idrok

PPTX 33 pages 1.5 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

diqqat idrok reja: idrok haqida tushuncha idrokning nerv fiziologik asosi idrok haqidagi nazariyalar биз дунёқарашимиздаги бўшлиқларни фаол равишда тўлдирамиз. яъни идрокимиз давом этаверади deb sezgi a’zolariga bevosita ta’sir etib turgan narsa-hodisalar obrazlarini kishi ongida bir butun holda aks ettirilishiga aytiladi idrok i.i.sechenovning ta'kidlashicha odam hozirgi idrokidan hosil bo’lgan obrazlar ilgarigi idroklarida vujudga kelgan va xotirasida saqlanib qolgan obrazlar bilan taqqoslab ko’radi. agar hozirgi idrokdan hosil bo’lgan obraz ilgari xuddi shu narsani idrok qilishdan vujudga keltirilgan obrazga to’la mos kelsa, ayni choqda idrok qilayotgan narsasini taniydi. idrokning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: idrokning navbatdagi xususiyati uning harakatchanligi va boshqaruvchanligidir. idrokning yana bir muhim xususiyati, uning narsa va hodisalarni umumlashgan holda aks ettirilishdir. idrokning muhim xususiyatlaridan biri – bu faol ravishda bevosita aks ettirish imkoniyatining mavjudligidir. idrokning muhim tomonlaridan biri – uning xususiyatlarini turli jabhalar, vaziyatlar, sharoitlarda namoyon bo‘lishidir idrokning murakkabligi quyidagilarda ifodalanadi: har bir idrok tarkibiga ayni vaqtda bir necha sezgi …

2 / 33

chanlik nima? ixtiyoriy va ixtiyorsiz idrok – bu insonning narsalar, hodisalar va jarayonlarni ongli yoki ongsiz ravishda idrok etishiga bog‘liq bo‘lgan psixologik tushunchalar. 1. ixtiyorsiz idrok. bu insonning e’tibori ongli ravishda boshqarilmagan holda narsa yoki hodisaga yo‘naltirilgan idrok turi. bu jarayonda inson hech qanday maxsus maqsadsiz idrok qiladi.masalan, ko‘chada kutilmaganda baland ovoz eshitsangiz va tabiiy ravishda o‘sha tomonga qarasangiz, bu ixtiyorsiz idrok bo‘ladi.yoki deraza oldida turgan daraxtning shoxlari shamolda qimirlaganda, bunga e’tibor qaratish ham ixtiyorsiz idrok hisoblanadi. 2. ixtiyoriy idrok. bu ongli ravishda yo‘naltirilgan va boshqariladigan idrok bo‘lib, inson o‘zining maqsadi va ehtiyojiga qarab biror narsani idrok qiladi.bu jarayonda ongli ravishda e’tibor berish va kuch sarflash talab etiladi.masalan, kitob o‘qish, murakkab topshiriqni tushunish yoki o‘qituvchining darsini tinglash – ixtiyoriy idrok misollaridir. inson o‘z xohishi bilan diqqatini jamlab, atrofdagi shovqinga qaramasdan muayyan ma’lumotni idrok qiladi. ixtiyorsiz idrok – insonning ongli nazoratisiz avtomatik ravishda yuz beradi. ixtiyoriy idrok – insonning maqsadli, ongli …

3 / 33

bardam vaqtimizda bizda toʻxtovsiz boʻlib turadigan jarayondir. oldin belgilangan maqsadga qarab muayyan bir obektni idrok qilishni ixtiyoriy idrok deb ataladi. badiiy bir rasmni koʻrish, dokladni eʼtibor bilan eshitish, yozma ishlardagi imlo xatolarini chizib oʻtish, koʻpchilik orasida oʻzimiz qidirgan bir shaxsni topib ajratish ixtiyoriy idrokka misol boʻla oladi. ixtiyoriy idrok ixtiyorsiz idrokdan ayrilgan holda boʻladigan jarayon emas. ixtiyorsiz idrok ixtiyoriy idrok uchun «fon» boʻlib xizmat qiladi. appersepsiya – idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivasiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman, ruhiy hayotning barcha mazmuni bilan belgilanishidir. appersepsiya hodisasi tufayli odamlar o‘zaro idrokining mazmuni bilan bir-birlaridan muayyan darajada tafovutlanadilar, yaʼni ular aynan bir xil narsani o‘zining bilim saviyasi, maslagi, pozisiyasi, dunyoqarashi va ijtimoiy kelib chiqishiga asoslangan holda turlicha idrok qiladilar hamda aks ettiradilar. masalan, “ildiz” tushunchasini biologlar o‘simliklarning moddiy asosi sifatida, matematiklar sonlarning ildiz ostidagi ko‘rinishida, ijtimoiy nuqtai nazardan qarindosh-urug‘chilik shaklida ko‘z ungiga keltiradi idrokning konstantligi deganda, biz idrok …

