oybek va o`zbek bolalar adabiyoti

DOC 41.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662626927.doc oybek va o`zbek bolalar adabiyoti reja: 1. oybek va bolalar adabiyoti. 2. oybek ijodida pokiston mavzusi. 3.”qonli barmoqlar”hikoyasida bolalar haq-huquqlarini poymol etilishi. 3.”alisherning yoshligi” asarida ajdodlarga hurmat tuyg`usining ifodalanishi. 4. oybek qissalaridagi o`ziga xos badiiy tasvir. oybek va bolalar adabiyoti muso toshmuhammad o`g`li oybek yangi o`zbek adabiyoti rivojiga ulkan hissa qo`shgan, o`ziga xos ijod yo`li uslub maktabiga ega bo`lgan ijodkor hisoblanadi. oybek yaratgan she`r va hikoyalar, qissa va dostonlar bolalar ma`naviyatiga ta`sir etib, ularni tarbiyalashda muhim rol o`ynamoqda. “yosh yo`lchi” (1925), ”gunafsha” (1926), ”shoirning bolaligi”(1937), “odobli tursun”,”ahmadjon bog`bon”(1971) kabi she`riy kitoblari, “zafar va zahro”(1953), “bobom”(1957) dostonlari, “alisherning yoshligi”(1975), ”bolalik” qissalari ayniqsa xarakterlidir. 1981 yilda adibning “globus” nomli to`plami bosilib chiqdi. to`plamda adibning shu vaqtgacha e`lon qilinmagan “gulnor opa”(1930), “fanorchi ota”(1930), “singan umid”(1930), “tilla topar”(1930)hikoyalari chop etilgan. oybek kichik maktab yoshidagi maktab bolalari uchun pokiston bolalari hayotidan “qonli barmoqlar”(1962) hikoyasini yozdi. hikoyada pokistonda tinchlik uchun kurashuvchilardan qanday qasos olinayotganligi, ularning …
2
`ng haydalib, ko`chaga tashlangan edi.”pokiston shaharlarining ko`cha-kuylarida to`da-to`da tilanchi bolalar yurar edi. ali bir parcha non qidirib, besh-olti kundan buyon rastalarni kezib yurganda gulobchi do`kondor uni chaqirib «jahl aralash dedi,-mana bu yashiklarni bo`shat!” va buning evaziga haq to`lashga va`da qiladi. ali “rostdanmih”-deb so`radi va do`kondorning “ha”degan tovushini eshitgach, bola uzun xursindi, jilmaydi. kir, kalta ko`ylagining yenglarini shimarib, ishga tushdi”. ali yashiklardagi siniq gulob shishalarini tashiydi : “siniq, cheti uchgan shishalar va berahm quyoshning issig`i uni xunob qilar, kichik barmoqlari tilingan , qo`llari qon. ammo och, tentirab yurishdan charchagan bola bu xizmatdan vaqti xush” edi. ”isqirt, juldur, cho`pday oriq bolalar bolaning qonagan qo`llariga tikildilar”. bolalar aliga ko`mak bermoqchi bo`lganlarida u “raxmat” deb javob berdi. ali och-nahor, barmoqlarini shisha siniqlari kesib achitishiga , bir parcha non topishning nihoyatda azob-uqubatlari va mashaqqatlariga qaramay do`kondor gulobchining og`ir ishini bajaradi. do`kondor “bir qutini ochib, yupqa “chapati”-nonni uloqtiradi. ali ilib oldi, quvonib dedi :” -darrov borib, …
3
qiladilar. oybek ijodida “zafar va zahro” dostoni yetakchi o`rinda turadi. bu doston pokistondagi dehqon va ishchi oilalari, ular bolalarining azob-uqubatlarga to`la hayoti tasvirlangan. doston qahramoni kata zamindorlarga qul bo`lishga majbur etilgan dehqon bolasi zafar, onasi bilan ko`chaga uloqtirib tashlangan ishchi qizi zahrodir.kitobxon dostonning boshidayoq zafar musibati misolida pokistonlik bolalarning ayanchli hayoti bilan yaqindan tanishadi: zafar asta tentiraydi, yonsa-da kun, yoshi o`nda, jingalak soch, ko`zi tuyg`un. egnidadir parcha latta, kir va yamoq, tovonlarin tuyoqlagan qizg`in tuproq. oriq, kuchsiz qo`lda cho`loq supurgi bor, boshida go`ng savat, tentirar, bitgan mador. dostonda qashshoq dehqon oilasining fojiali hayoti, soliq to`plovchilarning qo`polligi va zolimligi, boyning rahmsizligi zafarlar oilasi misolida ko`satiladi. yo`qchilik, nochorlik bois zafar qishloq boyining quliga aylanadi.zafar obrazi misolida zolim boylarga , zulmga qarshi nafratning tobora kuchayib borganligi ko`rsatiladi. zafar qanchalik og`ir kunlarga qolmasin unda ozodlik, baxtiyor hayotga erishish hissi sira so`nmaydi. zahroning otasi boyga qarshi dushman bo`lgani uchun qamalgan. zahro esa ikki ukasi va …
4
i, shakl va mazmunlari yuragimni mast va maftun etdi... u mening ko`nglimda, yodimda edi, butun borlig`imni band etgandi. yursam-tursam hamisha navoiyni o`ylar edim. uning ma`nodor, aqlli ko`zlari hamisha xushfe`l, rahmdil, olijanob qiyofasi, asl pok, ulug` qalbini xis etardim, ko`z o`ngimda ko`rardim... ” oybek 1928 yildan boshlab navoiy ijodini o`rganishga kirishadi. dastlab, navoiy ijodiga doir ko`pgina ilmiy maqolalarni o`qib o`rganadi. keyinroq “navoiy”, “guli va navoiy” dostonlarini nashr ettiradi. davlat mukofotiga sazovor bo`lgan “navoiy ” romanida mutafakkir hayotining kamolot davri tasvirlanadi. navoiyning bolaligi haqidagi qissaning yozilish tarixini adibning rafiqasi zarifa saidnosirova shunday izohlaydi : “alisherning yoshligini qalamga olish niyati adib qalbida qirqinchi yillarning boshlarida tug`ilgan bo`lib, “navoiy” romanini yozish davrida bu ishtiyoqi yanada kuchaygan edi. tili, uslubi jihatdan mazkur romanga yaqin bu qissa 1967 yilda tugallangan bo`lsa-da, o`ziga nisbatan g`oyatda talabchan adib, uni qaytadan ishlash maqsadi bo`lgani uchun e`lon qilishga oshiqmadi”. “alisherning yoshligi” qissasida hirotdagi 1447-1452 yillar tarixiy voqealar , shahzodalarning shohruh …
5
ka gavharshodbegim saroyiga kelgan mehmonlar orasida alisherning onasi gulbegim beka ham bor edi deb uni shunday tasvirlaydi : “hushbichim, kelishgan qomatli, yuzlari oppoq gulbegimning ingichka qoshlari va jilvali mehr chaqnagan qora ko`zlari go`zallikning eng zo`r omili edi. katta zavq va did bilan kiyingan , yigirma besh yoshlardagi bu juvon yig`inlarda ko`zga darrov talanar, chehrasi issiq, yoqimli ayol edi”. alisher o`zi yashagan davrning ziddiyatlarini u qadar anglab yetmaydi. shuning uchun shohruhning abdulatif bilan, abdulatifning xonzodabegim va gavharshodbegim bilan ulug`bek to`g`risidagi munozaralari mag`zini chaqa olmaydi. abdulatifning o`z otasiga qarshi gaplaridan dastlab hayron qoladi va ikkilanadi. alisherga xos fazilatlardan yana biri kattalarning fikr-mulohazalarini sinchikovlik bilan tinglash, kim haq, kim nohaqligini bilishga intiladi. shunday qilib yosh alisher xarakteri shakllana boradi. chorsu maydonida dorga osilayotgan kishilarning holiga ko`p qatori alisher ham achinib ko`z yosh to`kadi. alisher dor, darra kabi jazo turlarini faqat eshitgan. bu voqeani o`z ko`zlari bilan ko`rgandan keyin shafqatsizlik va zulmkorlik tushunchasi kengaya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oybek va o`zbek bolalar adabiyoti"

