etika nima?

PPTX 20 pages 2.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

toshkent tibbiyot akademiyasi etikadagi qadriyatlar va kategoriyalar. etika nima? etika — inson xulq-atvorini o’rganadigan falsafa sohasi bo’lib, u axloqiy qadriyatlar va me’yorlarni tahlil qiladi. axloqiy qadriyatlar esa jamiyatda qabul qilingan yaxshi va yomon, to’g’ri va noto’g’ri tushunchalarini belgilaydi.ular insonlarning bir-biri bilan munosabatlarida, shaxsiy rivojlanishida va jamiyat taraqqiyotida muhim rol o’ynaydi. asosiy axloqiy qadriyatlar: yaxshilik va yomonlik adolat muruvvat va shafqat odob va xulq halollik va rostgo‘ylik mas’uliyat hurmat va insonparvarlik bag‘rikenglik vijdon va axloqiy burch asosiy axloqiy qadriyatlar: yaxshilik va yomonlik: bu tushunchalar insonlarning xatti-harakatlarini baholashda asosiy mezon hisoblanadi. yaxshilik odatda jamiyat manfaatlariga mos keladigan, boshqalarga foyda keltiradigan amallarni anglatadi, yomonlik esa zarar yetkazadigan, jamiyat me’yorlariga zid bo’lgan harakatlarni ifodalaydi. adolat: adolat tenglik va haqqoniylikni ta’minlashga qaratilgan qadriyatdir. suqrot ta’biri bilan aytganda, “adolat — qonunga muvofiq xulqdir”. adolat jamiyatdagi tartibni saqlash va insonlar o’rtasidagi munosabatlarni muvozanatlashda muhim ahamiyatga ega. muruvvat va shafqat: muruvvat — bu insonning boshqalarga yordam berish istagi, …

2 / 20

istiqlol tufayli qadriyatlar tug’risidagiqarashlarimiz shitob bilan o’zgardi. sobiqittifoqning ilgari ulug’langan partiyaviy-sinfiyqadriyatlari sarobga aylandi, zamon realliklaritalablariga javob bera olmay, o’tgan o’n yilliklardaniborat tarix sahifalari bilan birga yopilib ketdi.o’zbekistonda qadriyatlarga e`tibor kuchaydi, uningturli qirralari olim va mutahassislar tomonidan tahliletilmoqda. qadriyatlar falsafasi — aksiologiyaning ko’pdan-ko’p mavzulari mutahassislarimizningilmiy izlanishlarida o’ziga xos o’rin tutmoqda. inson oliy qadriyat: avlod va ajdodlarimiz yaratgan qadrlash mezonlariningtarixi eng qadimgi naqllar, rivoyatlar, afsona, hikoyat,dostonlarga, ya`ni halq og’zaki ijodi namunalariga boribtaqaladi. spitamen, muqanna va jaloliddin manguberditug’risidagi asarlarda, alpomish, to’maris va shiroqtug’risidagi afsona va dostonlarda vatanparvarlik, halq vayurt ozodligi uchun fidoyilik kabi ko’plab umuminsoniyqadriyatlar tasvirlangan. ma`naviy merosimizning yorqinnamunasi – «avesto» zardo’shtiylikning muqaddas kitobibo’lganligidan, unda bu dinning qadriyatlar tizimi,qadrlash mezonlari, o’sha davrdagi milliy g’oyalar yorqinifodalangan. tafakkur… tafakkur deb, voqelikdagi narsa va hodisalarni ular oʻrtasidagi bogʻlanishlarni fikran, umumlashtirib, vositali yoʻl bilan aks ettirishga aytiladi. voqelik tafakkurda, idrok va tasavvurgina nisbatan chuqurroq va toʻlaroq aks etadi. biz sezgi, idrok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin boʻlmagan …

3 / 20

shlari uchunmuayyan asos bo’ladi. biz suqrot vaaflotun, arastu va hegellar kattae`tibor bergan bu mavzuning g’arbfalsafasida o’z tarixiga ega ekanligigashubha qilmaymiz etikadagi qadriyatlar qadriyat… qadriyatning mazmuni va ahamiyati «baho»tushunchasida to’la-to’kis aks etmasligi, turlichaifodalanishi ham mumkin. qadriyatning haqiqiyqadrini, mazmuni va ahamiyatini bahosiga qarabaniqlash qiyin bo’ladigan hollar ham uchraydi.aslida qadriyatning qadrini bilish, uningahamiyatini anglab olish va baholash bir-biribilan uzviy bog’liq jihatlarni tashkil qiladi.qadriyatning ahamiyati anglab olinmasa, qadritug’ri tushunilmasa, unga tug’ri baho beribbo’lmaydi. aynan shu ma`noda qadriyatnibaholash unga bo’lgan munosabatni hamifodalaydi, bu esa o’z navbatida kishilarningtalablari, ehtiyojlari va maqsadlari bilanbog’liqdir. qadriyatni baholashda qancha hilma-hil maqsad va ehtiyojga ega bo’lgan kishilarishtirok etsa, uning haqiqiy bahosini aniqlashham shuncha qiyinlashib boraveradi. sivilizatsiyamiz qadriyatlari va halqimizgahos qadrlash me`yorlari musulmon sharqiva arablar dunyosi madaniyatining rivojigaham nihoyatda katta aks ta`sir ko’rsatgan.tarihda nomlari saqlangan allomalarimizo’z navbatida butun jahon, sharqmadaniyatiga g’oyat katta hissaqo’shganlar. bunday fikrni abu hanifa, al-buhoriy, at-termiziy, kubro, ahmadyassaviy, naqshband kabi ilohiyot ilminingzabardast allomalari tug’risida ham aytishjoiz. ularning har biri …

