metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari

PPTX 13 pages 603.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 603.6 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

meliboyev shukrulloh 22-54 guruh talabasi kompleks birikmalar kimyosidan tayyorlagan taqdimot loyihasi mavzu: metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari reja: metallarning akseptorli ligandlar. kompleks birikmalari. metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari. koordinasion birikma shunday birikmaki, uning molekulasi yoki ioni markaziy ion yoki atomga ega bo’lib, buni bir necha ion yoxud molekulalar, ya’ni ligandlar qurshab turadi. akademik yu. n. kukushkin kompleks birikmalarga quyidagi ta’rifni berdi: “kompleks birikma deganda kristall holatda bo’lmasin, eritmada bolmasin, tarkibida ligandlar bilan qurshalgan markaziy atomi mavjud birikmalarni tushunmoq kerak. kompleks hosil bo’lish hodisasi ayrim elementlardagina uchramasdan, balki d. i. mendeleyev davriy sistemasining ko’pchilik elementlariga xos hodisadir. tassir 1798-yilda birinchi bo’lib, kompleks cocl2.6nh3 ni hosil qildi. kompleks birikmalarni o’rganish shuni ko’rsatadiki, kompleks hosil bo’lishi hodisasi ayrim elementlardagini uchramasdan balki d.i.mendeliyev davriy sistemasidagi ko’pchilik elementlarga mansub bo’lgan muhim hodisadir. kompleks birikma shunday birikmaki, uning molekulasi markaziy atomga ega bo’lib, buni bir necha ion, yoxud molekulalar, ya’ni ligandlar qurshab turadi. ligand …

2 / 13

ion kompleks ; markaziy ionning zaryadi uni qo’rshab turgan ligandlar manfiy zaryadlarining yig’indisidan kam bo’lsa, u holda anion kompleks; markaziy ionning zaryadi bilan ligandlar zaryadlarining yig’indisi orasidagi ayirma nolga teng bo’lsa, neytral kompleks birikmalar deb ataladi. kompleks birikmalar texnikada, meditsinada, qishloq xo’jaligida, ilm-fanda katta ahamiyatga egadir. kompleks birikmalar tabiatda ko’p tarqalgan. masalan, o’simliklarning yashil qismida bo’ladigan va fotosintezni amalga oshiruvchi modda xlorofill magniyning kompleks birikmasidir.tirik xujayralarni kislorod bilan taminlab turuvchi modda qon gemoglabini temirning kompleks birikmasidir. juda ko’p minerallar alyuminosilikatlar kompleks birikmalardan iborat. kompleks birikmalar hosil qilish uchun birikish, almashinish, oksidlanish, qaytarilish reaksiyalaridan foydalaniladi. hosil qilingan kompleks birikmani reaksion aralashmadan ajratib olish ham katta ahamyatga ega. buning uchun: 1) erituvchini bug’latish orqali konsentrlangan reaksion aralashma hosil qilib, uni muz va tuz aralashmasi bilan sovutib, shu moddalar aralashmasidan kompleks birikmani kristallga o’tkazishdan; 2) reaksion aralashmaga kompleks birikmani eritmaydigan, lekin kompleks hosil bo’lishida ishtirok etgan erituvchi bilan yaxshi aralashadigan boshqa biror erituvchidan …

3 / 13

adi, lekin efirdagi eritmada bu kompleks birikmani hosil qilib, kristall holida ajratib olish mumkin bo’ldi. kompleks birikmalarning o’ziga xos suyuqlanish, qaynash, parchalanish temperaturalari, ma’lum erituvchilarda, xususan suvda eruvchanligi, elektir o’tkazuvchanligi va boshqa xossalari bo’ladi. bular ichida tadqiqotchilar etiborini o’ziga jalb etadiganlari qatoriga; komplekslarning tuzilishi, eruvchanligi, rangi, elektr o’tkazuvchanligi, oksidlanish qaytarilish xossalari, spektrlari, magnet xossalari kiradi. kompleks hosil qiluvchi sistema rangining o’zgarishini tekshirish orqali ko’pincha birikma tarkibini va uning barqaror yoki beqaror ekanligini aniqlash mumkin. kompleks birikmalarning infraqizil nur yutishini o’rganish orqali birikma tarkibidagi atomlararo bog’lanish xarakterini bilib olish mumkin. u yoki bu elementning koordinatsion birikma hosil qilish qobilyati o’ta element atomining sirtqi elektron qavati tuzilishiga va uning davriy sistemadagi o’rniga bog’liq bo’lib, koordinatsion birikmalar hosil qiluvchilar jumlasiga asosan sirtqi qavatda yetarli darajada bo’sh orbitallari bo’lgan metal ionlar kiradi. koordinatsion birikma hosil qiluvchi zarracha elektron juftining aksektori vazifasini bajaradi. agar markaziy atom kimyoviy bog’lanishda o’zining bo’sh s-orbitallari bilan ishtirok etsa, bu …

4 / 13

r soni davr raqami ortgan sari ortib boradi. i davr elementlari koordinatsion birikma hosil qilishda faqat s-orbitallari bilan, ii davr elementlari s- va p-orbitallari bilan qatnashadi. uchinchi va to’rtinchi davr elementlarida s- va p- dan tashqari d-orbitallari ham, oltinchi va yettinchi davr elementlarida bulardan tashqari yana f-orbitallar ham ishtirok etadi. binobarin, keyingi har qaysi yangi davrga o’tilganda oldingi davr elementlarining koordinatsion birikma hosil qilish imkoniyati saqlanib qoladi. quyidagi 2-jadvalda markaziy atomga xos bo’lgan koordinatsion sonlar keltirilgan. markaziy atomga xos bo’lgan koordinatsion sonlar davr lar markaziy atomlar hosil bo’ladigan koordinasion birikmalarda markaziy atomning koordinasion sonlari 2 3 4 5 6 tekis kvad. 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 h-he li-ne na-ar k-kr rb-xe cs-rn fr-ku + + + + + + + - + + + + + + - + + + + + + - - + + + + + - - + + …

5 / 13

metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari"

meliboyev shukrulloh 22-54 guruh talabasi kompleks birikmalar kimyosidan tayyorlagan taqdimot loyihasi mavzu: metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari reja: metallarning akseptorli ligandlar. kompleks birikmalari. metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari. koordinasion birikma shunday birikmaki, uning molekulasi yoki ioni markaziy ion yoki atomga ega bo’lib, buni bir necha ion yoxud molekulalar, ya’ni ligandlar qurshab turadi. akademik yu. n. kukushkin kompleks birikmalarga quyidagi ta’rifni berdi: “kompleks birikma deganda kristall holatda bo’lmasin, eritmada bolmasin, tarkibida ligandlar bilan qurshalgan markaziy atomi mavjud birikmalarni tushunmoq kerak. kompleks hosil bo’lish hodisasi ayrim elementlardagina uchramasdan, balki d. i. mendeleyev davr...

This file contains 13 pages in PPTX format (603.6 KB). To download "metallarning akseptorli ligandlar bilan kompleks birikmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarning akseptorli ligandl… PPTX 13 pages Free download Telegram