онгнинг тузилиши

DOC 64.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443697709_61424.doc онгнинг тузилиши режа: 1-§. психика ва онг 2-§. онг ва онгости шахснинг асосий тузилмавий элементи психикадир. онгнинг ўзи эса психиканинг олий кўринишидир, чунки олий ҳайвонларда материя тузилишининг биологик даражасида вужудга келган психиканинг ўзи мураккаб тузилишга эгадир ва тадрижий эволюция натижасида борлиқ тузилишининг сифат жиҳатидан бошқача, ижтимоий даражасида онгни келтириб чиқаради. олий ҳайвонлар психикаси даражасида жуда мураккаб хатти-ҳаракат, ташқи шароитга мослашув, муайян мақсадга йўналтирилган фаолият ифодаланади, тахминий-тадқиқий фаолият элементлари шаклланади, ақл-идрок элементлари ва бой, ривожланган хотира пайдо бўлади. агар мураккаб психикали олий ҳайвонларда атрофдаги муҳит билан ўзаро таъсир усули, асосан, уларнинг тана тузилиши, физиологияси ва анатомияси билан аниқланса, одамнинг онги - психика кўринишининг олий шакли – фақат одамнинг ўзига ўхшаганлар билан алоқаси натижасида, яъни бевосита инсон борлиғининг ижтимоий ташкилоти таъсири остида ривожланади. одамнинг психикаси шахснинг психик тузилишини, унинг характерини, темпераментини, қобилиятларини, қадрият мўлжалларини, ўзини-ўзи таҳлил қилиш ва баҳолашини, индивидуал фикрлаш услуби ва турмуш тарзини белгилаб беради. инсон психикаси онгни ҳам, …

тузилма сифатида гносеологик (билиш жараёнига оид), аксиологик (қадриятларга оид), иродавий ва коммуникатив (яъни ижтимоий) элементлар бирлигидир. ҳақиқатда онг тузилмасининг биронта ҳам элементи ўз-ўзича амал қилмайди, ҳаммаси қолган элементлар билан ўзаро боғланган, улар билан ва умуман бутун онг тизими билан ўзаро таъсирда бўлади. масалан, тафаккур хотира, эмоция ва идрокларнинг нормал ишлашини таъминлайди. кишининг, айтайлик, бирон-бир воқеани бошидан кечириши эса унинг таққослашини, ўйлашини, идеаллаштиришини, абстрактлаштиришини, чалғишини, яъни тафаккур амалиётидан фойдаланишини билдиради. онгга, бирбутун боғланган тизим сифатида, унинг сезги, фикр, эмоция, ирода ва хотира каби ажралмас элементлари киради. бирбутунлик онгнинг тизимий сифати бўлиб, онг феномени моҳиятининг ўзига хослиги унинг таркибий қисмларининг ҳар қандайига нисбатан мутлақо зарурлигини билдиради. сезги. инсон сезгилари ташқи дунё ҳақидаги ахборотларни асосий етказиб берувчилардир. кўриб, ушлаб, ҳидлаб, эшитиб ва таъмга қараб сезишлар субъектга дунёни билишга, ўзини қизиқтирган объектни топишга, у турган жойни аниқлашга, унинг ранги, ҳиди, таъми, қаттиқ ё юмшоқлиги, харорати ва бошқа сифатлари ҳақида ахборот олишга имкон беради. идрок. …

қосланади. тафаккур туфайли сезги ва идрок натижаларига маъно ва мазмун берилади, муносиб ва тушуниш қулай шакл излаб топилади. эмоция. онг тузилишининг эмоционал компоненти ҳодисалар ва воқеаларга ижобий ёки салбий муносабат (умид, қувонч, қўрқув, умидсизлик ва ш.к.) ёки лоқайдликни келтириб чиқаради. шахсни бахслашиш, ташвишланиш, эмоционал шок, аффект ҳолатида бўлишга (рашқ қилиш, нафратланиш, ёмон кўришга) ундайди, унинг стресс ёки фрустрация (гангираб қолиш, руҳий эзилиш) ҳолатида бўлишига, қувониши ёки ғазабланишига сабаб бўлади. кечинмалар ва эмоцияларнинг ахборот жиҳатидан муҳим томони субъектнинг объектга берган баҳосидан иборат (яхши - ёмон, яхшироқ - ёмонроқ ва ҳоказо). ирода. эмоцияларни муваффақиятли амалга ошириш субъектнинг иродаси билан узвий боғлиқдир. субъект фаолият кўрсатаётган объектив шароит билан уни амалга оширишнинг субъектив имкониятлари тафовут қилиб қолганда субъект фаолиятини ирода ёрдамида тиклаш, тартибга солиш зарур бўлади. шахс аввал ечим танлаб, қарор қабул қилиб, сўнгра уни амалга ошириши зарур бўлиб қолган ҳаётий вазиятда ирода ишга солинади. ироданинг иштирокисиз онг ҳеч бир иш қилолмайди, ирода одамнинг …

