bobur g‘azallarining qofiya turlari

DOCX 103 pages 340.0 KB Free download

103 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 340.0 KB

File type DOCX

Pages 103

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 103

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __________________________________ universiteti adabiyotshunoslik fakulteti _____________________________yo‘nalishi _______________________________________ fanidan dissertatsiya mavzu: bobur g‘azallarining qofiya turlari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish……………………………………………………………..…....3-9 i bob. sharq mumtoz poetikasi va qofiya ilmi 1.1 ilmi qofiyaning mumtoz poetikadagi o‘rni………………………….10-17 1.2. qofiyaga doir mumtoz nazariy asarlar……………………………..17-29 i bob bo‘yicha xulosa…………...………………………………………29-30 ii bob. bobur g‘azallarida qofiya turlari 2.1. bobur ijodida qofiyaning o‘zak tarkibiga ko‘ra turlari………..……31-50 2.2. tuzilishiga ko‘ra qofiya turlarining qo‘llanilishi…………….……..50-56 2.3. “boburnoma”da keltirilgan turkiy g‘azallar qofiyasi…………….....56-60 ii bob bo‘yicha xulosa……….…………………………………………..60-61 iii bob. bobur g‘azallarida qofiya san’atlari 3.1. musajja, tajziya, musalsal g‘azallarda qofiya……………………......62-66 3.2 bobur g‘azallarida zulqofiyatayn, zulqavofi’, tarse’ san‘atlari………66-73 3.3. qofiya, radif va mazmun munosabati…………………………..........73-88 iii bob bo‘yicha xulosa……………………………………………………88-89 xulosa…………………………………………………………………90-92 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………….93-101 ilovalar……………………………………………………………..102-103 kirish magistrlik dissertatsiyasi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi. dunyo adabiyotshunosligida badiiy asar qimmatini belgilaydigan poetik unsurlar va ularning mazmun bilan bog‘liqligi hamda qiyosiy tahlillariga alohida diqqat qaratilmoqda. natijada, mumtoz adabiyotimizning bugungi kungacha …

2 / 103

yatlari bo‘lmish qofiya san’atlari hamda qofiya ayblarining o‘ziga xos xarakterli jihatlarini aniqlash, ularning badiiy asar tarkibida qay darajada shakl va mazmun uyg‘unligiga bog‘liqligini o‘rganish bugungi kun she’rshunosligidagi dolzarb muammolardan biridir. prezidentimiz sh.mirziyoyevning “o‘zbek mumtoz va zamonaviy adabiyotni xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib qilishning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro konferensiya ishtirokchilariga yo‘llagan tabrigida keltirilgan quyidagi fikrlar mumtoz adabiyotimiz, uning boy merosini yanada teranroq tahlil qilishga qaratilgan ishlar ko‘lamini belgilashga xizmat qiladi: “o‘zbek mumtoz va zamonaviy adabiyotni xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib qilish, ko‘pqirrali bu mavzuni bugungi kunda dunyo adabiy makonida yuz berayotgan eng muhim jarayonlar bilan uzviy bog‘liq holda tahlil etib, zarur ilmiy-amaliy xulosalar chiqarish, kelgusi vazifalarimizni belgilab olish, o‘ylaymanki, katta ahamiyatga ega”[footnoteref:1]. [1: http://www.uzbekistan-geneva.ch/o ‘zbek-mumtoz-va-zamonaviy-adabiyotini-xalqaro-miqyosda-o’rganish-va.html ] mumtoz adabiyotimiz va mumtoz asarlarimizga berilayotgan bu kabi e’tibor ularning har tomonlama tadqiq qilinishiga doir masalalarni keng ko‘lamda kun tartibiga qo‘yadi. bu, avvalo, madaniyatimiz, tariximiz, ilm-fan rivojining yuksalishidagi eng asosiy masalalardan biri hisoblanadi. shunday ekan, …

3 / 103

mtoz poetikasida muhim ahamiyatga molik ishlar qilinganligini e’tirof etishimiz joiz. qofiya ilmini o‘rganish juda qadim davrlarga borib taqalishi bilan birga bu sohada qalam tebratgan ijodkorlar ham talaygina. xususan, arab olimlaridan: ibn qutayba, qudama ibn ja’far, asmaiy kabilar ish olib borgan bo‘lsalar, fors ijodkorlaridan shamsiddin qays roziy, abdurahmon jomiy va vohid tabriziy, nosiriddin tusiy, shams faxriy isfahoniy, yusuf aziziy va husayn voiz koshifiylarning ijodlarini misol qilib ketiramiz. turkiy ijodkorlardan shayx ahmad taroziyning “funun ul-balog‘a” asarida ham qofiya ilmi yuzasidan atroflicha ma’lumotlar beriladi. xorazmiyning bu borada qoldirgan ilmiy merosi bugungi kunda ham tadqiqotchilar nigohida. forobiy, beruniylarning aynan qofiyaga doir asarlari bo‘lmasa-da, ular ham mazkur ilm yuzasidan o‘zlarining fikr-mulohazalarini ketirib o‘tganligini “she’r va qofiyalari haqida so‘z” va boshqa asarlari orqali bilishimiz mumkin. o‘zbek adabiyotida durdona asarlari bilan nom qoldirgan zahiriddin muhammad bobur hindistonda 332 yil hukmronlik qilgan boburuiylar sulolasining asoschisi, buyuk podshoh bo‘lish bilan birga iste’dodli shoir, yirik adabiyotshunos va tarixchi olim ham …