1662626927.doc oybek va o`zbek bolalar adabiyoti reja: 1. oybek va bolalar adabiyoti. 2. oybek ijodida pokiston mavzusi. 3.”qonli barmoqlar”hikoyasida bolalar haq-huquqlarini poymol etilishi. 3.”alisherning yoshligi” asarida ajdodlarga hurmat tuyg`usining ifodalanishi. 4. oybek qissalaridagi o`ziga xos badiiy tasvir. oybek va bolalar adabiyoti muso toshmuhammad o`g`li oybek yangi o`zbek adabiyoti rivojiga ulkan hissa qo`shgan, o`ziga xos ijod yo`li uslub maktabiga ega bo`lgan ijodkor hisoblanadi. oybek yaratgan she`r va hikoyalar, qissa va dostonlar bolalar ma`naviyatiga ta`sir etib, ularni tarbiyalashda muhim rol o`ynamoqda. “yosh yo`lchi” (1925), ”gunafsha” (1926), ”shoirning bolaligi”(1937), “odobli tursun”,”ahmadjon bog`bon”(1971) kabi she`riy kitoblari, “zafar va zahro”(1953), “bobom”...

DOC format, 41.5 KB. To download "oybek va o`zbek bolalar adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: oybek va o`zbek bolalar adabiyo… DOC Free download Telegram