м фикрлайди. одамнинг тафаккури ҳамиша ғоят шахсий ва индивидуалдир ва субъектнинг қуршаб турган дунёдаги объектив алоқалар ва муносабатларни муайян мақсадни кўзлаб, умумий ва воситали тарзда билишини, субъектнинг ижодий, бунёдкорлик фаолиятини, содир бўлаётган ҳодисалар ва воқеаларни акс эттиришдан олдин прогноз қилишни, янги ғоялар, қарашлар, фаразлар ва назариялар яратишни ўз ичига олади. тафаккур одамнинг дунёқарашини, унинг дунёни ҳис қилиши ва идрок этишини, одамнинг ўз борлиғига, ўз қилмишларига, орзу-умидларига ўзи берган баҳони доимо кенгайтириб боради. одамнинг тафаккури мураккаб ва фаол жараёндир, у абстрактлаштириш ва умумлаштириш, анализ, синтез, таққослаш, ўхшатишни, ўзининг мураккаблиги, характери ва мазмуни жиҳатидан ғоят хилма-хил бўлган вазифаларни оқилона ўртага қўйиш ва ҳал этишни ўз ичига олади. фикрловчи одам мантиқий натижа ва хулосалар чиқаришга, ҳаётий тажрибага, меҳнат ва касб малакаси ва маҳоратига эга бўла олади, у бирон-бир масала бўйича ўз нуқтаи назарини исботлашга, далиллар билан асослаб беришга ва ҳимоя қилишга лаёқатли бўлади. 2-§. онг ва онгости онгдан ташқари, одамнинг хатти-ҳаракатига, унинг бутун …

рзда содир этиладиган, ҳимоя механизми ролини бажарадиган ва мияни доимий зўриқишдан ҳимоя қиладиган кўпгина ҳаракатлар онгости томонидан назорат қилинади ва бошқарилади. ғайришуурийлик, бу - ҳам ҳаётий йўл-йўриқ, ҳам одамнинг одатидир, ниҳоят, бу интуициядир – миянинг ўртада турган вазифаларни илгари олинган ва хотирада сақланаётган маълумотлар асосида ҳал қилиш бўйича англанмаган, ғайримантиқий ишининг натижасидир. онгостини фалсафий ва психик анализ қилишга зигмунд фрейд, карл юнг, эрих фромм катта эътибор бердилар. масалан, фрейд назарияси онгостини кишилар хатти-ҳаракатининг, улар ахлоқи, санъати ва бутун маънавий маданиятининг асоси, бош омили деб билади. к.юнг «индивидуал онгсизлик» тушунчаси билан бир қаторда «коллектив онгсизлик» тушунчасини ҳам илмий муомалага киритди; унинг нуқтаи назарича, онгости нафақат онг доирасидан сиқиб чиқарилган субъективлик ва индивидуалликни, балки, энг аввало, илдизлари узоқ ўтмишга бориб тақаладиган ва юнг концепциясида архетиплар деб аталган коллектив ва шахссиз психологик мазмунни ҳам ўз ичига олади. индивидуал онгсизлик билан коллектив онгсизликнинг ўзаро алоқасидан фойдаланган э.фромм субъектнинг индивидуал психикаси билан жамиятнинг социал тузилиши …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "онгнинг тузилиши"

1443697709_61424.doc онгнинг тузилиши режа: 1-§. психика ва онг 2-§. онг ва онгости шахснинг асосий тузилмавий элементи психикадир. онгнинг ўзи эса психиканинг олий кўринишидир, чунки олий ҳайвонларда материя тузилишининг биологик даражасида вужудга келган психиканинг ўзи мураккаб тузилишга эгадир ва тадрижий эволюция натижасида борлиқ тузилишининг сифат жиҳатидан бошқача, ижтимоий даражасида онгни келтириб чиқаради. олий ҳайвонлар психикаси даражасида жуда мураккаб хатти-ҳаракат, ташқи шароитга мослашув, муайян мақсадга йўналтирилган фаолият ифодаланади, тахминий-тадқиқий фаолият элементлари шаклланади, ақл-идрок элементлари ва бой, ривожланган хотира пайдо бўлади. агар мураккаб психикали олий ҳайвонларда атрофдаги муҳит билан ўзаро таъсир усули, асосан, уларнинг тана тузилиши, физиология...

DOC format, 64.0 KB. To download "онгнинг тузилиши", click the Telegram button on the left.

Tags: онгнинг тузилиши DOC Free download Telegram