foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati

PPTX 21 pages 1.5 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati mavzu: foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamyati reja: 1.foydali molyuskalarning tarqalishi va ahamiyati. 2.boshoyoqli ikki pallali molyukalar sinfi. 3.qorin oyoqli mollyuskalar sinifi. dengizda yashovchi qorinoyoqli mollyuskalar. mavzuning dolzarbligi tabiatda hayvonot olamining muhim qismini tashkil etuvchi mollyuskalar (mollusca tipi vakillari) hozirgi kunda biologik xilma-xillikni saqlab qolish, ekologik muvozanatni ta'minlash va inson faoliyatida turli yo‘nalishlarda keng qo‘llanilishi jihatidan katta ahamiyatga ega bo‘lmoqda. ularning ayrim turlari oziq-ovqat sanoatida, farmatsevtikada, tibbiyotda, zargarlik va sanoat ishlab chiqarishida muhim xom ashyo sifatida xizmat qilmoqda. ayniqsa, foydali mollyuskalar deb ataluvchi turlar ekologik hamda iqtisodiy jihatdan insoniyat uchun beqiyos foyda keltirmoqda. qorinoyoqli mollyuskalar sinfining ekologiyasi va evolyutsiyasi mavzusini o’rganish zoologiya fanining asosiy ilmiy tadqiqot yo’nalishlaridan biri bo’lib muxim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega sanaladi. ishning vazifasi. mollyuskalar sistematikasini talqin qilish mollyuskalar tashqi tuziishini o’rganish mollyuskalar ichiki tuzulishi. mollyuskalar yashash sharoiti va iqtisodiy ahamyatini …

2 / 21

ekskrement sifatida tuproqqa chiqariladi. laboratoriya sharoitida yeyilgan ozuqa va ajratib chiqarilgan fekal asosida, o‘zlashtirilgan ozuqa miqdori va har bir tadqiq etilgan turning energetik balansi aniqlangan bo‘lib, har xil turdagi mollyusklarda ozuqa o‘zlashtirish koeffitsiyentlari (oziqlanish xarakteriga qarab) keng doirada 25% dan 94 % gacha o‘zgarib turadi. tuproqdagi boshqa umurtqasiz hayvonlarga nisbatan mollyusklarda ozuqa o‘zlashtirishning yuqori samaradorligi aniqlangan. a.pazilov ma’lumotlariga ko‘ra bradybaena fruticum bir mavsum davomida (umumiy quruq massaning) 1,6% dan2,7% gacha o‘simliklar bargi bilan oziqlanadi. mollyuskalar faoliyati tuproq paydo bo‘lishida, tuproqning fizikaviy xossalari havo va suv rejimining yaxshilanishiga ta’sir ko‘rsatadi hamda tuproq chirindisi qatlamining ko‘payishiga sabab bo‘ladi. mollyuskalalar ko‘pgina umurtqasiz va umurtqali hayvonnlar uchun ozuqa manbai sifatida muhim rol o‘ynab, umurtqasiz hayvonlardan turli xil qo‘ng’izlar, asosan –carabiidae oilasi vakillari shilliq qurtlar va chig’anoqli mollyuskalar bilan oziqlanadi. qadim zamonlardan boshlab qator plastinka jabralilar marvarid olish uchun maxsus ov qilingan. marvariddor mollyuskalar, asosan, qizil dengiz, xind va tinch okeanlarida 10-15 metr chuqurlikda tarqalgan. …

3 / 21

00-120 yil yashab, 20 yoshida ko‘paya boshlaydi. sadaf asosan, sadafdorlar (unio) oilasi vakillaridan olinib, ularning chig’anog’i cho‘ziq va qalin bo‘ladi. boshoyoqli ikki pallali molyukalar sinfi boshoyoqli mollyuskalar (cephalopoda) — yuksak tuzilgan dengiz mollyuskalari sinfi. tanasi (uz. 1 sm dan 5 m gacha) bilateral simmetriyali, odatda, tana va yirik boshboʻlimlaridan iborat. oyogʻi voronkaga aylangan. tanasi qalin mantiya bilan qoplangan. ichki organlari keng mantiya boʻshligʻida joylashgan. ogʻiz teshigi atrofida 8 yoki 10 ta paypaslagichlari (oyoqlari) boʻladi. paypaslagichlarida bir necha qator boʻlib joylashgan juda koʻp soʻrgʻichlari bor.koʻpchilik turlarining chigʻanogʻi evolyutsiya jarayonida reduksiyaga uchragan yoki mantiya burmalari ichida plastinka holida saqlanib qolgan. haqiqiy chigʻanoq faqat nautilusda boʻladi. urgʻochi argonavt chigʻanogʻi esa tuxumlarini olib yurishga moslashgan. bosh miyasi togʻay skelet bilan qoplangan. toʻtiqush tumshugʻiga oʻxshash egilgan bir juft jagʻlari ozigʻini ushlab turish va maydalash uchun xizmat kiladi. qirgʻichlari va 2 juft soʻlak bezlari bor. orqa ichagiga siyoh xaltasi yoʻli ochiladi. bosh miyasi yirik, boshining ikki …

