harakatlanuvchi muhitlar optikasi

PPTX 15 pages 519.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 519.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation harakatlanuvchi muhitlar optikasi norboʻtayeva shahzoda 1. harakatlanuvchi muhitlardagi nur tarqalishi 2. doppler effekti va uning optik ko'rinishi 3. harakatlanuvchi muhit optikasi reja: relativistik effektlar va optik hodisalar fizik muhitning 0,1c tezlikdagi harakati fresnel koeffitsiyentlariga 1% atrofida ta’sir ko‘rsatib, yorug‘lik qaytarilishini o‘zgartiradi. relyativistik doppler effekti 0,5c tezlikda harakatlanuvchi manbadan chiqadigan yorug‘likning chastotasi va to‘lqin uzunligini 1,15 faktorga o‘zgartirishi mumkin. harakatlanuvchi muhit optikasida relyativistik effektlar yorug‘lik tezligining doimiyligi tufayli 10 -6 darajadagi burchak siljishini keltirib chiqarishi mumkin. fizo va michelson tajribalari taqqoslanishi michelson-morli tajribasi, michelson tajribasining rivojlangan shakli, yorug'lik tezligining eterda harakatlanishga bog'liq emasligini isbotlab, fizeau tajribasining natijalarini umumlashtirgan va maxsus nisbiylik nazariyasi uchun asos bo'lgan. fizeau tajribasida yorug'lik tezligi o'zgaruvchan muhitning sindirish ko'rsatkichiga bog'liq holda hisoblangan, michelson tajribasida esa yorug'lik tezligini interferensiya usuli yordamida 10⁻⁸ darajadagi aniqlikda o'lchash mumkin bo'lgan. fizeau tajribasi yorug'lik tezligini o'zgaruvchan muhitda (suv) o'lchashga, michelson tajribasi esa yorug'lik tezligining vakuumdagi qiymatini aniqroq aniqlashga qaratilgan bo'lib, …

2 / 15

m gacha o'zgaradi. dispersiya va harakatlanuvchi muhit harakatlanuvchi muhitdagi nur tarqalishi tezligi, muhitning sindirish ko'rsatkichi va nur chastotasi bog'liq bo'lib, dispersiya hodisasi 10⁻¹⁵ soniya tartibidagi vaqtdagi o'zgarishlarni keltirib chiqaradi. fazaviy dispersiya harakatlanuvchi muhitda to'lqin uzunligiga bog'liq bo'lib, masalan, 500 nm va 600 nm to'lqin uzunliklaridagi nur nurlarining tezliklari farq qiladi. doppler effekti harakatlanuvchi muhitda nur chastotasi va to'lqin uzunligining o'zgarishiga olib keladi, bu o'zgarish miqdori muhitning tezligi va nur tezligiga bog'liq. harakatlanuvchi muhitdagi qutblanish hodisalari fazaviy modulyatsiya effekti, ya'ni harakatlanuvchi muhitdagi qutblanish holatining o'zgarishi, taxminan 10 -6 sekund ichida 90° ga aylanishi mumkin. harakatlanuvchi muhitda yorug'lik to'lqinining tezligi o'zgarganda, uning qutblanish tekisligi fresnel formulalari yordamida 1.5 refraktiv koeffitsiyentli muhitda 30° ga burilishi mumkin. doppler effekti natijasida harakatlanuvchi kristallga tushayotgan chiziqli qutblangan yorug'likning qutblanish darajasi 10% ga kamayishi, va qutblanish ellipsoidining shakli o'zgarishi mumkin. doppler effekti va uning optik ifodasi doppler effekti nurlanish manbai va kuzatuvchi o'rtasidagi nisbiy tezlikka (masalan, 10 …