4 / 33

har safar oʻzgarib turishiga qaramay, baribir hamisha oʻz shakli va katta-kichikligini oʻzgartirmagandek, boyagicha idrok qilinaveradi. konstantlik hodisasi shuni koʻrsatadiki, biz narsalarni koʻrib turgan paytimizda, ularning koʻz toʻr pardasiga tushgan suratiga aynan muvofiq holda koʻrmay, balki shu narsalar haqiqatda qanday mayjud boʻlsa, shu holda koʻramiz. idrokimizda konstantlik boʻlmaganida edi, biz har bir qimirlashimizda, boshimizni salgina burganimizda, yorugʻlik oʻzgarib turganida, narsalar oʻz joylaridan andakkina siljiganida ham xuddi shu narsalarni har gal butunlay boshqa-boshqa, yangi notanish narsalardek idrok qilardik, biz hatto oʻz narsalarimizni ham ulardan hatto yarim metr o‘zoqlashgan taqdirda, taniy olmasdik. idrok jarayonida uning fenomenlari (yunoncha “phainomenon”-noyob, g’ayritabiiy holat) muayyan hodisalarni aks ettirishda ishtirok etadi. atraksiya- insonning o’zi bilan o’zga o’rtasidagi munosabatda namoyon bo’lib,o’ziga mahliyo qilish, insonning inson tomonidan idrok qilinishi. 1)dastlab tashqi ko’rinishi, istarasining issiqligi. 2) bog’lanib qolish, ongsiz ravishda anglamay ichki noaniq moyillik 3) xarakterdagi o’xshashlik 4)muomaladagi yaqinlik yaqqol ko‘rinish ( yasnovidenie ) deb atalib, vokealik, holat, hodisa va tasodifni …

5 / 33

illyuziya – hamma odamlar uchun umumiy xarakterga ega bo‘lib, uni geometrik illyuziya deb ham yuritiladi. ob’ektiv illyuziya biz idrok qilayotgan narsalarning o‘zaro bir-biriga ta’siri tufayli yuz beradi. illyuziyaning bu turi har xil geometrik shakllarni idrok qilishda juda yaqqol ko‘rinadi. sub’ektiv illyuziyalar odamning ayni chog‘dagi hissiy holati bilan bog‘liq bo‘ladi. boshqacha qilib aytganda, odamning hissiy holatida ro‘y beradigan o‘zgarishlar idrok jarayoniga ta’sir qiladi. m: ona kayfiyati yaxshi bo’lsa bolasi sindirgan idishni yomon voqea deb idrok qilmaydi, agar kayfiyati yomon bo’lsa bu voqeadan fojea yasaydi. metalldan ishlangan 1 kg tarozi toshi, 1 kg paxtadan ogʻirroqdek his qilinadi. choʻlda suvsagan kishi o‘zoqda yarqirab turgan shoʻrxok erni koʻl deb oʻylashi (lekin bu illyuziyani sahrodagi sarobdan farq qila bilish kerak) yoki oʻrmondagi toʻnka odamning koʻziga bironta . yirtqich hayvonga oʻxshab koʻrinishi va hokazo shu kabi illyuziyalar jumlasidandir. gallyusinatsiya- voqelikdagi narsa va hodisalarning tana a’zolarini qabul qilish analizatorlarga bevosita ta’sir etmasdan inson ongida turli obrazlarning (ovozlarning …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok"

diqqat idrok reja: idrok haqida tushuncha idrokning nerv fiziologik asosi idrok haqidagi nazariyalar биз дунёқарашимиздаги бўшлиқларни фаол равишда тўлдирамиз. яъни идрокимиз давом этаверади deb sezgi a’zolariga bevosita ta’sir etib turgan narsa-hodisalar obrazlarini kishi ongida bir butun holda aks ettirilishiga aytiladi idrok i.i.sechenovning ta'kidlashicha odam hozirgi idrokidan hosil bo’lgan obrazlar ilgarigi idroklarida vujudga kelgan va xotirasida saqlanib qolgan obrazlar bilan taqqoslab ko’radi. agar hozirgi idrokdan hosil bo’lgan obraz ilgari xuddi shu narsani idrok qilishdan vujudga keltirilgan obrazga to’la mos kelsa, ayni choqda idrok qilayotgan narsasini taniydi. idrokning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: idrokning navbatdagi xususiyati uning harakatchanligi va b...

This file contains 33 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok PPTX 33 pages Free download Telegram