gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi

PPTX 24 pages 9.5 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.5 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi ma’ruzachi: 22-son umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi s.b. axmedova nuqtalar o’rnini to’ldiring 1. ………………….. metodidan odamning normal va kasallik belgi-xususiyatlarining sabablarini o‘rganish maqsadida mumkin qadar ko‘proq avlodlarining nasl-nasabi haqida ma’lumot to‘plash, tahlil qilishda foydalaniladi. mazkur metod yordamida insonning ko‘pgina belgilari, jumladan, gen kasalliklarining nasldan naslga o‘tish qonuniyatlarini aniqlash mumkin bo‘ladi. bu metodi yordamida odamdagi qobiliyat, iste’dod va boshqa fazilatlarning rivojlanishi irsiy omillarga bog‘liq ekanligi geneologik usul bilan aniqlangan. masalan, musiqa, matematikaga bo‘lgan iste’dod va qobiliyatlar 2. ………. metod. odamda uchraydigan juda ko‘p patologik holatlar moddalar almashinuvining odatdagicha borishida har xil o‘zgarishlar yuzaga kelishiga bog‘liq bo‘ladi, buni tegishli bu usullar bilan aniqlash mumkin. bu usul yordamida qandli diabet kasalligining sabablari o‘rganiladi. bu kasallik me’da osti bezining odatdagi faoliyati buzilishiga bog‘liq bo‘ladi, bu bez qonga insulin gormonini kam ajratadi. natijada qondagi qand miqdori ko‘payib, odam organizmidagi moddalar almashinuvida jiddiy o‘zgarishlar ro‘y beradi. 3. …

2 / 24

il tuxumdan rivojlangan egizaklar aka-uka yoki opa-singillardek, bir xil yoki har xil jinsli bo‘ladi. 5. ……………….. metod zamonaviy metodlardan biri bo‘lib, u qon guruhlari va rezus-omilning irsiylanishini o‘rganish asosida yuzaga kelgan. hozirda odam immun tizimining irsiylanish xillarini o‘rganishda qo‘llaniladi. bu tadqiqotlar tufayli oilani rejalashtirish va rezus-muammo sababli homila nobud bo‘lishining oldini olish mumkin. organ va to‘qimalar transplantatsiyasi uchun donorlarni tanlashda mazkur metoddan foydalaniladi. 1._______________ 2. _______________ 3.________________ 4.________________ 5.________________ guruh 1.shajara metodi 2. biokimyoviy metod 3. sitogenetik metod 4. egizaklar metodi 5. immunologik metod guruh o’tilganlarni takrorlash autosomaga birikkan x – xromosomaga birikkan y – xromosomaga birikkan dominant belgilar retsessiv belgilar dominant belgilar retsessiv belgilar sochning jingalakligi, ko‘z qoraligi, miopiya, braxidaktiliya, polidaktiliya, rezus musbat (r+) qon guruhlari qandsiz diabet, d vitamini bilan davolanmaydigan raxit, ikkinchi kurak tishi yo‘qligi, tish emali qo‘ng‘ir bo‘lishi. 12. albinizm, 13. chapaqaylik, 14. ko‘k ko‘z, 15. silliq soch, 16. fenilketonuriya, 17. rezus manﬁy (rh-), 18. i0 …

3 / 24

. gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi organizmlar genlari yoki genlar majmuasining faoliyatini inson manfaatlarini ko‘zlagan holda o‘zgartirilishiga gen muhandisligi (gen injeneriyasi yoki genetik injeneriya) deb ataladi. gen muhandisligi – rekombinant rnk va dnklar olish, organizm (hujayra)dan genlarni ajratish, genlarni boshqarish (manipulatsiya), genlarni boshqa organizmlarga kiritish va dnkdan tanlan-gan genlarni olib tashlash yo‘li bilan sun’iy organizmlar yaratish texnologiyalari va usullari jamlanmasidir. gen nima? bir molekula oqsilning biologik sinteziga javobgar bo‘lgan, dnk zanjiridagi nukleotidlar qatori gen deb ataladi. murakkab biologik jarayon ketma-ketligini boshqarishda ishtirok etadigan, genetik tuzilishi bo‘yicha deyarli bir-biriga o‘xshash bo‘lgan bir necha genlar, genlar majmuasi yoki oilasini tashkil qiladi. gen muhandisligi fanining maqsadi genlarning ichki tuzilishini va xromosomada tutgan o‘rnini ehtiyojga mos ravishda o‘zgartirib, ularning faoliyatini idora etishdir. natijada har qanday tirik mavjudotni, albatta,imkoniyat darajasida maqsadga yanada ko‘proq muvoﬁqlashtirish yo‘li bilan sanoat miqyosida oqsil moddalar ishlab chiqarish, o‘simlik va hayvon turlarini inson ehtiyojiga mos ravishda o‘zgartirish, irsiy va …

