vitaminlar

PPTX 34 pages 2.4 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

xusano xusano samarqand viloyati kattaqo’rg’on tumani 50- umumiy o‘rta ta’lim maktabi biologiya fani o‘qituvchisi xusanova faridaning “vitaminlar” mavzusiga tayyorlagan taqdimoti mavzu: oqsillar , karbonsuvlar va yog‘lar almashinuvi. o‘tilgan mavzuni takrorlash 1 gr oqsil oksidlanib parchalanganda qancha energiya hosil bo’ladi? uglevodlar parchalanganda nima hosil bo’ladi? ovqat hazm qilish naylarida yog’lar nimaga parchalanadi? qondagi glukozaning miqdori? 1 gr yog’ oksidlanganda qancha energiya hosil bo’ladi? organizmda uglevodlar yetishmasa qaysi organik modda hisobidan to’ldiriladi? qonda glukoza miqdori oshsa nima bo’ladi? organizm zaxira yog’laridan qachon foydakanadi? qaysi organik modda organizmda yetishmasligini boshqa moddalar hisobidan to’ldirib olmaydi? tezkor saavol - javob mavzu:vitaminlar reja: 1.vitaminlarning o’rganilish tarixi 2.vitaminlarning tavsiflanishi va ahamiyati 3.oziq moddalarda vitaminlarni saqlanishi . vitaminlarning o’rganilish tarixi vitaminlar to’g’risidagi ta’limotni rivojlanishida n.i. luninning (1880 y.) xizmati katta. u kishi hayvon organizmi oziqa tarkibida oqsil, karbonsuv, yog’, mineral moddalar va suvdan tashkari xozirgacha ma’lum bo’lmagan, lekin ularni o’rnini bosib bo’lmaydigan qandaydir moddalarning bo’lishini talab qilinishini isbotladi. …

2 / 34

eroftalmik vitamin deyiladi. hayvonlarda olib borilgan (kalamush, sichqon, it) ko’pdan-ko’p tajribalar natijasida xx asrning boshidayoq ma’lum bo’ldiki, agar oziqa tarkibidagi ayrim efirda eriydigan moddalarni ajratib olinsa, oziqa to’la qimmatli bo’lmay qolar ekan. vitamin a (retinol) ni yog’larning sovunlanmaydigan fraksiyasidan 1912 y ajratib olingan. p. karrer 1916 yilda uni vitamin a deb nomlashni taklif kilib, 1931 yilga kelib, kimyoviy tuzilishini ham to’liq anikladi. birinchi bor bu vitamin o.istler tomonidan 1947 yilda sun’iy ravishda sintez qilindi. retinol odatda (murakkab efir -glyukuronat shaklida) hayvon mahsulotlarida, ayniqsa, dengiz sutemizuvchi xayvonlari jigarida va baliqlarda uchraydi. vitamin a (rutin,antikseroftalmik vitamin) . vitamin c (askorbin kislota, antitsinga vitamini). j. kartyening 1535 yil dengiz osha olib borgan yirik ekspeditsiyasi davomida nyufaundlend orollarida singa kasalligidan ko’p sayyohlarning vafot etganidan boshlab ko’p hakimlar va tadqiqotchilar bu kasallikning sabablarini o’rganishga kirishib ketdilar. o’rta asrlarda bu kasallik juda ham keng tarqalgan va epidemiya tavsifiga ega bo’lganiga qaramay uni kelib chiqishi mexanizmlarini o’rganib …

3 / 34

flikda fiziologiya va meditsina bo’yicha nobel mukofatini laureati (1950 y.) bo’lgan. 1933 yilga kelib p. karrer bu vitaminning kimyoviy tuzilishini aniqlab bergan bo’lsa, shu yilning o’zida t. reyxshteyn va v. xeuorslar uni sun’iy ravishda sintez qilishga muyassar bo’ldilar. . . vitamin b1 (tiamin, antinevrit vitamin). vitamin b1 (tiamin, antinevrit vitamin) bo’lib, 1912 yilda k. funk tomonidan kristal holatda ajratib olingan. keyinchalik esa, uning kimyoviy sintezi amalga oshirilgan. vitamin b1 ni tarkibida amin guruxi bilan birga oltingugurt ham uchraydi, shuning uchun uni tiamin deb nomlangan. yava orolida joylashgan turmaning gospitalida vrach bo’lib ishlovchi gollandiyalik eykman 1886 yilda turma xovlisida boqiladigan tovuqlarni kepagidan tozalangan guruch bilan boqilganda «beri-beri» ga o’xshash kasallikka chalinganligini va ularni kepagi tozalanmagan guruch bilan boqilganda esa, bu kasallikning yo’qolishini kuzatdi. shu shifokor tomonidan 25000 mahbus ustida o’tkazilgan kuzatuv shuni ko’rsatdiki, tozalangan guruch bilan oziqlangan har 40 mahbusdan 1 tasi «beri-beriga» chalingan, tozalanmagan guruch bilan oziqlanganlarni 10,000 dan 1 …

