миллий истиклол гояси ва мафкурасининг дунёвий мазмуни

DOC 94,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1411372703_59233.doc миллий истиқлол ғояси ва мафкурасининг дунёвий мазмуни маълумки, ҳар бир миллатга ҳос қадриятлар тизимининг қарор топиши унинг дунёни англашидаги ўзига ҳослигидан келиб чиқади. дунёни англашдаги ўзига хослиги эса мазкур миллатнинг табиий ва ижтимоий муҳитининг бетакрорлигига ва узоқ аждодларининг тарихий сабоқлари, буюк аждодларининг ҳикматларига бориб тақалади. шунингдек, миллатнинг ўзига хослиги улар фаолиятининг туб асосига қўйилган ғояларнинг мазмуни ва моҳияти билан чамбарчас боғлиқ ҳолда намоён бўлади. ҳар қандай ғоянинг дастлабки асоси халқнинг табиий-географик шароитидир. у ёки бу халқ эгаллаган ҳудуднинг ҳаёт кечиришига қулай ёки ноқулайлиги, иқлими, бепоёнлиги ёки кичиклиги, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси бойликлари, бошқа табиий-географик хусусиятлари, уларнинг турмуш шароитларини, турмуш тарзини, ишлаб чиқариш фаолияти йўналишларинигина эмас, моддий ҳаётнинг инъикоси ва йўналтирувчиси бўлган ғояларнинг ҳам вужудга келишига сабаб бўлади. шу туфайли ҳаёт асари кўриниб турмайдиган бепоён саҳроларда яшаган халқнинг маънавий дунёси, интилишлари фақат музликлардан иборат ҳудуд халқининг ғояларидан, интилишларидан, ҳаётга, дунёга муносабатидан фарқ қилади. иқлимнинг, табиий маконнинг бир хиллиги, ундан келиб …

30-40 даража совуқ бўлишини, устюртда 50 даражага етишини эсласак, саратон ёз кунларида 40-50 даражага етадиган иссиқлик одатий ҳолга айланишини ва бу ерларнинг иқлим шароити ўта кескин ўзгарувчанлиги кишиларнинг турмуш тарзига, фикри, тасаввурларига таъсир қилмасдан иложи йўқ. ундан ташқари бир томони қақраб ётган сувсиз чўл ва саҳролар ўзида ҳаёт нишоналарини жам этган намлик, ям-яшил воҳа, сон-саноқсиз балиғи мўл кўллар билан тўқнашади. баҳорда онда-сонда ёмғир шивалаб қаҳратон қиш азобидан эндигина чиқиб нафасини бир зум ростлаб, ёз кунларини жазирама иссиғига шайланаётган чўл ва саҳрога жайхуннинг шифобахш лойқа суви билан ҳаёт олиб келинаётганлиги қақраган чўлда ҳаётнинг узлуксизлигини таъминлашга хизмат қилган . жуғрофий муҳитнинг одамларнинг хулқ-атворига, яшаш ва тафаккур услубларига ҳал қилувчи таъсир қилиши, илк илмий-фалсафий қарашлар ҳам айнан ана шу беқарор ҳудудда вужудга келганлиги бежиз эмасдир. табиий муҳитнинг бир-биридан кескин фарқ қилувчи ва ҳатто бири иккинчисига қарама-қарши турувчи дунёларга бўлиниши, дунёни бир-бирига душман бўлган қудратли ҳукмдорлар бошқариши, улар доимо ўзаро кураш олиб бориши тўғрисидаги …

ятини улар билан уйғунлаштиришга ҳаракат қилади. табиий муҳит инсоният тарихининг дастлабки босқичларида ижтимоий тараққиётга, кишиларнинг маънавий ривожига ҳал қилувчи таъсир кўрсатиш мумкин. шунинг учун ҳам дастлабки цивилизациялар табиий муҳити бой, турмуш кечириш нисбатан осон бўлган жойларда вужудга келган. халқларнинг табиий муҳитга мос бўлган урф-одатлари, анъаналари, ахлоқлари каби маънавийлик қоришган томонлари ҳам бевосита ушбу табиий шароитда шаклланган ғоялар билан боғлиқдир. маълум табиий-жуғрофий маконда шаклланган ғоялар давр синовида сайқалланиб авлоддан авлодга ўтади ва тарихий меросга айланади. тарихий мерос аждодлар томонидан яратилган янги авлодга етказиладиган барча моддий ва маънавий бойликлар, ижтимоий амалий усулларни ўз ичига олиб, ғоя, мафкураларнинг вужудга келишида муҳим объектив омилга айланади. инсон бевосита тарихий мерос бағрида шаклланади, уни ўзлаштириб олиш жараёнида вояга етади. илгари ишлаб чиқилган тарихий меросга мансуб ғоялар ва мафкуралар авлоднинг маънавий ҳаётини-дунёқарашини, ишонч-эътиқодини, турмуш тарзининг маънавий жиҳатларини белгилайди. у энди тарихий меросни ўзлаштириб олиш орқали ижтимоий ҳаётни янада тараққий эттириш имконига эга бўлади. энди ижтимоий тараққиётга мос …

