экспериментал тадкикотлар

DOC 49,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413381142_59522.doc экспериментал тадқиқотлар режа: 1. эксперимент тадқиқотларнинг тури 2. экспериментнинг режа-дастури 3. экспериментни ўтказиш 1. экспериментал тадқиқотларнинг тури экспериментал тадқиқотлар янги илмий билимлар олишнинг асосий усулларидан биридир. эксперимент ўтказишдан бош мақсад назарий қоидаларни текшириш яъни ишчи гипотезани тасдиқлаш ҳамда илмий тадқиқот мавзусини янада кенгроқ ва чуқурроқ ўрганишдир. экспериментлар табиий ва сунъий бўлиши мумкин. табиий экспериментлар ишлаб чиқариш, турмуш ва ҳ.к.ларда ижтимоий ҳодисаларни ўрганиш мақсадида ўтказилади. сунъий экспериментлар эса техника ва бошқа фанларда кенг қўлланилади. ўрганилаётган объект ёки жараён моделининг хусусиятига, экспериментларни танлаш ва ўтказишга боғлиқ ҳолда улар лаборатория ва ишлаб чиқариш турига бўлинади. лаборатория экспериментлари махсус моделлаштирувчи қурилма ва стендларда намунавий асбоблар ва тегишли аппаратлар ёрдамида ўтказилади. улар харажатни кам қилган ҳолда қимматли илмий ахборотни олиш имконини беради. аммо, экспериментал тадқиқотларнинг бундай тури ҳамма вақт ҳам жараён ёки объект ҳақидаги маълумотларни тўлиқ акс эттира олмайди. ишлаб чиқариш экспериментлари атроф муҳитдаги турли тасодифий омилларни ҳисобга олган ҳолда, мавжуд шароитларда ўтказилади. улар …

баҳолаш ва эксперимент ўтказиш воситаларини танлаш; экспериментни ўтказиш; эксперимент натижасида олинган маълумотларни ишлаб чиқиш ва таҳлил қилиш. 2. экспериментнинг режа дастури экспериментнинг режа-дастури–экспериментал тадқиқотларнинг методологик асосидир. режа-дастур қуйидагиларни ўз ичига олади: тадқиқот мавзуларининг рўйхати ва ишчи гипотезанинг мазмуни; эксперимент методикаси ва уни бажариш учун зарур материаллар, асбоблар, қурилмалар ва ҳ.к.лар рўйхати; бажарувчилар рўйхати ва уларнинг календар иш режаси; экспериментни бажариш учун харажатлар рўйхати. эксперимент методикаси деб методлар, экспериментал тадқиқотларни мақсадга мувофиқ бажариш усулларининг мажмуига айтилади. умумий тарзда у ўз ичига қуйидагиларни олади: экспериментнинг мақсад ва вазифасини; омилларни танлаш ва уларнинг ўзгариш даражасини; воситалар ва ўлчашлар интервалини асослашни; экспериментнинг моҳияти ва тартибининг баёнини; эксперимент натижаларини ишлаб чиқиш ва таҳлил қилиш усулларини асослашни. экспериментнинг мақсад ва вазифаси ишчи гипотеза ва тегишли назарий ишланмани таҳлил қилиш асосида аниқланади. вазифа аниқ бўлиши, уларнинг сони унча кўп бўлмаслиги лозим: оддий эксперимент учун - 3...4, мажмуа эксперимент учун эса - 8...10 та. ўрганилаётган жараён ёки объектга …

