pedagogik qobiliyat haqida ma'lumotlar

DOCX 12 pages 32.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: o`qituivchi faoliyatida pedaggogik qobiliyat 2-soat reja: 2.1.qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha. 2.2. pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tavsifi. 2.3.pedagogik qobiliyatni shakllantirish yo`llari. 2.4.o’qituvchining kreativlik qobiliyati. 1. tayanch tushunchalar: qobiliyat, iqtidor, iste’dod, pedagogik qobiliyat, umumiy qobiliyat, maxsus qobiliyat, shaxsiy sifatlar, kasbiy sifatlar qobiliyatning psixologik tavsifi. qobiliyat – odam psixikasining eng muhim hususiyatlaridan biri bo’lib, bu xususiyatlarni xaddan tashqari keng to’ldirish imkoni oqibatida qandaydir bir qobiliyatning nisbiy zaifligi, hattoki shunday bu qobiliyat bilan hammasidan ko’ra bir-biri bilan chambarchas bog’liq faoliyatning muvafaqqiyatli bajarish imkoni aslo yo’q emas. qobiliyat bilimdan farq qiladi. bilim – bu ilmiy mutolaalar natijasidir, qobiliyat esa insonning psixologik va fiziologik tuzilishiga xos bo’lgan xususiyatdir. qobiliyat bilim olish uchun zaruriy shart-sharoit yaratadi, shu bilan birga, u ma’lum darajada bilim olish mahsulidir. umumiy va maxsus bilimlarni o’zlashtirish, shuningdek, kasbiy mahoratni egallash jarayonida qobiliyat mukammallashib va rivojlanib boradi. qobiliyatga yaqinroq turadigan tushunchalar ko’nikma va malakalardir. ko’nikmalar – o’qituvchining kasbiy faoliyati jarayonida …

2 / 12

on bo’ladigan individual psixologik xususiyati qobiliyatlar deyiladi. ushbu xususiyatni aniqlash uchun ba’zi bir omillarni tahlil qilish maqsadga muvofik; a) shaxsning muayyan sifatlari yig’indisi belgilangan vaqt oralig’ida egallagan faoliyati talablariga javob bersa-unda mazkur faoliyatga nisbatan qobiliyati mavjuddir; b) inson shunday holatlarda faoliyat talabiga javob bera olmasa-psixologik sifatlar, ya’ni qobiliyatlar mavjud emasdir (juda zaifdir). lekin xususiyatli shaxs ko’nikma va malakalarni egallay olmaydi, degan ma’no anglatmaydi, biroq ularni egallash vaqti cho’zilib ketadi, xolos. shunday qilib, qobiliyatlar individual psixologik xususiyatlar bo’lishi bilan birga: a) ularni shaxslarning mavjud boshqa xusu-iyatlariga, aqliy sifatlarga, xotira xislatlarga xarakter fazilatlariga, hissiy kechinmalariga va boshqalarga qarama-qarshi qo’yish mumkin emas; b) shuningdek, qobiliyatlarni shaxsning mazkur xususiyatlari bilan qatorga qo’yish, ularni ayniylashtirnsh ham nuqsonlarni keltirib chiqaradi. shuni ta’kidlash joizki, mulohaza bildirilgan sifatlardan ba’zi biri yoki ularning yig’indisi faoliyat talablariga javob bera olsa yoki ularning ta’sirida vujudga kelsa, u holda shaxsning mazkur individual xususiyatlarini qobiliyatlar deb atash imkoniyati tug’iladi. biz qobiliyatni shaxsni tabiiy …

3 / 12

o’zining to’la rivojiga etib, o’zining rivojlanishi to’xtashi haqida so’zlash aslo mumkin emas. chunki qobiliyat doimiy rivojlanishda bo’lishi kerak. qobiliyat faqat rivojlanishda mavjud deb, biz bu rivojlanishni u yoki boshqa amaliy yoki nazariy faoliyat jarayonida amalga oshishini nazardan chetda qoldirishimiz mumkin emas, albatta. bundan xulosa qilinadiki, qobiliyat aniq faoliyatdan tashqarida paydo bo’lmaydi. faqat uni psixologik tahlil yo’li bilan biz ularni bir-biridan ajrata olamiz. qobiliyatni aniq faoliyat boshlanishidan oldin mavjud va faqat uning yakunida qo’llaniladi, degan xulosaga kelish aslo mumkin emas. go’dakda absolyut eshitish qobiliyati, tovush balandligini bilish dunyoga kelishidan oldin mavjud bo’lmaydi. ungacha faqatgina anatomo-fiziologik haqiqatdek iste’dod nishonasi mavjud bo’lgan. gap qobiliyat faoliyatda namoyon bo’lishida emas, balki ularning shu faoliyatda yaratilishidadir. qobiliyatning rivojlanishi, umuman har qanday rivojlanish ham bir tekisda kechmaydi: uning harakat kuchi ziddiyatlikning kurashidir, shuning uchun rivojlanishning turli bosqichida qobiliyat va qiziqishlar o’rtasida ziddiyatlar bo’lishi mumkin. lekin bo’lishi mumkin bo’lgan bunday ziddiyatlarni tan olish, qiziqishlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi …

