bu mazhab tarafdorlari huquq masalalarida ratsionalistikmetodga,yaʼni qur’on va hadislarni aqlga asoslangan holda talqin qilishga qarshi chiqqan. dastlab hijoz va madinada, keyin boshqa mamlakatlarda tarqalgan. hozirgi davrda molikiya mazhabi tunis, jazoir, marokash, liviya va ayrim boshqa mamlakatlarda musulmonlar oʻrtasida taʼsirga ega. “ ” shofiya shofiya mazhabining asoschisi abu abdulloh muhammad ibn idris ash-shofi’iy (767-820). makkada yashagan, hadislar va fiqhni oʻrgangan, yamanda qozilik lavozimini egallagan. ali avlodlari bilan yaqinlashganligi uchun 803 yilda qamoqqa olingan. avf etilganidan soʻng misrga ketib, malik ibn onasning shogirdi sifatida faoliyat boshlagan, 810 yildan bogʻdodda oʻz taʼlimotini targʻib qilgan. shofiy oʻz asarlarida islom huquqini aʼnanaviy normalar bilan bogʻlashga intilgan. u fiqh …

3 / 21

oq qiyos va ijmoʻning qoʻllanishida ham ular tanho muhammadning safdoshlari boʻlmish sahobalarning hamjihatligidan kelib chiqqan hukmlarnigina inobatga olar edilar. xanbaliya ularning rasmiyatchiligi oʻta ketgan mutaassibligi, jonli tarixiy haqiqatdan uzoq turgan qarashlari, ijtimoiy hayot va turmush tarzidagi har qanday yangiliklarga zid ekanligi sababli — mazhab xii-asrgacha keng tarqalmagan. undan keyingi asrlarda xanbaliya tarafdorlari yana kamayib ketgan. xviii asrda paydo boʻlgan vahobiylar xanbaliya tarafdori boʻlib chiqqan. vahobiylar saudiya arabistonda hokimiyatni qoʻlga olgach, xanbaliya qonunlarini amalga kiritganlar. u erda xanbaliyaning ilk islomga xos qonunlari hozir ham amalda. mazkur mazhablar va ulardagi xuquqshunoslik oʻrtasida, yuqorida qayd qilib oʻtilganidek, sabr-toqat va mutaassiblik darajasi xususida bir oz tafovut mavjud boʻlib, ular islom diniy taʼlimoti doirasidan tashqariga chiqmaydi, yaʼni bu mazhablarning hammasi ortodoksal hisoblanadi. shialik shialik (arabchadan guruh, tarafdorlar) islomdagi asosiy yoʻnalishlardan biridir. oʻzining tarqalishi va ijtimoiy-siyosiy mohiyati jihatidan sunniylikdan keyingi oʻrinda turadi. hozirda jahondagi musulmonlarning qariyib 10 foyizi shialikka mansub hisoblanadi. shialik vii asr oʻrtalarida xalifa …

4 / 21

nubuvvat, imomat, qiyomatdan iborat 5 ta aqidaga eʼtiqod qilinadi. bulardan haqida: tavhid (ollohning yagonaligini eʼtirof etish), adl (adolat, ollohning odilligi, yaʼni taqdir aqidasi) nubuvvat (payagʻambarlik) qiyomat yoki maʼod (oxirat kunining kelishi oʻlganlarning tirilishi) asosan sunniylik taʼlimoti bilan mos tushadi. jaʼfariya shia shariatida jaʼfariya mazhabi hukmron rol oʻynaydi. ular imom husaynga motam tutadilar, „shaxsey-vaxsey“ deb nom olgan motam yurishlari oʻtkazadilar va h.k. oʻrta asrlarda shialar ichida ham ixtiloflar yuz bergan, natijada koʻp sektalar vujudga kelgan. bulardan zaydiylar, ismoiliylar, ibodiylar va boshqa hozir ham mavjud. sh. hozirgi vaqtda eronda hukmron eʼtiqod isoblanadi. iroq, afgʻoniston, hindiston va pokistonda shialar bor. zaydiya zaydiylar — viii asr oʻrtalarida shialikda vujudga kelgan sekta tarafdorlari. arab halifaligida sinfiy ziddiyatlar keskinlashib, feodal guruhlar oʻrtasidagi kurash kuchaygan, ummaviylar hokimiyati inqirozga uchragan davrda vujudga kelgan. shialarning 5-imomi muxammad al-bokirning sustligidan norozi boʻlgan shialar ichidan zayd oʻz tarafdorlarini toʻplab, ummaviylar hokimiyatiga qarshi 739-yilda isyon koʻtargan, 740-yili halifa hishom (724-743) koʻshinlari bilan …

5 / 21

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islomdagi mazhablar tarixi"

al buxoriy universiteti t-a-3 talabasi rahimova dilzora al buxoriy universiteti t-a-3 talabasi rahimova dilzora qabul qiluvchi: sultonov shoruz islomdagi mazhablar tarixidan ma’lumotlar mazhab (arab. — yoʻnalish, oqim, yoʻl, taʼlimot), shariat mazhablari — islomda diniy huquq tizimlari va yoʻnalishlari. viii—ix asrlarga kelib shariatning shakllanishi jarayonida xuquqshunoslik — fiqx. sohasida juda koʻp mazhablar yuzaga kelgan. hozirgi vaqtda sunniy toʻrtta mazhab — hanafiylik, molikiylik, shofiʼiylik, hanbaliilik (mazhablar nomi ularning asoschilari: abu hanifa (imomi aʼzam), molik ibn anas, shofiʼiy, ibn hanbal nomidan olingan), shialikda bir mazhab — jafariylik (asoschisi — jafar as-sodiq) saqlanib qolgan islom tarihida, turli maktablarning tarafdorlari oʻrtasida toʻqnashuvlar boʻlib oʻt...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (427,5 КБ). Чтобы скачать "islomdagi mazhablar tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islomdagi mazhablar tarixi PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram