Back

qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha

DOCX 18 pages 406.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
mavzu: qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha reja: · qobiliyatlar to’g’risida tushuncha. · o‘zbekiston respublikasida o‘qituvchi kadrlarning ma’naviy qiyofasi, aqliy salohiyati hamda kasbiy mahoratiga qo‘yilgan talablar. · pedagogik qobiliyat va uning o‘qituvchi faoliyatidagi ahamiyati. · 3.qobiliyat va zehn.o‘qituvchining o‘z qobiliyatini rivojlantirib borishi. qobiliyatlar to’g’risida tushuncha. xaridor do’konda tovarlarni ko’zdan kechirayotib, bir xil matodan tayyorlanganiga qaramay, ularga har xil baho beradi, bir tikuvchini maqtaydi, ikkinchisiga esa e’tirozlar bildiradi. shuningdek, ularga ba’zi bir takliflar beradi, tashqi ko’rinishi bejirim bo’lishi, chidamliligi oshishi to’g’risida mulohazalar yuritadi, ya’ni ulardan birisi qoniqtiradi, ikkinchisi esa ijobiy baho olish imkoniyatidan mahrum bo’ladi. talabalar har xil turdagi tanlovlarda, olimpiada va universiadada ishtirok etadilar, ulardan bittasi muvaffaqiyatga erishadi, hatto g’oliblikni qo’lga ham kiritadi. bu psixologik hodisa yoki voqelik nimadan dalolat ekanligini aniqlash orqaligina bilim darajasi, qobiliyat ko’rsatkichi, muvaffaqiyat mexanizmi, malaka yoki ko’nikmalar barqarorligi yuzasidan mulohaza yuritish mumkin xolos. qobiliyatlar to’g’risida umumiy tushunchani vujudga keltirish uchun ularga aloqador omillar, tarkiblar bo’yicha …
2 / 18
q)da yuksak natijalarga erishishi, hatto mutaxassisligiga yondosh ixtisoslikda o’zini ko’rsatishi mumkin. ta’lim va ijtimoiy turmushda uquvsiz, «yaroqsiz» deb baholangan insonlar keyinchalik biron-bir sohaning etakchi mutaxassisi sifatida elga tanilishi, yuqori lavozim egallashi, tadbirkor shaxs sifatida kamol topishi hodisalari tajribada ko’p uchraydi. shuning uchun bilim, ko’nikma va malakalarni egallash (o’zlashtirish) jarayonida qobiliyatlar namoyon bo’lsa-da, lekin ular bilim, ko’nikma, malakalarga bevosita taalluqli emasdir, xuddi shu boisdan, ular bir-biri bilan o’zaro munosabat va nisbatan nuqtai nazardan tahlil qilinganida qobiliyatlar bilan bilimlar, qobiliyatlar bilan ko’nikmalar mohiyat, mazmun, ma’no jihatidan bir-biridan tafovut qiladi. ushbu psixologik hodisa obrazliroq qilib tushuntirilganida, bilim ko’nikma, malaka mashqlanish tufayli egallaniladigan aniq voqelik deb tasavvur qilinsa, qobiliyatlar shaxsning ruhiy olamidagi hali ro’yobga chiqmagan imkoniyatidir. masalan, talabaning o’qishga kirishi u mutaxassis sifatida kasbiy kamolot uchun imkoniyat tarzida gavdalanishi kabi (uning intilishi, ob’ektiv va sub’ektiv muhit, salomatligi va boshqalar), shaxsning qobiliyatlari kasbiy bilim, ko’nikma va malakalarni egallash uchun imkoniyat tariqasida namoyon bo’ladi. kasbiy bilim …
3 / 18
mahorat darajasi haqiqat hisoblanadi. insonda namoyon bo’layotgan tasviriy san’at qobiliyati uning rassom sifatida shakllanishiga kafolat bera olmaydi. rassomlikni egallashi uchun maxsus ta’lim berilishi, tabiatga o’zgacha munosabati, idrok qilish xayoloti, shaxsiy fazilati, salomatligi, matolar, mo’yqalamlar, bo’yoqlar, moslama asboblar va boshqalar muhayyo bo’lishi lozim. ta’kidlab o’tilgan vositalar, shart-sharoitlarsiz tasviriy san’at qobiliyatlari taraqqiy etmay turiboq, ilk ko’rinishidayoq so’na borishi mumkin. ijtimoiy-tarixiy taraqqiyot pallasida bunday hodisalar son-sanoqsiz bo’lib o’tganligi hech kimga sir emas, albatta. psixologiya fani qobiliyatlar bilan faoliyatning muhim jabhalari bo’lmish bilim, ko’nikma va malakalarning aynan bir narsa ekanligini rad etar ekan, ularning birligini e’tirof qiladi. shuning uchun qobiliyatlar faqat faoliyatda ro’yobga chiqadi, lekin shunda ham aynan shu qobiliyatlarsiz amalga oshirilishi amri mahol faoliyat ko’rinishlaridagina aks etadi, xolos. agar shaxs rasm solishga hali o’rganmagan bo’lsa, mabodo u tasviriy faoliyatning malakalarini uddalay olmasa, uning tasviriy san’atga nisbatan qobiliyatlari yuzasidan mulohaza yuritishga o’rin ham yo’q. bularning barchasi bo’lg’usi rassomning ish uslubi, usullari, rangga munosabatlarini qanchalik …