4 / 34

in (o’simliklardan) deb nomlagan bo’lsada, keyingi olib borilgan tadqiqotlar bu moddalarning hammasi bir xil modda ekanligini isbotladi. vitamin b2 ni kimyoviy sintezini 1935 yilda r. kun amalga oshirdi. vitamin b2 eritmalari qizg’ish-sarik rangli bo’lib, sariq-yashil fluoressentsiyaga ega. uning asosida izoalloksazin halqasi turadi. bu halqaning 9-chi o’rnida joylashgan karbon atomiga ribitol spirti birikkan bo’ladi. uning «riboflavin» deb atalishida ribitol va uning sarik (lotincha-phlavo) rangli bo’lishi ma’nolari aks etgan. . vitamin b6 (piridoksin, piridoksal, piridoksamin). vitamin b6 (piridoksin, antidermatit vitamin) ning almashinmaydigan oziqa omili sifatidagi ahamiyati katta. bu vitamin p. dyerdi tomonidan 1934 yilda o’rganilib vitamin tarzidagi funktsiyani bajarishi ko’rsatib berilgan edi. bu vitamin shu vaqtgacha ma’lum bo’lgan b1 b2 va pp vitaminlardan mustasno xolda kalamush oyoqlarida uchraydigan dermatitni davolash omili sifatida ma’lum bo’ldi. kun rixard (1900-1967 y.y.). nemis kimyogari va biokimyogari. myunxen universitetini bitirgan (1922 y.). 1929 yildan boshlab geydelberg universitetini professori va shu shaharda joylashgan kimyo institutini direktori. asosiy ilmiy …

5 / 34

. 1961 yildan boshlab los-anjeles shahridagi kaliforniya universiteti professori. oqsillar va fermentlar kimyosi va biokimyosi bo’yicha jahonda eng yetakchi mutaxassislardan biri. vitaminlar bo’yicha ham tadqiqotlar olib borgan hammualliflikda (r. xill, i. leman va boshqalar bilan) «biokimyo asoslari» kitobini yozgan. bungacha bo’lgan davrda odamlarda kamqonlik kasalligini oldini oladigan va qon hosil bo’lishida qatnashadigan moddaning jigarda bo’lishi ma’lum edi. bu vitamin ancha murakkab tuzilishga ega bo’lgani sababli uni kimyoviy tuzilishini o’rganish ancha muddatga cho’zildi va bunda xilma-xil biokimyoviy tadqiqot uslublaridan foydalanilish yaxshi natija bilan yakunlanmadi, hamda ancha urinishlar foyda keltirmadi. birinchi bo’lib d. xodjkin 1955 yilda qo’llanilgan rengentuzilmaviy taxlil uslubi vitamin b12 ni kimyoviy tuzilishini aniqlashda qo’l keldi. . vitamin d (ergokaltsiferol, xolekaltsiferol) vitamin d ni ochilishi odam va xayvonlarda ikki xil kasallik– raxit va osteomolasiyaning o’rganilishi tufayli yuz beradi. raxit kasali xvii asrda angliyada birinchi bor qayd qilindi. 1924 yilda a. gess va m. veynshtoklar va ulardan bexabar xolda g.stinbok o’simlik …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vitaminlar"

xusano xusano samarqand viloyati kattaqo’rg’on tumani 50- umumiy o‘rta ta’lim maktabi biologiya fani o‘qituvchisi xusanova faridaning “vitaminlar” mavzusiga tayyorlagan taqdimoti mavzu: oqsillar , karbonsuvlar va yog‘lar almashinuvi. o‘tilgan mavzuni takrorlash 1 gr oqsil oksidlanib parchalanganda qancha energiya hosil bo’ladi? uglevodlar parchalanganda nima hosil bo’ladi? ovqat hazm qilish naylarida yog’lar nimaga parchalanadi? qondagi glukozaning miqdori? 1 gr yog’ oksidlanganda qancha energiya hosil bo’ladi? organizmda uglevodlar yetishmasa qaysi organik modda hisobidan to’ldiriladi? qonda glukoza miqdori oshsa nima bo’ladi? organizm zaxira yog’laridan qachon foydakanadi? qaysi organik modda organizmda yetishmasligini boshqa moddalar hisobidan to’ldirib olmaydi? tezkor saavol - javob ma...

This file contains 34 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "vitaminlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vitaminlar PPTX 34 pages Free download Telegram