жамиятнинг мохияти, мазмуни ва ривожланиш конуниятлари (9)жамият ривожланиши қонунларининг таснифи

DOC 51,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1413388642_59553.doc жамиятнинг моҳияти, мазмуни ва ривожланиш қонуниятлари (9)жамият ривожланиши қонунларининг таснифи режа: 1. жамият - одамлар ўртасида амал қиладиган хилма-хил муносабатлар ва ижтимоий институтлар йиғиндиси сифатида. жамият ҳаёти ва тараққиётининг табиий омиллари. 2. ижтимоий-тарихий жараёнларнинг вужудга келиш қонуниятлари. 3. жамият қонунлари ва уларнинг эволюцияси. 4. жамият қонунлари ривожига таъсир кўрсатадиган ижтимоий омиллар. ижтимоий ҳаётнинг мураккатлиги ва ундаги жараёнларнинг хилма-хиллиги жамият қонунларини таснифлашнинг бир қанча объектив мезонлари борлигини исботлаб бермоқда. ижтимоий-тарихий жараёнларнинг вужудга келиши, амал қилиши ва ривожланишида бир вақтнинг ўзида турли даражадаги ва ҳар хил аҳамиятга молик қонунлар намон бўлади. уларнинг баъзилари бутун бир жамиятга хос жараёнларни акс эттиса, бошқалари унинг алохида бир тизими элементлари ўртасидаги алоқадорлик ва боғланишларни ифодалайди, учинчи хил қонунлар эса ижтимоий муносабатларнинг фақат маълум турларини қамраб олади. жамият қонунларидан баъзилари ижтимоий муносабатларнинг вужудга келиши, мавжудлигини ифодаласа, бошқалари эса уларнинг ривожланишини белгилаб беради. жамият қонунлари тўғрисида гап кетганда, аввало, шуни таъкидлаш жоизки, табиат ва жамиятнинг ўзаро алоқадорлиги …
2
га киритиш мумкинми? деган саволлар туғилади. бу тўғрида фалсафий адабиётда турлича, баъзан эса бир-бирига умуман зид фикрлар мавжуд. ижтимоий муносабатлар орасидаги иқтисодий жараёнлар, яъни моддий ишлаб чиқариш муносабатлари алохида ўрин тутади, чунки иқтисодий муносабатлар барча ижтимоий муносабатлар тизимига нисбатан белгиловчи ўрин тутади. маълумки, ишлаб чиқариш жараёнида кишилар фақат табиий муҳит билан эмас, балки бир-бири билан ҳам ўзаро фаол ва мақсадга мувофиқ муносабатларда бўладилар. демак, кишиларнинг ўз эхтиёж ва манфаатларидан келиб чиқиб бир-бирлари билан киришадиган муносабатлари ҳам қатор қонунлар асосида амалга ошади. бундай қонунларга қуйидагиларни киритишимиз мумкин: биринчидан, ишлаб чиқариш муносабатларининг вужудга келиши ва ривожланиши қонунлари; иккинчидан, ишлаб чиқариш муносабатларининг турли таркибий қисмлари ўртасидаги муносабатларнибелгиловчи қонунлар. мисол қилиб айтадиган бўлсак мулк шакллари билан кишиларнинг ишлаб чиқаришдаги мавқеи ўртасидаги, мулк шакллари билан тақсимот ўртасидаги муносабатларнитартибга солувчи каттагина гуруҳ қонунлар мавжуд. бу туркум қонунларга талаб ва таклиф қонуни, меҳнат унумдорлиги ва қиймат қонуни, таннарх ва нарх-наво қонунларини киритишимиз мумкин. жамият қонунлари типологиясида жамият …
3
ҳам ўзининг жузъий қонунларига эга бўлиб, жамият тараққиётида белгиловчи аҳамият касб этади. бугунги кун нуқтаи назаридан жуда катта амалий аҳамиятга эга бўлган жамиятқонунлари қоторига жамиятнинг ижтимоий (табақавий) тузилиши, табақалар ўртасидаги муносабатлар, уларнинг шаклланиши ва ривожланишини белгиловчи қонунларни киритиш мумкин. бу туркум қонунларининг ўзига хослиги шундан иборатки, улар, биринчидан, муайян дамиятдаги барча инсонлар ўртасида юзага келадиган муносабатларни, уларнинг қандай тоифаларга мансублигидан қатъи назар, қамраб олади; иккинчидан, бу қонунлар жамият ҳаётининг барча тизимларига, жумладан, иқтисодий, сиёсий, маънавий ҳаётда юз бераётган жараёнларга таъсир ўтказади. бу туркум қонунларга: жамият ижтимоий табақаланишининг мулкий муносабатлари билан боғлиқлиги, турли ижтимоий табақалар манфаатларининг бир-бирига мос келиши асосида уларнинг муросага келиши каби қлнунларни киритишимиз мумкин. жамият қонунларини таснифлаганда ижтимоий бирликлар-оила, элат, миллатнинг келиб чиқиши ва улар ўртасидаги муносабатларнинг ривожланишини белгилаб берадиган қонунларни, албатта, алоҳида туркумга ажратмоқ зарур. ҳар қандай ижтимоий бирлик жамият тараққиётининг маълум босқичларида шаклланиб, ўзининг жузъий қонунлари асосида ривожланиб боради. ушбу туркум қонунларини аниқлаш ва амалда қўллаш …
4
, в.п.илюшечкинлар эса жамият қонунларини икки гурухга, яъни жамиятнинг мавжудлик қонунлари (буни улар статик қонунлар деб атайдилар) ҳамда жамиятнинг ривожланиши қонунлари (буни улар динамик қонунлар деб атайдилар) ажратганлар. жамиятдаги барча қонунлар мазмун-мохиятига кўра иқтисодий-ижтимоий жараёнларнинг вужадга келишини ҳамда ривожланишини ифодалайди, чунки ҳар қандай қонун муайян шарт-шароитда воқеа ва ҳодисалар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган алоқадорлик ва боғланишларни акс эттиради. бизнингча, жамият қонунларини қуйидаги мезонлар асосида таснифлаш мақсадга мувофиқ. ушбу мезонларга жамиятни бир бутун тизим сифатида қараш, унинг турли тизимлари ўртасидаги муносабатларни акс эттириш қонунларни умумлаштириш кабилар киради ва улар асосида жамият қонунларини тўрт гуруҳга ажратишимиз мумкин. биринчи гуруҳга табиат билан жамият ўртасидаги муносабатларнинг ривожалниш қонунларини киритамиз. бу қонунларни умумпламетар қонунлар деб атаймиз. иккинчи гуруҳга инсоният ва давлатчилик пайдо бўлганидан бошлаб ҳозиргача амал қилиб келаётган қонунларни киритамиз. бу қонунларни, бизнингча, умуминсоний қонунлар деб аташ мақсадга мувофиқ. қонунларнинг ушбу гуруҳига: ижтимоий эҳтиёжлар билан ижтимоий манфаатларнинг ўзаро уйғунлиги қонуни, жамият моддий ҳаёти билан …
5
а бозор иқтисодиёти умумий қонунларининг объектив талабларига бўйсунмоқлари керак бўлади, чунки бозор муносабатлари дастлаб алоҳида бир мамлакат иқтисодиёти шароитида шаклланиб, кейинчалик эса умумиқтисодий қонуниятга айланган. ривожланган мамлакатлар тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, бугунги кунда инсоният яратган энг мақбул иқтисодий муносабатлар мажмуаси бозор қонунлари миқёсида амалга ошмоқда. бу қонунларга биз талаб ва таклиф, рақобат, инфляция қонуни ва кабиларни киритиш мумкин. бу қонунларнинг асосий хусусият ва амалий аҳамияти шундай иборатки улар бир қанча жараёнларга хос бўлган умумий жихатларни акс эттириш орқали улар ўртасидаги алоқадорлик, бирлик ва ворисликни очиб беради. жамият ривожланишига хос умумий қонунларнинг яна бир жихати шундай иборатки, улар барча мамлакатлар, халқлар ривожланишининг умумий томонларини очиш, кашф қилиш орқали улар ўртасидаги алоқадорликни, муайян жамиятнинг бир босқичдан иккинчи босқичга ўтишидаги қонуниятларни кўрсатиб беради. жамиятнинг тўртинчи гурух қонунларига жузъий қонунларни киритамиз. муайян жамият ривожланишининг аниқ бир босқичлари, холати тўғрисида тўлиқ тасаввур хосил қилиш учун умумий ижтимоий ва умумий қонунларни билишнинг ўзи сирли эмас, чунки муайян …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"жамиятнинг мохияти, мазмуни ва ривожланиш конуниятлари (9)жамият ривожланиши қонунларининг таснифи" haqida