3 / 15

shiga olib keladi va bu hodisa 1/c tezlikka yaqinlashadi. fresnel tormozlanishi hodisasi nur toʻlqinining chastotasi oʻzgarmasligicha, toʻlqin uzunligi va fazaviy tezligini oʻzgartirish orqali namoyon boʻladi, bu esa nur sinishiga olib keladi. fazaviy tezlikning pasayishi natijasida, fresnel tormozlanish koeffitsienti 0.1 dan 1 gacha boʻlgan qiymatlarni qabul qilib, nur toʻlqinining fazaviy tezligini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin. amaliy qo'llanmalar va kelajak istiqbollari avtomobil faralari va lidar tizimlarida harakatlanuvchi muhit optikasi printsiplarini qo'llash, 90% gacha aniqlik bilan ob'ektlarni aniqlash va yo'l sharoitlarini kuzatish samaradorligini oshiradi. tibbiy diagnostika uskunalarida, masalan, optik koherentli tomografiyada (okt), harakatlanuvchi muhit optikasi texnologiyalari 0,1 mm dan past bo'lgan yuqori aniqlikdagi qon tomirlarining 3d tasvirini olish imkonini beradi. harakatlanuvchi muhit optikasining 3d kinoteatr texnologiyalarida qo'llanilishi, 120 hz va undan yuqori tezlikdagi kadrlar chastotasini qo'llab-quvvatlash orqali real vaqtda yuqori aniqlikdagi tasvirlarni yaratish imkonini beradi. harakatlanuvchi muhit optikasining asosiy tushunchalari harakatlanuvchi muhitdagi nur tarqalishini fresnel tortishish koeffitsiyenti (1.5 ga yaqin) va doppler effekti …

4 / 15

uvchi va manba o'rtasidagi nisbiy tezlik 0,1c (yorug'lik tezligining 10%) dan oshganda, relyativistik effektlarni hisobga olish zarur bo'ladi, bu esa oddiy doppler formulalarini noto'g'ri qiladi. harakatlanuvchi manbadan chiqadigan nur to'lqin uzunligining doppler effekti tufayli o'zgarishi 10% gacha yetishi mumkin, bu esa kuzatuvchi tomonidan qayd etilgan rangning siljishini keltirib chiqaradi. fizeau tajribasi va uning ahamiyati fizeau tajribasining natijalari, maksvellning elektromagnit nazariyasi bilan mos keldi va yorug'likning to'lqin tabiati haqidagi tushunchalarni mustahkamladi, 19-asr fizikasi uchun muhim qadam bo'ldi. tajriba, yorug'likning muhitdagi tezligini aniqlashda muhim rol o'ynadi va yorug'lik tezligining muhitning sindirish ko'rsatkichiga bog'liqligini tasdiqladi, bu esa optik hodisalarni tushunishda katta ahamiyatga ega. fizeau tajribasida, yorug'lik tezligini o'lchash uchun 8,63 km masofaga joylashtirilgan tishli g'ildirak va oynadan foydalanildi, bu esa yorug'lik tezligini taxminan 315,000 km/s deb aniqlashga imkon berdi. harakatlanuvchi muhitda nur tarqalishi harakatlanuvchi muhitdagi nur tezligi, muhitning o'ziga nisbatan nur tezligiga va muhitning harakat tezligiga bog'liq bo'lib, fresnel koeffitsiyenti orqali hisoblanadi. doppler …

5 / 15

harakatlanuvchi muhitlar optikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harakatlanuvchi muhitlar optikasi"

powerpoint presentation harakatlanuvchi muhitlar optikasi norboʻtayeva shahzoda 1. harakatlanuvchi muhitlardagi nur tarqalishi 2. doppler effekti va uning optik ko'rinishi 3. harakatlanuvchi muhit optikasi reja: relativistik effektlar va optik hodisalar fizik muhitning 0,1c tezlikdagi harakati fresnel koeffitsiyentlariga 1% atrofida ta’sir ko‘rsatib, yorug‘lik qaytarilishini o‘zgartiradi. relyativistik doppler effekti 0,5c tezlikda harakatlanuvchi manbadan chiqadigan yorug‘likning chastotasi va to‘lqin uzunligini 1,15 faktorga o‘zgartirishi mumkin. harakatlanuvchi muhit optikasida relyativistik effektlar yorug‘lik tezligining doimiyligi tufayli 10 -6 darajadagi burchak siljishini keltirib chiqarishi mumkin. fizo va michelson tajribalari taqqoslanishi michelson-morli tajribasi, michelson ta...

This file contains 15 pages in PPTX format (519.0 KB). To download "harakatlanuvchi muhitlar optikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: harakatlanuvchi muhitlar optika… PPTX 15 pages Free download Telegram