диган стандарт ўлчаш воситаларидан фойдаланилади. айрим ҳолларда, камёб ўлчов асбоблари ва аппаратлари қўлбола тарзда бунёд этилади. экспериментни ўтказишнинг мазмун ва тартиби - методиканинг марказий қисми ҳисобланади. унда эксперимент ўтказиш жараёни тўла лойиҳалаштирилади: кузатиш ва ўлчаш операцияларини амалга оширишнинг кетма-кетлиги тузилади; эксперимент ўтказишнинг танланган воситаларини ҳисобга олган ҳолда ҳар бир операция айрим-айрим ҳолда муфассал тавсифланади. операцияларнинг сифатини назорат қилишда қўлланадиган усуллар тавсифланади; кузатиш ва ўлчаш натижаларини ёзиш учун дафтар тутилади. экспериментал маълумотларни ишлаб чиқиш ва таҳлил қилиш усулларини асослаш методикани муҳим бўлими ҳисобланади. эксперимент натижалари намойиш этишнинг кўргазмали шаклига келтирилиши лозим, яъни жадваллар, график, номограммалар ва ҳ.к. тарзида, токи уларни қиёслаш ва таҳлил қилиш мумкин бўлсин. бунда алоҳидаги эътибор натижаларни ишлаб чиқишнинг математик усулларига яъни эмпирик боғлиқлик, омиллар ва чиқиш параметрлари ўртасидаги алоқа аппроксимацияси, мезонлар, ишончли интерваллар ўрнатиш ва бошқаларга қаратилади. экспериментнинг методикаси ишлаб чиқилгандан сўнг, экспериментал тадқиқотнинг ҳажми ва меҳнат талаблилиги аникланади. улар назарий ишланмаларнинг чуқурлиги ва қабул қилинган ўлчаш …

ал тадқиқотлар ўтказиш жараёнида қуйидаги бир қатор асосий қоидаларга риоя қилиш лозим: экспериментчи ўлчаш натижаларига субъектив таъсир кўрсатишга йўл қўймай, тадқиқ этилаётган жараён ёки объект параметрининг барча тавсифини виждонан қайд этиши лозим; экспериментчи эҳтиётсизликка йўл қўйиши мумкин эмас, чунки бу ҳол кўпинча катта хатоликларга ва натижаларни сохталаштиришга, оқибатда эса, экспериментларни такрорлашга олиб келади; экспериментчи албатта кузатиш ва ўлчаш дафтарини юритиши керак, уни тартибли ва ҳеч қандай тузатишларсиз тўлдириб бориш лозим; эксперимент жараёнида уни бажарувчи ўлчаш воситалари ишини, улар тўғри кўрсатаётганлигини ва қурилма, жиҳоз, стенд ва ҳ.к.лар ишининг барқарорлигини ҳамда атроф муҳит ҳолатини мунтазам кузатиши, иш зонасига бегоналарни киритмаслиги шарт. экспериментчи ўлчов воситаларини, улар тўғрилигини назорат қилган ҳолда ишчи назоратни мунтазам ўтказиши керак; ўлчашларни ўтказиш билан бир вақтда тажрибани бажарувчи олинган натижаларни мунтазам равишда дастлабки ишлаб чиқиш ва таҳлил қилишдан ўтказиши лозим. бу тадқиқ этилаётган жараённи назорат қилиш, экспериментни тўғрилаш, методикани яхшилаш ва эксперимент самарадорлигини оширишга имкон беради; экспериментчи техника хавфсизлиги, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "экспериментал тадкикотлар"

1413381142_59522.doc экспериментал тадқиқотлар режа: 1. эксперимент тадқиқотларнинг тури 2. экспериментнинг режа-дастури 3. экспериментни ўтказиш 1. экспериментал тадқиқотларнинг тури экспериментал тадқиқотлар янги илмий билимлар олишнинг асосий усулларидан биридир. эксперимент ўтказишдан бош мақсад назарий қоидаларни текшириш яъни ишчи гипотезани тасдиқлаш ҳамда илмий тадқиқот мавзусини янада кенгроқ ва чуқурроқ ўрганишдир. экспериментлар табиий ва сунъий бўлиши мумкин. табиий экспериментлар ишлаб чиқариш, турмуш ва ҳ.к.ларда ижтимоий ҳодисаларни ўрганиш мақсадида ўтказилади. сунъий экспериментлар эса техника ва бошқа фанларда кенг қўлланилади. ўрганилаётган объект ёки жараён моделининг хусусиятига, экспериментларни танлаш ва ўтказишга боғлиқ ҳолда улар лаборатория ва ишлаб чиқариш туриг...

Формат DOC, 49,0 КБ. Чтобы скачать "экспериментал тадкикотлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: экспериментал тадкикотлар DOC Бесплатная загрузка Telegram