1413388642_59553.doc жамиятнинг моҳияти, мазмуни ва ривожланиш қонуниятлари (9)жамият ривожланиши қонунларининг таснифи режа: 1. жамият - одамлар ўртасида амал қиладиган хилма-хил муносабатлар ва ижтимоий институтлар йиғиндиси сифатида. жамият ҳаёти ва тараққиётининг табиий омиллари. 2. ижтимоий-тарихий жараёнларнинг вужудга келиш қонуниятлари. 3. жамият қонунлари ва уларнинг эволюцияси. 4. жамият қонунлари ривожига таъсир кўрсатадиган ижтимоий омиллар. ижтимоий ҳаётнинг мураккатлиги ва ундаги жараёнларнинг хилма-хиллиги жамият қонунларини таснифлашнинг бир қанча объектив мезонлари борлигини исботлаб бермоқда. ижтимоий-тарихий жараёнларнинг вужудга келиши, амал қилиши ва ривожланишида бир вақтнинг ўзида турли даражадаги ва ҳар хил аҳамиятга молик қонунлар намон бўлади. уларнинг баъзилари б...

DOC format, 51,0 KB. "жамиятнинг мохияти, мазмуни ва ривожланиш конуниятлари (9)жамият ривожланиши қонунларининг таснифи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.