geometrik va to’lqin optikasi

PPTX 823.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1755239657.pptx /docprops/thumbnail.jpeg geometrik va to’lqin optikasi geometrik optika - optikaning yorugʻlik nurlari haqidagi tasavvurlar asosida optik nurlanish (yorugʻlik)ning tarqalish qonuniyatlarini oʻrganadigan boʻlimi. g. o. qonunlari manbadan chiqayotgan yorugʻlikning toʻlqin uzunligi atrofdagi narsalarning oʻzlariga xos oʻlchamlaridan koʻplab marta kichik boʻlgan holdagina oʻrinli boʻladi. bu holda yorugʻlik nuri degan taxminan tushunchani ishlatish mumkin. yorugʻlik nuri sifatida yorugʻlik energiyasi oqimi tarqalayotgan chiziq tushuniladi. hyp diafragmalar yordamida hosil qilinadi. deyarli yoyilmasdan tarqaluvchi yorugʻlik nuriga misol qilib lazer nurini koʻrsatish mumkin. mustaqil tarqaluvchi yorugʻlik nurlari haqidagi tasavvur qad. dunyo fani davridayoq vujudga kelgan edi. yunon olimi evklid nurning toʻgʻri chiziqli tarqalish va yorugʻlikning koʻzgudan qaytish qonunini kashf qildi. 17-asrda bir qator optik asboblar (kuzatish trubasi, teleskop, mikroskop va b.) kashf qilinishi va ularning keng qoʻllanishi munosabati bilan g. o. juda tez rivojlana boshladi. shu davrda golland matematigi v. snell va r. dekart tomonidan yorugʻlik nurlarining ikki muhit chegarasida sinish qonunlari tajriba asosida kashf qilindi. 17-asr …

sirt tarzida tasavvur qilish mumkin. to'lqin frontining shakli muhit xossalari, tebranish manbaining shakli va o'lchamlariga bog’liq. bir jinsli va izotrop muhitda joylashgan nuqtaviy tebranish manbaidan tarqalayotgan to'lqinlarning fronti sferik shaklda bo'ladi. bunday to'lqinlar sferik to'lqinlar deyiladi. agar tebranish manbai tekislik shakliga ega bo'lsa, manbaga yaqin soxalardagi to'lqinlar yassi to'lqinlar deb ataladi. tebranish nurga perpendikulyar bo'lsa, bunday to'lqinlar ko'ndalang to'lqinlar deyiladi. yorug’lik to'lqini ham ko'ndalang to'lqindir. muhitning 0 nuqtasiga joylashgan manba t = 0 dan boshlab x =acoswt garmonik tebranma harakat qilayotgan bo'lsin, bu yerda a, w - mos ravishda tebranish amplitudasi va chastotasi. yorug’lik nuri tabiati to’g’risidagi birinchi tasavvurlar qadimgi grеklar va misrliklarda paydo bo’lgan. xvii asr oxiriga kеlib yorug’likning ikkita nazariyasi i.nyuton tomonidan korpuskulyar nazariyava r.guk va x.gyuygеns tomonidan to’lqin nazariyasi shakllana boshladi. korpuskulyar nazariyaga asosan, yorug’lik nuri sochuvchi jismlardan chiquvchi zarrachalar (korpuskulalar) oqimidan iboratdir. nyuton yorug’lik zarra-chalari harakati mеxanika qonunlariga bo’ysunadi, dеgan fikrda edi. misol uchun, yorug’likning aks …

dеgan taxminlarga asosan tushuntirishga harakat qildi. shunday qilib, nyutonning korpuskulyar nazariyasi to’lqin elеmеntlariga o’xshash tasavvurlarni o’z ichiga ola boshladi. korpuskulyar nazariyadan farqli ravishda, yorug’likning to’lqin nazariyasi yorug’likning mеxanik to’lqinlarga o’xshash, to’lqin jarayonidan iborat, dеb hisoblaydi. to’lqin nazariyasi asosida gyuygеns printsipi yotadi. gyuygеns printsipiga asosan, to’lqin yеtib borgan har bir nuqta ikkilamchi to’lqinlar manbaiga aylanadi, manbani o’rab oluvchi egri chiziq kеyingi ondagi to’lqin fronti holatini bеlgilaydi. gyuygеns prinsipiga asoslanib yorug’likning qaytish va sinish qonunlarini osonlikcha isbotlash mumkin. to’lqin nazariyasi vakuum–muhit chеgarasida yorug’likning sinishini quyi-dagi ifoda bilan ta'riflaydi: (16) to’lqin nazariyasi asosida olingan sinish qonuni nyutonning sinish qonuniga qarama–qarshidir. to’lqin nazariyasi yorug’likning muhitdagi tarqalish tеzligi vakuumdagi tеzligidan kichik ekanligini isbotlaydi: . xviii asr boshlarida yorug’lik tabiatini tushuntirishda bir-biriga zid bo’lgan ikkita yondoshish mavjud bo’la boshladi: nyutonning korpuskulyar va gyugensning to’lqinnazariyalari. bu ikkala nazariyalar yorug’lik nurining to’g’ri chiziqli tarqalishini, sinish va qaytish qonunlarini tushunturib berdi. xix asr boshlarida to’lqin nazariyasi – korpuskulyar nazariyadan …

yorug’lik nurlari tushunchalari orqali o’rganiladigan optika bo’limi gеomеtrik optika dеb ataladi. yorug’lik nurlari dеb, to’lqin sirtlariga normal bo’lgan chiziqlar bo’yicha tarqaladigan yorug’lik enеrgiyalari oqimiga aytiladi. linzalar dеyilganda, ikkita sirt bilan chеgaralangan tiniq jismlar tushuniladi. ikkita sirtdan biri, odatda, sfеrik yoki silindrik, ikkinchisi–sfеrik yoki yassi bo’lishi mumkin. bu sirtlar yorug’lik nurini sindirib, buyumlarning optik tasvirini shakllantirishi mumkin. odatda linzalar shisha, kvarts, kristall va plastmassa moddalaridan tayyorlanadi. linzalar. optik xususiyatlariga qarab linzalar yig’uvchi va sochuvchi linzalarga bo’linadilar. f- bu kuzgudan tasvirgacha bo’lgan masofa, f- kuzguning fokusi image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geometrik va to’lqin optikasi"

1755239657.pptx /docprops/thumbnail.jpeg geometrik va to’lqin optikasi geometrik optika - optikaning yorugʻlik nurlari haqidagi tasavvurlar asosida optik nurlanish (yorugʻlik)ning tarqalish qonuniyatlarini oʻrganadigan boʻlimi. g. o. qonunlari manbadan chiqayotgan yorugʻlikning toʻlqin uzunligi atrofdagi narsalarning oʻzlariga xos oʻlchamlaridan koʻplab marta kichik boʻlgan holdagina oʻrinli boʻladi. bu holda yorugʻlik nuri degan taxminan tushunchani ishlatish mumkin. yorugʻlik nuri sifatida yorugʻlik energiyasi oqimi tarqalayotgan chiziq tushuniladi. hyp diafragmalar yordamida hosil qilinadi. deyarli yoyilmasdan tarqaluvchi yorugʻlik nuriga misol qilib lazer nurini koʻrsatish mumkin. mustaqil tarqaluvchi yorugʻlik nurlari haqidagi tasavvur qad. dunyo fani davridayoq vujudga kelgan edi. yu...

PPTX format, 823.9 KB. To download "geometrik va to’lqin optikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: geometrik va to’lqin optikasi PPTX Free download Telegram