4 / 21

xom ashyo hisoblanadi. dunyo boʻyicha har yili 1,63 mln. t ga yaqin boshoyoqli mollyuskalar ovlanadi (qarang mollyuskalar). tanasi (uzunligi 1 santimetrdan 5 metrgacha) bilateral simmetriyali, odatda, tana va yirik bosh bo’limlaridan iborat. oyog’i voronkaga aylangan. tanasi qalin mantiya bilan qoplangan. ichki organlari keng mantiya bo’shlig’ida joylashgan. og’iz teshigi atrofida 8 yoki 10 ta paypaslagichlari (oyoqlari) bo’ladi. paypaslagichlarida bir necha qator bo’lib joylashgan juda ko’p so’rg’ichlari bor. ko’pchilik turlarining chig’anog’i evolyutsiya jarayonida reduktsiyaga uchragan yoki mantiya burmalari ichida plastinka holida saqlanib qolgan. haqiqiy chig’anoq faqat nautilusda bo’ladi. urg’ochi argonavt chig’anog’i esa tuxumlarini olib yurishga moslashgan. bosh miyasi tog’ay skelet bilan qoplangan. ovqat hazm qilish tizimi ikki tomonlama mollyuskalar uchun oziqlantirishning filtrlash usuli xarakterlidir. ularda kirish sifoni bor, u orqali oziq-ovqat zarralari osilgan suv (protozoa, bir hujayrali suv o'tlari, o'lik o'simliklarning qoldiqlari) mantiya bo'shlig'iga kiradi, bu suspenziya suziladi. filtrlangan oziq-ovqat zarralari siliya yordamida og'iz teshigiga yo'naltiriladi. keyin ular qizilo'ngach, oshqozon, ichakka, anus …

5 / 21

ngizlarda hayot kechiradi, bir qancha turlari chuchuk suv havzalarida va quruqlikda yashashga o ‘tgan. ular orasida parazit turlari ham uchraydi. qorinoyoqlilar juda xilma-xil boiib, oldjabralilar, orqajabralilar vao'pkalilar kenja sinflariga ajratiladi. qorinoyoqlilar tanasi asimmetrik tuzilgan. bosh qismi tanasidan aniq ajralib turadi. yagona oyog‘i keng va yassi tovondan iborat .chig‘anog‘i yaxlit boʻlib , ayrim vakillarida reduksiyaga uchragan. qorinoyoqlilaming asimmetrik tuzilishi tanasining o ‘ng tomonida joylashgan mantiya kompleksi organlarining reduksiyaga uchrashi, shun- ingdek ichki xaltasining chig‘anoq shakliga mos holda spiral buralgan- ligida o‘z ifodasini topadi. qorinoyoqli mollyuskalarning tuzilishi sxemasi. 1 - chig'anoq, 2 - ko‘z, 3- paypaslagich, 4 - bosh nerv gangliysi, 5 - oyoq nerv gangliysi, 6 - plevral gangliy’ 7 - vistseral gangliy, 8 - statotsist, 9 - oyoq, 10 - yurak, 11 -yurakoldi xaltasi bo‘shlig‘i, 12 - jabralar, 13 - ayirish organlari, 14 - qirg‘ich, 15 - s o ‘lak bezi, 16 -jigar, 17 - orqa ichak, 18 -jin siy …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati"

foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati mavzu: foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamyati reja: 1.foydali molyuskalarning tarqalishi va ahamiyati. 2.boshoyoqli ikki pallali molyukalar sinfi. 3.qorin oyoqli mollyuskalar sinifi. dengizda yashovchi qorinoyoqli mollyuskalar. mavzuning dolzarbligi tabiatda hayvonot olamining muhim qismini tashkil etuvchi mollyuskalar (mollusca tipi vakillari) hozirgi kunda biologik xilma-xillikni saqlab qolish, ekologik muvozanatni ta'minlash va inson faoliyatida turli yo‘nalishlarda keng qo‘llanilishi jihatidan katta ahamiyatga ega bo‘lmoqda. ularning ayrim turlari oziq-ovqat sanoatida, farmatsevtikada, tibbiyotda, zargarlik va sanoat ishlab chi...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "foydali molyuskalarning sistematik holati, tarqalishi va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: foydali molyuskalarning sistema… PPTX 21 pages Free download Telegram