"avesto eng qadimgi davrlarning madaniy-tarbiyaviy yozma yodgorligi"

DOCX 29 pages 135.2 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.2 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent amaliy fanlar unversiteti pedagogika fakulteti boshlangʻich ta’lim yoʻnalishi ____________________________________ “boshlangʻich taʼlim pedagogikasi” fanidan kurs ishi mavzu: “avesto“ eng qadimgi davrlarning madaniy-tarbiyaviy yozma yodgorligi. ilmiy rahbar: ________________ bajardi: ____________________ toshkent – 2025 mundarija: kirish…………………………………………………..………………….……..3 i bob. avestoning paydo bo‘lishi va uning tarixiy-madaniy manbalari 1.1. avesto haqida umumiy ma’lumot va uning yozilish tarixi…...…………….…5 1.2. zardushtiylik dini va avestoning shakllanishidagi roli…………..………….10 1.3. avesto – qadimgi sharq madaniyatining manbai sifatida………..…………..16 ii bob. avestoning tarbaviy mazmuni va uning zamonaviy ahamiyati 2.1. avestoda aks etgan axloqiy-me’yoriy qarashlar………………………..……19 2.2. avestoning tarbiyaviy g‘oyalari va ularning jamiyatdagi ahamiyati……..….22 2.3. avestoning zamonaviy ma’naviy-tarbiyaviy jarayonlardagi o‘rni…….…….26 xulosa…………………………………………………………………………29 foydalanilgan adabiyotlar………………………………….…….31 kirish o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgach, milliy meros, tarixiy qadriyatlar va madaniy yodgorliklarga bo‘lgan e’tibor tubdan o‘zgardi. xususan, qadimiy yozma manbalarni o‘rganish, ularning ilmiy-nazariy hamda tarbiyaviy jihatlarini chuqur tadqiq etish orqali milliy o‘zlikni anglash, ma’naviy yuksalishga erishish imkoniyati paydo bo‘ldi. shunday yodgorliklardan biri bu …

2 / 29

integratsiyalash muhim ahamiyat kasb etadi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev o‘z nutqlarida milliy merosimizni o‘rganish zarurati haqida quyidagicha ta’kidlaydi: “buyuk ajdodlarimiz qoldirgan bebaho boyliklar – ularning asarlari, ijtimoiy-falsafiy, diniy-ma’naviy qarashlarini chuqur o‘rganish, ayniqsa, yoshlar tarbiyasida ulardan samarali foydalanish – bizning muqaddas burchimizdir”[footnoteref:1]. [1: shavkat mirziyoyev. “yangi o‘zbekiston – yangi taraqqiyot yo‘li”. t.: o‘zbekiston, 2021.] shuningdek, prezidentning 2021-yil 26-martdagi “ma’naviyat va ma’rifat tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorida xalqimizning qadimiy tarixiy-madaniy merosini chuqur o‘rganish va targ‘ib etish zarurligi alohida qayd etilgan[footnoteref:2]. [2: o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2021-yil 26-martdagi pq-5040-sonli qarori – "ma’naviyat va ma’rifat tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida".] ushbu kurs ishining subyekti — qadimiy yozma yodgorliklarning tarbiyaviy mazmunini o‘rganishga yo‘naltirilgan ilmiy tadqiqotdir. kurs ishining obyekti esa — “avesto” kitobining madaniy, diniy va axloqiy mazmuni, shuningdek, uning tarixiy taraqqiyotdagi o‘rni hisoblanadi. kurs ishning predmeti sifatida “avesto” matnida mujassam bo‘lgan tarbiyaviy, axloqiy va ijtimoiy g‘oyalar, ular orqali qadimgi sharq jamiyatlarining ma’naviy hayoti va …

3 / 29

slash. kurs ishining ilmiy ahamiyati shundan iboratki, u “avesto”ni faqat diniy manba sifatida emas, balki keng ijtimoiy, tarbiyaviy va axloqiy mazmun kasb etgan madaniy-falsafiy manba sifatida ko‘rib chiqadi. amaliy ahamiyati esa shundaki, ish natijalari maktab va oliy o‘quv yurtlarida o‘qitilayotgan tarix, falsafa va madaniyatshunoslik fanlariga qo‘shimcha material sifatida xizmat qilishi, shuningdek, yoshlar tarbiyasida milliy g‘oyalardan foydalanish uchun asos bo‘la oladi. kurs ishining hajmi va tuzilishi. ushbu kurs ishi kirish, ikki bob, har bir bobda uch bo‘lim, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. ishning umumiy hajmi taxminan 50 sahifani tashkil qiladi. birinchi bobda “avesto”ning tarixiy kelib chiqishi, diniy-falsafiy mazmuni va qadimiy sharqdagi o‘rni yoritiladi. ikkinchi bob esa “avesto”da aks etgan tarbiyaviy g‘oyalar, axloqiy qadriyatlar va ularning zamonaviy ta’lim-tarbiya jarayonidagi roli tahlil qilinadi. 1-bob. avestoning paydo bo‘lishi va uning tarixiy-madaniy manbalari 1.1. avesto haqida umumiy ma’lumot va uning yozilish tarixi avesto – bu qadimgi eroniy xalqlarning diniy-falsafiy, axloqiy-ma’naviy qarashlarini mujassam etgan yozma …

