parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati

PPTX 51 sahifa 987,0 KB Bepul yuklash

51 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 987,0 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 51

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 51

слайд 1 mavzu: parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati. bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi. reja: 1. parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati. 2. bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi. 3. sarkomastigoforalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. hozirgi vaqtda yer yuzida 1,5 mln. dan ortiq tur hayvonlar mavjud bo‘lsa, shularning 6 % ini parazitlar tashkil qiladi. bir hujayrali hayvonlarning 6000 ta turi, so‘rg‘ichlilar sinfining 5000 ta turi, monogeneylar sinfining 2500 ta turi, tasmasimon chuvalchanglar sinfining 3000 turi, tikanboshlilar tipining 500 ta turi, nematodalar sinfining 3000 ta ortiq turi, bo‘g‘imoyoqlilar tipiga kiruvchi hayvonlarning bir qancha o‘n minglab turlari parazitlar hisoblanadi. shuningdek, hayvonot dunyosi sistematikasida parazitlar halqali chuvalchanglar, mollyuskalar va hatto umurtqali hayvonlardan-to‘garak og‘izlilar sinfi vakillari orasida ham uchraydi. bir hujayrali hayvonlar orasida parazitizm keng tarqalgan. bir hujayrali parazitlar xo‘jayinlarini turli organlarida (ichak, tana bo‘shlig‘i, qoni, jinsiy sistemasi va boshqa organlarida) tekinxo‘rlik qiladi …

2 / 51

riyalar yoki kipriklilar (ciliophora) tipi. bulardan apikomplekslar, mikrosporidiyalar va miksosporidiyalar tiplariga kiruvchi barcha turlari parazitlik qilib hayot kechiradi. sarkomastigoforalar va infuzoriyalar tiplariga kiruvchi bir hujayrali hayvonlar, asosan, erkin holda hayot kechiradi. lekin ularning orasida ham mahsuldor hayvonlar va odamlarda parazitlik qilib, og‘ir kasalliklar, hatto, o‘limga olib keladigan turlari bor. sarkomastigoforalar (sarcomastigophora) tipi. sarkomastigoforalar (sarcomastigophora) tipigа mаnsub hаyvоnlаr sохtа оyoqlаr yoki хivchinlаr yordаmidа hаrаkаtlаnаdi. ulаr dеngiz, chuchuk suv hаvzаlаri vа nаm tuprоqlаrdа hаyot kеchirаdi. shuningdеk, ulаr оrаsidа turli hаyvоnlаr vа оdаm оrgаnizmidа pаrаzitlik qilib, оg‘ir kаsаlliklar kеltirib chiqаrаdigаn turlаri ham anchagina. bu tipgа 18000 gа yaqin tur kirаdi. sаrkоmаstigоfоrаlаr sаrkоdаlilаr vа хivchinlilаr kenja tiplariga bo‘linаdi. sarkodalilar (sarkodina) kenja tipi vakillarining qattiq po‘sti bo‘lmaydi, hujayra sitoplazmasi faqat sitoplazma membranasi bilan tashqi muhitdan ajralib turadi. qattiq po‘st rivojlanmaganligi uchun sarkodalilar tanasining shakli doimiy emas. sitoplazmadan hosil bo‘lib turuvchi о'simtalar yordamida hayvon sekin-asta siljiydi; shuning uchun bunday oyoqlar soxta oyoqlar-psevdopodiylar deb ataladi. sarkodalilar kenja …

3 / 51

hayvonlarda amyobalar turkumining bir necha turlari parazitlik qiladi. ular orasida ichburug‘ (dizenteriya) amyobasi (entomoeba histolytica) odamlarning yo‘g‘on ichagida parazitlik qilib, amyobiaz, ya'ni qonli ichburug‘ bilan og‘rishga sabab bo‘ladi. umuman, odam organizmida amyobalarning 5 ta turi uchraydi. ularning 4 tasi zararsiz hisoblanib, asosan yo‘g‘on va ko‘r ichaklardagi bakteriyalar hisobiga yashaydi. dizenteriya amyobasini birinchi marta 1875-yilda rus shifokori a.f. lesh aniqlagan va bu amyobaning patogenli (zararli) bo‘lishini isbotlagan. ichburug‘ amyobasining kattaligi 20-30 mikronga teng. ichburug‘ amyobasi juda keng tarqalgan. yer sharining turli hududlarida amyoba bilan 10 foizdan 30 foizgacha odamlar zararlanishi mumkin. lekin amyobiaz bilan kasallanish belgilari asosan issiq tropik va subtropik hududlarda yashovchi xalqlar o‘rtasida uchraydi. amyobalar asosan jarohatdan chiqadigan qondagi eritrotsitlar bilan oziqlanadi. kasallik vaqtida davolanmasa surunkali formaga o‘tadi. kasal kishi juda ozib ketishi, ba'zan halok bo‘lishi ham mumkin. ichburug‘ amyobasi sista orqali tarqaladi. 21 parazit amyobalar kasallangan tishlarning kovagi, it, cho‘chqa, ot va boshqa hayvonlar ichagida, asalarilarning malpigi naychalarida …

