shohnomaning epos sifatidagi nazariy xususiyatlari

DOCX 37 pages 81.1 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.1 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: “shohnoma”ning epos sifatidagi nazariy xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ reja : i. kirish ii. asosiy qism: 2.1. epos va uning o‘ziga xos xususiyatlari. 2.2. firdavsiyning “shohnoma” asari tarixi yaralishi bo‘yicha versiyalar 2.3. badiiy adabiyotda “shohnoma” tipidagi asarlar. 2.4.“shohnoma”ning bardavom an’analari iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish insonshunoslik deb nomlanuvchi adabiyot sohasi inson qalbi tuproqqa jo bo‘lgan onlardan beri uning qon tomirlarida, qalbida va ruhiyatida yashab kelmoqda. adabiyot inson va jamiyat bilan chambarchas bog‘liqlikda ekanligini o‘zbek adabiyotining zabarbardast chinorlaridan biri bo‘lmish abdulla qodiriyning “adabiyot abadiyat demakdir” jumlasida korishimiz mumkin. bugungi kunda yangicha ruh va shijoat bilan yuksalib borayotgan millatimiz ongi va qalbiga adabiyot ham yangicha ko‘rinish va g‘oya bilan xizmat qilib kelmoqda. muhtaram prezidentimiz sh.mirziyoyev: “ o‘zbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda o‘rganish va …

2 / 37

va madaniyat yashasa, millat va xalq, butun insoniyat bezavol yashaydi ”[footnoteref:1] – deb bejizga ta’kidlamagan. bu xususida yurtboshimiz xalqimizning qadimiy va boy ma’naviy merosiga, zamonaviy adabiyotiga bo‘lgan chuqur hurmat va e’tiborning amaliy ifodasi orqali bugungi va keljak adabiyotimizga, uning nav nihollariga ishonch umidini bermoqdalar. bugungi kunda o‘zbekiston tarqqiyot yo‘lida “milliy tiklanishdan – milliy yuksalishga erishish” nomli eng muhim va ustuvor vazifa bilan madaniy-gumanitar sohada ham shidadat bilan harakat qilmoqda. adabiyot «adabiy do‘stlik – abadiy do‘stlik» tamoyiliga amal qilgan holatda necha zamonlardan to bugunga qadar xalqlararo do‘stlikni mustahkamlab o‘z istiqbolini namoyon etib kelmoqda. bugungi kunda ham bu tamoyil jahon adabiyotining durdona asarlarini o‘zbek tiliga tarjima qilish, talqin qilish va nashr etish jarayonlari bilan rivojlanib kelmoqda. [1: o‘zbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib qilishning dolzarb masalalari» mavzusidagi xalqaro konferensiya , 2021] kurs ishimizning mavzusi ham jahon durdonasi bo‘lmish firdavsiyning “shohnoma” asari hisoblanadi. nafaqat sharq, balki jahon badiiy fikr …

3 / 37

etib kelgan. sh.shomuhamedovning “fors- tojik adabiyotining klassiklari ” nomli kitobida abulqosim firadavsiy 934-940 – yillarda tus shahri atrofidagi boj qishlog‘ida kambag‘allashib qolgan zamindor oilasida dunyoga kelganligi aytiladi. abulqosim firdavsiy hayotiga oid ma’lumotlar zamondoshlarining asarlarida, hatto, adibning o‘zi tamonidan ijod mahsuli bo‘lmish shoh asarida ham deyarli bayon etilmagan. “shohnoma” da firdavsiy hayotining so‘nggi kunlari, mahmud g‘aznaviy bilan bo‘lgan voqealardan so‘ng adibning ijtimoiy ahvoli hamda o‘g‘lining o‘limidan fig‘oni kabi hayotiy jarayonlari aks etganini ko‘rishimiz mumkin. firdavsiy jahon adabiyotida eng yirik dostonlardan biri – “shohnoma” asarining muallifi bo‘lib, uning bu asari o‘rta osiyo, eron, arabiston, turkiya, afg‘oniston, arabiston, hindiston, pokiston va boshqa sharq mamlakatlaridagina emas, jahonning ko‘plab o‘lkalarida ham ko‘p yillardan beri o‘qilib kelinmoqda. ushbu shoh asar ingliz, rus, nemis fransuz va boshqa yevropaning ko‘plab tillariga tarjima qilingan. shu o‘rinda savol tug‘ilishi mumkin. nega aynan firdavsiy yozgan “shohnoma” jahon adabiyoti miqyosida keng o‘rganilmoqda, mulohazaga o‘rin berilmoqda va ko‘p yillardan beri adabiy jamoatchilik e’tiborini …