улардан фойдаланиш даражаси шунча юқори бўлади. бироқ баъзан умуминсоний мазмун касб этмаган тарихий меросдаги баъзи ғоялар ҳам ўзига мос ғоялар учун асос бўлиши мумкин. бу субъектив борлиқни қай нуқтаи назардан, қай даражада тўғри идрок этилишига, хусусан турли манфаатларнинг қай тарзда идрок этилишига боғлиқ. масалан, ирқчилик, зўравонлик, босқинчилик ғояларининг пайдо бўлиши, даврдан даврга ўтиб, турли шаклларда пайдо бўлиб туриши бунга мисол бўла олади. тарихий меросни ўзлаштириб ижтимоий шаклланиши жараёнида ҳар бир халқнинг менталитети шаклланади. халқлар ўз табиий шароитларига мос бўлган тарихий меросларига кўра дунёни қабул қилишнинг ўзига хос хусусиятларига, турмуш тарзига миллий тафаккур усулларига, урф-одат ва анъаналарга, бир сўз билан айтганда миллий менталитетга эга бўладилар. шаклланган менталитет миллатнинг моддий ва ижтимоий ҳаётига мос бўлиб, барқарорлик хусусиятига эга. миллий ғоянинг табиати, хусусиятлари ана шу менталитетга асосланади. ўз менталитетига тўғри келмайдиган ғояни, мафкурани халқ қабул қилиши, тушуниши қийин. мафкуранинг ўзига хослиги ҳам ана шундан келиб чиқади. халқимизнинг ғоялари ва мафкураси азалдан шарқона ўзига …

бошқариш тамойилларини белгилайди. ижтимоий тараққиётга хос ўзгаришлар ва янгиликлар тараққиётдан манфаатдорлик ифодаси аввало ғоя ва мафкураларда намоён бўлади, жамиятнинг «ақли» сифатида ижтимоий соҳалар ривожини белгилайди. ғоя ва мафкурадаги мақсадлар амалга оша бориши менталитетининг ҳам маълум даражада ўзгаришига олиб келади. менталитетга ёт ғоя ва мафкуранинг узоқ вақт давомида турли йўллар (кўп ҳолларда зўрлик ёки мажбурийлик асосида) билан таъсир қилиши менталитетнинг объектив тараққиётига, ўзига хослигига салбий таъсир кўрсатади. миллий ғоя ва мафкуранинг синтетик мазмуни, ҳарактери ижтимоий-сиёсий вазиятга ҳам бевосита боғлиқ. беқарор ижтимоий-сиёсий вазият умуммиллий манфаатларни англашни қийинлаштириш, гуруҳий манфаатларни бирлаштириш ўрнига пароканда қилиб, умуммиллий объектив мақсадлардан узоқлаштиради, яқин даврдаги эгоистик хусусий манфаатларга йўлловчи хилма-хил мафкураларни вужудга келтиради. халқнинг туб манфаатларига, менталитетига ёт бўлган ғоя ва мафкураларнинг тарқалишига қулай шароит яратади. аксинча ижтимоий-сиёсий барқарор вазиятгина халқнинг тарихий меросига, менталитетига, умуммиллий манфаатларга мос, халқнинг ижтимоий-маънавий тараққиёт тенденцияларига, ўзи интилаётган баркамол келажакка мос мафкурани яққол ва аниқ шакллантириш имкониятига эга бўлади. совет империяси парчаланиб, мустақил …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "миллий истиклол гояси ва мафкурасининг дунёвий мазмуни"

1411372703_59233.doc миллий истиқлол ғояси ва мафкурасининг дунёвий мазмуни маълумки, ҳар бир миллатга ҳос қадриятлар тизимининг қарор топиши унинг дунёни англашидаги ўзига ҳослигидан келиб чиқади. дунёни англашдаги ўзига хослиги эса мазкур миллатнинг табиий ва ижтимоий муҳитининг бетакрорлигига ва узоқ аждодларининг тарихий сабоқлари, буюк аждодларининг ҳикматларига бориб тақалади. шунингдек, миллатнинг ўзига хослиги улар фаолиятининг туб асосига қўйилган ғояларнинг мазмуни ва моҳияти билан чамбарчас боғлиқ ҳолда намоён бўлади. ҳар қандай ғоянинг дастлабки асоси халқнинг табиий-географик шароитидир. у ёки бу халқ эгаллаган ҳудуднинг ҳаёт кечиришига қулай ёки ноқулайлиги, иқлими, бепоёнлиги ёки кичиклиги, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси бойликлари, бошқа табиий-географик хусусиятлари, уларнинг ...

Формат DOC, 94,5 КБ. Чтобы скачать "миллий истиклол гояси ва мафкурасининг дунёвий мазмуни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: миллий истиклол гояси ва мафкур… DOC Бесплатная загрузка Telegram