4 / 29

larga bo‘lingan. asarning eng qadimgi qismi bu – “gotalar” bo‘lib, u zardushtning shaxsiy monolog va dualoglari tarzida yozilgan. bu qismda diniy da’vatlar, inson axloqi va xulqiga oid g‘oyalar chuqur ifodalangan. boshqa qismlari esa – “yasna”, “visperad”, “vendidad”, “yashtlar” va “xorda avesto” deb ataladi. har bir bo‘lim o‘z mazmuniga ega bo‘lib, ular diniy marosimlar, duolar, qonun-qoidalar, afsonalar va axloqiy ko‘rsatmalarni o‘z ichiga olgan. avesto asosan eron hududida shakllangan bo‘lsa-da, uning g‘oyalari va diniy-falsafiy ta’siri o‘rta osiyo, xususan, qadimgi sug‘d, xorazm, baqtriya hududlariga ham chuqur singib ketgan. zardushtiylik dinining targ‘ibotchilari bu hududlarda avesto ta’limotlarini yoyganlar, diniy marosimlar avesto asosida tashkil etilgan. bu holat mazkur asarning sharq sivilizatsiyasi shakllanishida tutgan o‘rnini yana bir bor tasdiqlaydi[footnoteref:3]. [3: g‘ulomov, g‘. g‘. (1963). o‘zbekistonning qadimgi tarixi va madaniyati. toshkent: fan.] avesto asarining o‘ziga xos jihatlaridan biri shundaki, unda diniy aqidalar bilan bir qatorda ma’naviy, axloqiy, mehnatga munosabat, tabiatga ehtirom, insonlararo munosabat kabi masalalar ham chuqur yoritilgan. …

5 / 29

lamidir. o‘zbekistonda avesto ilmiy jihatdan xx asrning ikkinchi yarmida chuqur o‘rganila boshlandi. akademik i. m. oranskiy, v. a. livshits, e. e. bertels, g‘. g‘. g‘ulomov singari sharqshunos olimlar avestoning tarixiy-madaniy va adabiy jihatlariga oid muhim tadqiqotlar olib bordilar. o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi sharqshunoslik instituti qoshida avesto bo‘yicha ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etilgan va ularning natijalariga asoslangan holda bir qancha tarjima va tahliliy asarlar yaratildi[footnoteref:4]. [4: berdiev, o. (2004). avesto va o‘zbek xalqining qadimiy tafakkuri. toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.] bugungi kunda avesto – nafaqat diniy matn, balki qadimgi sharq xalqining ma’naviy dunyoqarashi, urf-odatlari, ijtimoiy-siyosiy qarashlarini aks ettiruvchi muhim manba sifatida o‘rganilmoqda. uning tarkibidagi axloqiy, tarbiyaviy qarashlar nafaqat o‘z davrida, balki hozirgi zamonaviy jamiyatda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. shunday qilib, avesto nafaqat tarixiy yozma yodgorlik sifatida, balki zamonaviy tarbiya, axloqshunoslik, falsafa, madaniyatshunoslik fanlari uchun ham muhim manba bo‘lib xizmat qilmoqda. uni o‘rganish orqali biz nafaqat o‘tmishni anglaymiz, balki kelajak avlod tarbiyasida qadimiy bilim …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""avesto eng qadimgi davrlarning madaniy-tarbiyaviy yozma yodgorligi""

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent amaliy fanlar unversiteti pedagogika fakulteti boshlangʻich ta’lim yoʻnalishi ____________________________________ “boshlangʻich taʼlim pedagogikasi” fanidan kurs ishi mavzu: “avesto“ eng qadimgi davrlarning madaniy-tarbiyaviy yozma yodgorligi. ilmiy rahbar: ________________ bajardi: ____________________ toshkent – 2025 mundarija: kirish…………………………………………………..………………….……..3 i bob. avestoning paydo bo‘lishi va uning tarixiy-madaniy manbalari 1.1. avesto haqida umumiy ma’lumot va uning yozilish tarixi…...…………….…5 1.2. zardushtiylik dini va avestoning shakllanishidagi roli…………..………….10 1.3. avesto – qadimgi sharq madaniyatining manbai sifatida………..…………..16 ii bob. avestoning tarbaviy mazmuni va uning zamonaviy ahamiya...

This file contains 29 pages in DOCX format (135.2 KB). To download ""avesto eng qadimgi davrlarning madaniy-tarbiyaviy yozma yodgorligi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "avesto eng qadimgi davrlarning… DOCX 29 pages Free download Telegram