4 / 103

va ruboiy nafaqat o‘zbek balki, sharq adabiyotida yetakchi janrga aylangan edi. g‘azalning tasvir imkoniyatlari nihoyatda boy bo‘lib, unda har qanday his-tuyg‘u, mushohada fikrni ifodalash qulay edi. bobur devonida oddiy g‘azallardan tashqari g‘azali musajja, qit’a g‘azal (birinchi bayti qofiyasiz g‘azal), g‘azali husni matla(matladan keyingi baytning har ikkala misrasi matla’ga qofiyadosh g‘azal) va qo‘shaloq qofiyali g‘azallar mavjud. umuman, bobur she’riy merosining hajmi ancha salmoqli. hozirgacha shoirning 119 g‘azali, 20 ga yaqin masnaviylari, 209 ruboiysi,10dan ortiq tuyuq va qit’asi, 50dan ortiq muammo va 60dan ziyod fardlarii aniqlangan. shoir lirikasining ko‘p qirralari turli olimlar tomonidan tadqiq etilgan bo‘lsa-da, she’rlaridagi qofiya masalasi maxsus o‘rganilmagan edi. zahiriddin muhammad bobur o‘zbek she‘riyatida o‘ziga xos o‘rin tutuvchi shoirlardan biri hisoblanadi. undan bizgacha boy adabiy meros saqlanib qolgan. jahonga mashhur “boburnoma”si, turli mavzularga bag‘ishlangan ilmiy asarlari va tabiiyki shoir sifatida mahoratini ko‘rsatib beruvchi she’rlari saqlanib qolgan. adabiyotshunoslikda uning 2ta devon tuzgani haqida ma’lumot keltiriladi. kobul va hind devoni. lekin …

5 / 103

ofiya ilmiga doir yaratilgan arab va fors-tojik, risolalaridan ham qiyos uchun foydalanildi. tadqiqot predmeti sifatida zahiriddin muhammad bobur g‘azallari, g‘azallarning qofiya turlari va nazariy asoslari, boshqa mumtoz poetik janrlardan farqli jihatlari va bu janrda yozilgan asarlarning poetik xususiyatlarini tashkil etadi. tadqiqotning maqsadi va vazifalari. zahiriddin muhammad bobur qalamiga mansub barcha g‘azallarda qofiya turlarini aniqlash, g‘azallarda uchragan qofiya san’atlarini tahlil qilish, shuningdek, radif, vazn va mazmun munosabatini o‘rganishdan iborat. tadqiqotning vazifalari: –ilmi qofiyaning mumtoz poetikadagi o‘rnini ko‘rsatish; – bobur g‘azallarida qofiya turlari ва bobur ijodida qofiyaning o‘zak tarkibiga ko‘ra turlarini tadqiq etish; –tuzilishiga ko‘ra qofiya turlarining qo‘llanilishini ko‘rsatish; – “boburnoma”da keltirilgan turkiy g‘azallar qofiyasini poetik tahlil qilish; –bobur g‘azallarida qofiya san’atlarini tadqiq etish; – musajja, tajziya, musalsal g‘azallarda qofiyaning o‘rnini belgilash; –bobur g‘azallarida zulqofiyatayn, zulqavofi’, tarse’ san‘atlarining qo‘llanilishi; – qofiya va radifning mazmun munosabatini tahlil qilishdan iborat. tadqiqotning ilmiy yangiligi. o‘zbek mumtoz adabiyoti tarixida o‘ziga xos uslubi, ravon, hamma uchun birdek …

Want to read more?

Download all 103 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bobur g‘azallarining qofiya turlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __________________________________ universiteti adabiyotshunoslik fakulteti _____________________________yo‘nalishi _______________________________________ fanidan dissertatsiya mavzu: bobur g‘azallarining qofiya turlari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish……………………………………………………………..…....3-9 i bob. sharq mumtoz poetikasi va qofiya ilmi 1.1 ilmi qofiyaning mumtoz poetikadagi o‘rni………………………….10-17 1.2. qofiyaga doir mumtoz nazariy asarlar……………………………..17-29 i bob bo‘yicha xulosa…………...………………………………………29-30 ii bob. bobur g‘azallarida qofiya turlari 2.1. bobur ijodida qofiyaning o‘zak tarkibiga ko‘ra turlari………..……31-50 2.2. tuzilishiga ko‘ra qofiya turlarining qo...

This file contains 103 pages in DOCX format (340.0 KB). To download "bobur g‘azallarining qofiya turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bobur g‘azallarining qofiya tur… DOCX 103 pages Free download Telegram