4 / 18
teyn (nisbiylik nazariyasi asoschisi), nikolay lobachevskiy (yangi geometriya yo’nalishi asoschisi) va boshqalar o’qishida genial olim bo’lib voyaga etishishi dalolatnomasi yo’q edi. qobiliyatlar bilim, ko’nikma va malakalarda aks etmaydi, balki ularni egallash dinamikasida namoyon bo’ladi. faoliyat uchun zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalarni o’zlashtirish jarayonida yuzaga chiqadigan farqlar qobiliyatlar to’g’risida mulohaza yuritish imkonini beradi. demak, shaxsning faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish sharti hisoblangan, bilim, ko’nikma va malakalarni egallash dinamikasida yuzaga chiqadigan farqlarda namoyon bo’ladigan individual psixologik xususiyati qobiliyatlar deyiladi. ushbu xususiyatni aniqlash uchun ba’zi bir omillarni tahlil qilish maqsadga muvofiq; a) shaxsning muayyan sifatlari yig’indisi belgilangan vaqt oralig’ida egallagan faoliyati talablariga javob bersa, unda mazkur faoliyatga nisbatan qobiliyati mavjuddir; b) inson shunday holatlarda faoliyat talabiga javob bera olmasa, psixologik sifatlar, ya’ni qobiliyatlar mavjud emasdir (juda zaifdir). lekin bunday xususiyatli shaxs ko’nikma va malakalarni egallay olmaydi, degan ma’no anglatmaydi, biroq ularni egallash vaqti cho’zilib ketadi, xolos. shunday qilib, qobiliyatlar individual-psixologik xususiyatlar bo’lishi bilan birga: …
5 / 18
flanadi va buning asosida bir insonning boshqa insondan tafovutlanadigan xislatlari, fazilatlari yotadi. shuning uchun har bir shaxsdan bir xil natija, bir xil sifatni kutish mumkin emas, chunki insonlar o’z qobiliyatlari bo’yicha bir-birlaridan muayyan darajada farq qiladilar, binobarin, ular o’rtasida farqlar sifat va miqdor jihatidan bir talay bo’lishi mumkin. qobiliyatlarning sifat tavsifi shaxsning qaysi individual-psixologik xususiyatlari faoliyat muvaffaqiyatining majburiy sharti tariqasida xizmat qilishini anglatadi. ularning miqdoriy tavsifi esa faoliyatga qo’yiladigan talablarga shaxs tomonidan qay yo’sinda bajarish imkoniyati mavjudligini bildiradi, ya’ni mazkur inson boshqa odamlarga qaraganda malaka, bilimlardan nechog’lik tez, engil, puxta foydalana olishini namoyish qiladi. qobiliyat xususiyatlarining sifat jihatidan talqin qilinishida, birinchidan, maqsadga turlicha yo’llar orqali erishishga imkon beruvchi «o’zgaruvchan miqdor» to’plami tariqasida, ikkinchidan, faoliyat muvaffaqiyatini ta’minlovchi shaxsning individual psixologik xislatlari (fazilatlari) murakkab majmuasi ko’rinishida gavdalanadi. masalan, fakultet dekanati va o’qituvchilar jamoasi tomonidan yuksak tashkilotchilik qobiliyatiga ega deb baholangan iv kurs boshlig’i («oqsoli») mahkamda mana bunday psixologik xususiyatlar majmuasini ko’rish mumkin, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha"

mavzu: qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha reja: · qobiliyatlar to’g’risida tushuncha. · o‘zbekiston respublikasida o‘qituvchi kadrlarning ma’naviy qiyofasi, aqliy salohiyati hamda kasbiy mahoratiga qo‘yilgan talablar. · pedagogik qobiliyat va uning o‘qituvchi faoliyatidagi ahamiyati. · 3.qobiliyat va zehn.o‘qituvchining o‘z qobiliyatini rivojlantirib borishi. qobiliyatlar to’g’risida tushuncha. xaridor do’konda tovarlarni ko’zdan kechirayotib, bir xil matodan tayyorlanganiga qaramay, ularga har xil baho beradi, bir tikuvchini maqtaydi, ikkinchisiga esa e’tirozlar bildiradi. shuningdek, ularga ba’zi bir takliflar beradi, tashqi ko’rinishi bejirim bo’lishi, chidamliligi oshishi to’g’risida mulohazalar yuritadi, ya’ni ulardan birisi qoniqtiradi, ikkinchisi esa ijobiy baho olish...

This file contains 18 pages in DOCX format (406.8 KB). To download "qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyat va pedagogik qobiliya… DOCX 18 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all

No similar files found.