4 / 51

rаng bеruvchi хrоmаtоfоrаlаr bo‘lаdi. hаmmа yashil хivchinlilаr yashil o‘simliklаr singаri yorug‘dа kаrbоnаt аngidrid gаzi, suv vа bоshqа minеrаl mоddаlаrdаn оrgаnik mоddаlаr sintеzlаydi, ya’ni fоtоsintеz оrqаli аvtоtrоf оziqlаnаdi. o‘simliksimоn хivchinlilаrga yashil evglеnа, vоlvоks va boshqa turlar kirib, ular erkin holda yashaydi. hаyvоnsimоn хivchinlilаr (zoomastigina) sinfi vakillari asosan yakkа holda yashaydi. ulаr bаrchа hаyvоnlаr singаri gеtеrоtrоf оziqlаnаdi. hаyvоnsimоn хivchinlilаr sinfi оrаsidа chuchuk suv hаvzаlаridа erkin hаyot kеchirаdigаn turlari bilan bir qatorda оdаm vа hаyvоnlаr оrgаnizmidа pаrаzitlik qilаdigаn turlаri ham bоr. kinetoplastidalar turkumining ayrim turlarigina erkin holda yashaydi. ko‘pchilik turlari esa parazitlik qilib hayot kechiradi. bu turkumning tripanosomalar (trypanosoma) urug‘iga kiruvchi turlari odam va umurtqali hayvonlar qonida, orqa miya suyuqligi va boshqa organlarida parazitlik qilib, og‘ir kasalliklarni keltirib chiqaradi. odamlarda parazitlik qiladigan tripanosomalarning quyidagi turlari ancha yaxshi o‘rganilgan: 1) afrika uyqu kasalligining qo‘zg‘atuvchisi-trypanosoma gambiense; 2) chagas kasalligining qo‘zg‘atuvchisi-trypanosoma cruzi; trypanosoma gambiense-afrikada tarqalgan juda og‘ir “uyqu kasalligi” deb atalgan xastalikni qo‘zg‘atuvchisi hisoblanadi. trypanosoma gambienseni …

5 / 51

y afrikada d.datton tomonidan aniqlangan, uning rivojlanishini d.bryus o‘rgangan. lotin amerikasi mamlakatlarida xavfli chagas kasalligining qo‘zg‘atuvchisi - trypanosoma cruzi keng tarqalgan. morfologik jihatdan afrika uyqu kasalligini qo‘zg‘atuvchisidan farq qilmaydi. chagas kasalligining tarqatuvchisi qon so‘radigan triatoma infestans qandalasidir. tripanosomalar qandalaning orqa ichagida yashaydi va 5-15 kun davomida taraqqiy etadi. parazitlarni o‘ziga bir marta yuqtirgan qandala butun umri davomida (2 yildan ortiq umr ko‘radi) o‘zida tripanosomalarni saqlaydi va odam uchun xavfli hisoblanadi. odatda, parazitlar odamga teri va shilimshiq qatlamlarning har xil yoriqlari, ja-rohatlar orqali faol yo‘l bilan o‘tadi. triatom qandalalari odamga, asosan, kechasi uxlab yotganida hujum qilib lab, ko‘z va burunning shilimshiq qatlamlaridan qon so‘rib oziqlanadi. kasallikning belgilariga tana haroratining ko‘tarilishi, jigar va taloqning kattalashishi, ichak faoliyatining buzilishi kabilar kiradi. keyinchalik, ularga meningit-ensefalit va miokardit qo‘shilishi mumkin. besh yoshgacha bo‘lgan bolalarda chagas kasalligi juda og‘ir o‘tib, o‘limga olib kelishi mumkin. ayrim ma'lumotlar bo‘yicha 14 % gacha bemorlar ushbu kasallikdan o‘ladi. kasallik onadan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 51 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati" haqida

слайд 1 mavzu: parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati. bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi. reja: 1. parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati. 2. bir hujayrali parazitlarning umumiy tavsifi va sistematikasi. 3. sarkomastigoforalar tipiga kiruvchi parazitlar vakillarining tuzilishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari va ularni oldini olish choralari. hozirgi vaqtda yer yuzida 1,5 mln. dan ortiq tur hayvonlar mavjud bo‘lsa, shularning 6 % ini parazitlar tashkil qiladi. bir hujayrali hayvonlarning 6000 ta turi, so‘rg‘ichlilar sinfining 5000 ta turi, monogeneylar sinfining 2500 ta turi, tasmasimon chuvalchanglar sinfining 3000 turi, tikanboshlilar tipining 500 ta turi, nematodalar sinfining 3000 ta ortiq turi, bo‘g‘imoyoqlil...

Bu fayl PPTX formatida 51 sahifadan iborat (987,0 KB). "parazitlarning hayvonot dunyosidagi sistematik holati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: parazitlarning hayvonot dunyosi… PPTX 51 sahifa Bepul yuklash Telegram