4 / 24

n muhandisligi tadqiqot obyektlari. viruslar, bakteriyalar, zamburug‘lar, hayvon o‘simliklarning hujayralaridir. tadqiqot obyektlariga qarab genetik injeneriya: gen muhandisligi, xromosoma muhandisligi, hujayra muhandisligi kabi yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi. tirik tuzilmalarning dnk molekulalari hujayraning boshqa moddalaridan tozalab olingach, ular orasidagi moddiy farq yo‘qoladi. har qanday manbadan ajratilib, tozalangan dnk molekulasi enzimlar vositasida spetsiﬁk bo‘laklarga parchalanishi va qaytadan bu bo‘laklar ulovchi enzim vositasida ehtiyojga mos ravishda ulanishi mumkin. hozirgi zamon genetik injeneriyasi usullari vositasida probirkada har qanday dnk molekulasi bo‘lagini aynan ko‘paytirish yoki dnk zanjiridagi xohlagan nukleotidni boshqasi bilan almashtirish mumkin. albatta, bu qadar yuksak yutuqlarga irsiyat qonuniyatlarini izchillik bilan tadqiq etish natijasida erishildi.yuksak darajadagi bu texnologiya hozirgi zamon biologiya fanining istiqbolli sohalaridan biridir. irsiyatning moddiy asoslarini o‘rganish tarixi. buyuk fransuz olimi lui paster bakteriyalarning xilma-xilligini, ularda irsiyat mavjudligini va xususiyatlarining irsiyatga to‘la bog‘liqligini bakteriyalarni klonlash usuli bilan ilk bor ko‘rsatib berdi. 1952-yil joshua va ester lederberglar bakteriyalarda genlar mutatsiyasining o‘z-o‘zidan sodir bo‘lishini bakteriya …

5 / 24

gan hujayralar to‘plami mazkur shtammning kloni deb ataladi. bir klon tarkibiga kiruvchi bakteriya hujayralarning irsiyati bir xildir. 1915-yilda tuort va d’errel faglarning zararlangan bakteriyalar ichida o‘z-o‘zidan ko‘payib, ularni oldirishi mumkinligini isbotladilar. mikrobio-loglar faglardan xavﬂi infeksion kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroblarga qarshi foydalanishni umid qilgan edilar. lekin biz yuqorida ko‘rganimizdek bakteriyalar o‘z-o‘zidan spontan ravishda hosil bo‘ladigan mutatsiyalar tufayli faglarga chidamlilik xossasiga ega bo‘ladilar. bu mutatsiyaning naslga berilishi bakteriyani fag tomonidan batamom qirilib ketishidan saqlaydi. 1950–1970-yillarda dnk ning qo‘sh zanjir ekanligi, dnkning ma’lum qismini kesuvchi restriktaza fermenti, genetik kod va uning oqsilni sintez qilishdagi ahamiyati o‘rganilgan, laboratoriya sharoitida gen sintez qilingan. 1970–1990-yillarda dnk ni klonlash texnologiyasi, somatik hujayralarni gibridlash yo‘li bilan monoklonal antitanani ishlab chiqaruvchi gibridoma yaratilgan, rekombinant bakteriyalar yordamida birinchi marotaba somatostatin gormoni olingan, transgen o‘simlik yaratilgan. rekombinant dnkdan foydalanish istiqboli fanda yangi yo‘nalish – gen muhandisligining paydo bo‘lishiga zamin yaratdi. gen muhandisligi fanining maqsadi – bir organizmdagi qimmatbaho xu-susiyatga ega genlarni ikkinchi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi"

презентация powerpoint gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi ma’ruzachi: 22-son umumta’lim maktabi biologiya fani o’qituvchisi s.b. axmedova nuqtalar o’rnini to’ldiring 1. ………………….. metodidan odamning normal va kasallik belgi-xususiyatlarining sabablarini o‘rganish maqsadida mumkin qadar ko‘proq avlodlarining nasl-nasabi haqida ma’lumot to‘plash, tahlil qilishda foydalaniladi. mazkur metod yordamida insonning ko‘pgina belgilari, jumladan, gen kasalliklarining nasldan naslga o‘tish qonuniyatlarini aniqlash mumkin bo‘ladi. bu metodi yordamida odamdagi qobiliyat, iste’dod va boshqa fazilatlarning rivojlanishi irsiy omillarga bog‘liq ekanligi geneologik usul bilan aniqlangan. masalan, musiqa, matematikaga bo‘lgan iste’dod va qobiliyatlar 2. ………. metod. odamda uchraydigan j...

This file contains 24 pages in PPTX format (9.5 MB). To download "gen muhandisligi tadqiqot obyektlari va rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: gen muhandisligi tadqiqot obyek… PPTX 24 pages Free download Telegram