4 / 20

ayon xonlik, amirlik, turli sulolalar, uruqlaro’rtasidagi urushlar, tinimsiz ziddiyatlar orqalikechdi, yahlit sivilizatsiyamizning hamjixatliginita`minlaydigan umumiy qadriyatlar tizimi darzketdi, qadrlash mezonlari ham bir qadar o’zgaraboshladi. falsafa tarixiga nazar dunyoning oltidan bir qismini egallab turgan mamlakatda qadrlashningumuminsoniy tamoyillarini barqaror qilish u yoqda tursin, haqiqiyqadriyatshunoslik nuqtai nazaridan tadqiqotlar olib borishga ham izn berilmasedi. faqat asrimizning 60-yillariga kelib, qadriyatlar muammosi ba`zimutahassislar tomonidan tahlil qilina boshlagan bo’lsa-da, 90-yillargachafalsafa darsliklarida alohida mavzu sifatida o’z o’rniga ega bo’lmadi. hukmronmafkuraning tarkibiy qismiga kirmaganligi, mavzularining juda kam tadqiqqilinganligi va nihoyatda oz ahamiyat berilganligidan mahsus falsafiytadqiqotlar sohasiga aylana olmadi. aksiologiya nomi bilan sobiq ittifoqdabirorta ham darslik yoki o’quv qo’llanmasi chop etilmagan, hattouniversitetlarning faylasuf, jamiyatshunos, tarihchi va boshqa ijtimoiymutahassislar tayyorlaydigan gumanitar bo’limlarida ham bu sohaga oidmahsus bilimlar berilmas edi. qadriyatlar tug’risidagi qarbda keng tarqalganaksiologiya fani rivojlangan mamlakatlarda inson qadri va haq-huquqlarigadoir ko’pgina tamoyillarning amaliyoti uchun nazariy asoslardan biri bo’lganilmiy sohalar qatoriga kiradi. etik qadriyatlarning ahamiyati etik qadriyatlar insonlarning xatti-harakatlarini tartibga soladi, jamiyatda …

5 / 20

z ichiga oladi. – yomonlik esa axloqiy qoidalarni buzish, zulm, adolatsizlik, zarar yetkazish kabi harakatlarni anglatadi. erkinlik va mas’uliyat – erkinlik – insonning o‘z xohishiga ko‘ra harakat qilish huquqi, lekin bu huquq axloqiy va huquqiy chegaralar doirasida bo‘lishi lozim. – mas’uliyat – insonning o‘z xatti-harakatlari natijalari uchun javob berishi, jamiyat oldidagi burchlarini ado etishi. yaxshilik va yomonlik adolat va nohaqlik – adolat – huquqlar va majburiyatlarning teng taqsimlanishi, har bir inson o‘z haqlarini olishi va o‘z majburiyatlarini bajarishi lozimligini bildiradi. vijdon va axloqiy burch – vijdon – insonning ichki axloqiy ovozi, o‘z xatti-harakatlarini baholash qobiliyati. – axloqiy burch – shaxsning jamiyat, oila yoki o‘z e’tiqodlari oldidagi majburiyatlari. erkinlik va mas’uliyat vijdon va axloqiy burch adolat va nohaqlik hurmat va insoniylik – hurmat – boshqalarning huquqlari, fikrlari va qadriyatlarini tan olish va ularga nisbatan odobli munosabatda bo‘lish. – insoniylik – mehribonlik, boshqalarga yordam berish va insonlarning dardiga befarq bo‘lmaslik. asosiy etik …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika nima?"

toshkent tibbiyot akademiyasi etikadagi qadriyatlar va kategoriyalar. etika nima? etika — inson xulq-atvorini o’rganadigan falsafa sohasi bo’lib, u axloqiy qadriyatlar va me’yorlarni tahlil qiladi. axloqiy qadriyatlar esa jamiyatda qabul qilingan yaxshi va yomon, to’g’ri va noto’g’ri tushunchalarini belgilaydi.ular insonlarning bir-biri bilan munosabatlarida, shaxsiy rivojlanishida va jamiyat taraqqiyotida muhim rol o’ynaydi. asosiy axloqiy qadriyatlar: yaxshilik va yomonlik adolat muruvvat va shafqat odob va xulq halollik va rostgo‘ylik mas’uliyat hurmat va insonparvarlik bag‘rikenglik vijdon va axloqiy burch asosiy axloqiy qadriyatlar: yaxshilik va yomonlik: bu tushunchalar insonlarning xatti-harakatlarini baholashda asosiy mezon hisoblanadi. yaxshilik odatda jamiyat manfaatlariga mos ke...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "etika nima?", click the Telegram button on the left.

Tags: etika nima? PPTX 20 pages Free download Telegram