4 / 37

[footnoteref:2] ko‘rinib turibdiki, “shohnoma” asari arablarning ikki yuz yillik hukmronligiga qarshi kurash g‘alaba bilan yakunlanayotgan davrda yaratildi. firdavsiy mustaqillik yo‘lida, yurtini ozodligini madh etish orqali davrning og‘ir chig‘irig‘idan o‘tayotgan millatdoshlariga ruhan ma’naviy madad berish maqsadida daqiqiy boshlab bergan “shohnoma” ni yozishga ahd qiladi. [2: фозила сулаймонова. шарқ ва ғарб , -t .: " ўзбекистон ", 1997 ] “shohnoma” ning yartilish davri, o‘sha davrning adabiy muhiti haqida xalqaro firdavsiy mukofoti laureati sohibi shoislom shomuhamedov quyidagi fikrini bayon etadi: “ fors-tojik klassik adabiyoti arab xalifaligining hukmronligiga qarshi xalq noroziligi asosida va shu kurash jarayonida yozma adabiyot bo‘lib shakllandi va taraqqiy topdi. fors-tojik adabiyotining ajoyib gullari butun jahonni maftun etganiga sabab, uning chuqur ildizlari xalq og‘zaki adabiyotidan oziqlanib, xalq g‘oyalari bilan sug‘orilganligidadir. bu asarlar chet el bosqinchilariga qarshi til va din sohasidagi ruhiy zo‘ravonlikka qarshi ko‘tarilgan butun xalq haraktining ruhi bilan oziqlangan edi. ”[footnoteref:3] shu tariqa adabiy jarayoning keskin yusalishi uchun sharoit yetildi …

5 / 37

uriylar xonadonida "xamsaxonlik", "shohnomaxonlik" oilaviy bir an'anaga aylangani manbalardan yaxshi ma'lum. ulug‘bekning ukasi boysung‘ur mirzo "shohnoma"ning turli nusxalarini to‘plab, hozirgi til bilan aytganda, ilmiy-tanqidiy matnini tuzdirgan bo‘lsa, faxriddin ali koshifiyning "latoif at-tavoif" asarida keltirilishicha, ulug‘bek mirzo majlislarida ham "shohnoma" o‘qilib, uning qiyin joylarining mazmun-ma'nosi muhokama etilgan. tabiiyki, shahzodalar o‘rtasida adabiyotga doir bahs va tortishuvlar bo‘lib turgan.” ko‘rinib turibdiki, firdavsiy “shohnoma” si mushtarak xalqlarning dillaridan jo olgan. firdavsiy ijodi bugungi tojik va forslarning qonuniy iftixor mavzusi hisoblanib, ular uchun “shohnoma” o‘z ona adabiyotining asosiy mumtoz asari sanaladi. shu bilan birga, “shohnoma” jahon adabiyotining eng muhim asarlaridan biri bo‘lib, butun jahon miqyosida hali hanuzgacha o‘rganilib, tadqiq etib kelinmoqda. jumladan, g.v.nosovskiy, a.t.fomenko firdavsiy “shohnoma” sining she’riy tavsifi va tahli nashrini e’lon qildilar. jones.w (london,1774. lotin tarjimasi bilan “shohnoma” parchalarining yevropadagi birinchi nashri), lumsden m. (kalkutta, 1811.birinchi tugallanmagan to'liq matnli nashr), tyorner masan (kalkutta, 1829.muqaddima bilan “shohnoma”ning toʻliq tanqidiy matnining yevropadagi birinchi nashri), vullegs …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shohnomaning epos sifatidagi nazariy xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: “shohnoma”ning epos sifatidagi nazariy xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ reja : i. kirish ii. asosiy qism: 2.1. epos va uning o‘ziga xos xususiyatlari. 2.2. firdavsiyning “shohnoma” asari tarixi yaralishi bo‘yicha versiyalar 2.3. badiiy adabiyotda “shohnoma” tipidagi asarlar. 2.4.“shohnoma”ning bardavom an’analari iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish ins...

This file contains 37 pages in DOCX format (81.1 KB). To download "shohnomaning epos sifatidagi nazariy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: shohnomaning epos sifatidagi na… DOCX 37 pages Free download Telegram