4 / 12

iyot darajasi, xotirada yorqin ko’rgazmali obrazlarning jonliligi, «til zehni», behisob xayolot, ruhiyatga qiziquvchanlik, o’zi ifodalashga intiluvchanlik va boshqalar. ajratib ko’rsatilgan qobiliyatlar tarkibidan ko’rinib turibdiki, matematik va adabiy qobiliyatlar o’zaro bir-biriga o’xshamagan talablari bilan tafovutga egadir. bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, pedagogik, musiqaviy, texnik, konstruktorlik, tibbiy qobiliyatlar va shunga o’xshash qobiliyatlar tuzilishi maxsus xususiyatga ega bo’lib, kasbiy ahamiyat kasb etishi mumkin. rus olimi i.p.pavlov o’z ta’limotida “badiiy”, “fikrlovchi”, “o’rta” tiplarga ajratilgan shaxslarning ana shu uchta tipdan bittasiga taalluqli ekanligini tavsiflab beradi. muallif ushbu tipologiyani yaratishda oliy nerv faoliyatining birinchi va ikkinchi signal sistemasidan iboratligi to’g’risidagi ta’limotiga asoslanadi. birinchi signallar sistemasi obrazlar emotsiyalardan va ikkinchi sigiallar sistemasi esa obrazlar haqida so’zlar orqali signal berishdan iboratdir. ikkinchi signallar sistemasi i. p. pavlov tomonidan “signallarning signali” deb nomlangan edi. ushbu tipologiyani osonroq qilib quyidagicha tushuntirish mumkin: 1) shaxs psixik faoliyatida birinchi signallar sistemasining signallari nisbatan ustunlik qilsa, bu inson “badiiy” tipga taal-luqlidir; 2) mabodo …

5 / 12

ntellektlar to’plami deb atadi va uning ettita jihatini ajratib ko’rsatdi. biz intellektning ushbu jihatlaridan oltitasini o’qituvchi pedagogik mahoratini takomillashtirish nuqtai nazaridan tahlil qilishimiz mumkin. psixolog olim olga matveeva ushbu jihatlarni psixologik texnologiya bilan kuchaytirib modifikatsiyalaydi va o’qituvchining kasbiy faoliyatida muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlab, quyidagi qobiliyatlarni ko’rsatib o’tadi: 1. muloqot qilish (kommunikativ) qobiliyati. o’qituvchi o’quvchilar bilan dars va darsdan tashqari jarayonlarda, sinfda ijobiy ruhiy iqlim yarata oladi. 1. voqealarni oldindan ko’ra olish qobiliyati: ushbu qobiliyat turi har bir o’qituvchining sergakligida, o’quvchilarning ruhiyatini, ichki dunyosini ko’ra olishida namoyon bo’ladi. shunda o’qituvchi kim nimaga qodir ekanligini oldindan bashorat qila oladi. 1. eshitish va his qilish qobiliyati. bunday qobiliyatga ega bo’lgan insonlar musiqani sevishadi, ohangni yaxshi his qilishadi, deklamatsiya asosida proza va poeziyani yaxshi o’qishadi, eshitgan narsasini xotirada saqlaydi, ayniqsa, she’r va qo’shiqlarni sevib tinglaydi. 1. kinestetik (teri-muskul) qobiliyat. o’qituvchining o’z hatti harakatlarini muvofiqlashtirish qobiliyati, harakat ohangini his qilgan holda yo’naltiradi, vaqtni harakat …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik qobiliyat haqida ma'lumotlar"

2-mavzu: o`qituivchi faoliyatida pedaggogik qobiliyat 2-soat reja: 2.1.qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha. 2.2. pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tavsifi. 2.3.pedagogik qobiliyatni shakllantirish yo`llari. 2.4.o’qituvchining kreativlik qobiliyati. 1. tayanch tushunchalar: qobiliyat, iqtidor, iste’dod, pedagogik qobiliyat, umumiy qobiliyat, maxsus qobiliyat, shaxsiy sifatlar, kasbiy sifatlar qobiliyatning psixologik tavsifi. qobiliyat – odam psixikasining eng muhim hususiyatlaridan biri bo’lib, bu xususiyatlarni xaddan tashqari keng to’ldirish imkoni oqibatida qandaydir bir qobiliyatning nisbiy zaifligi, hattoki shunday bu qobiliyat bilan hammasidan ko’ra bir-biri bilan chambarchas bog’liq faoliyatning muvafaqqiyatli bajarish imkoni aslo yo’q emas. qobiliyat bilimda...

This file contains 12 pages in DOCX format (32.8 KB). To download "pedagogik qobiliyat haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik qobiliyat haqida ma'l… DOCX 12 pages Free download Telegram