borliq falsafasi.ontologiya

PPTX 20 pages 1.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation borliq falsafasi.ontologiya nilufar eshmurodova 1. ontologiyaning asosiy tushunchalari 2. zamonaviy ontologik bahslar 3. borliq falsafasi: kirish reja: borliq falsafasi: kirish borliq falsafasining asosiy muammolaridan biri ontologik mavjudlikning 3 xil shaklini (moddiy, ma'naviy, ideal) tahlil qilish va ularning o'zaro munosabatlarini aniqlashdan iborat. "borliq falsafasi" o'zbek tilida 20-asrning 2-yarmidan boshlab faol o'rganila boshlandi, asosan g'arb falsafasi ta'sirida, toshkent davlat universiteti kabi muassasalar markazida. borliq va o'lim “borliq va o'lim” asari 11-asrda xorazm viloyatida yashovchi mutafakkirlarning ontologik qarashlarini aks ettiruvchi 20 dan ortiq qo'lyozmalarida uchraydi. kitobda mavjudlik (borliq) va yo'qlik (o'lim) muammosining 3 ta asosiy ontologik talqini – materialistik, idealistik va dualistik yondashuvlar tahlil qilinadi. moddiy va nomoddiy borliq 17-asr faylasufi rene dekartning "cogito, ergo sum" ("o'ylayman, demak, borman") degan mashhur fikri nomoddiy borliqning, xususan, ongni mavjudligini tasdiqlaydi va g'arb falsafasiga kuchli ta'sir ko'rsatdi. nomoddiy borliq, aksincha, ong, g'oyalar, his-tuyg'ular kabi, 3-o'lchovli fazoda joylashmagan, lekin inson ongini shakllantiruvchi abstrakt tushunchalardir. individuallash …

2 / 20

lili orqali o'rganilgan xudo mavjudligi. mavjudlik, o'zining spatiotemporal xususiyatlari bilan ajralib turadi, masalan, 10 metr uzunlikdagi daryo (amudaryo kabi) vaqt o'tishi bilan o'zgaruvchan holatda bo'ladi, bu esa uning doimiy emasligini ko'rsatadi. borliqning ma'nosi va maqsadi borliqning maqsadi, turli madaniyatlarda, masalan, qadimgi misrning 5000 yillik dinlari va sharq falsafasining 2000 yillik an'analarida turlicha talqin qilingan bo'lib, koinotning tartibi yoki insoniyatning ma'naviy rivojlanishi deb tushunilgan. zamonaviy ontologiya, 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, ekzistensializm va fenomenologiya ta'sirida, borliqning ma'nosi va maqsadi masalasiga yangicha yondoshgan bo'lib, individual tajriba va shaxsiy ma'nolarga e'tibor qaratgan. ontologiya: asosiy tushunchalar ontologik tadqiqotlar natijasida, masalan, 19-asr germaniyasida paydo bo'lgan fenomenologiya kabi yangi falsafiy yo'nalishlar vujudga keldi, ular mavjudlikning mohiyatini turlicha talqin qildilar. ontologiyada 2 ta asosiy yo'nalish – monizm (bitta asosiy modda) va pluralism (ko'p asosiy moddalar) mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos falsafaviy tizimlarni 17-asr evropasida shakllantirdi. ontologik dalillar ontologiyaning asosiy dalillaridan biri, 17-asrda germaniyaning leypsig shahrida tug'ilgan …

3 / 20

10 dan ortiq borliq darajasi bayon etilib, ularning har biri o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, masalan, jismoniy dunyo va metafizik dunyo farqlanadi. "borliqning darajalari" tushunchasi qadimgi yunon faylasufi aristotelning 12 toifasiga asoslangan holda, o'rta asr mutafakkirlarining 3 ta asosiy mavjudlik darajasini – mavjudot, imkoniyat va zaruriyatni aniqlashga olib keldi. o'zlik va boshqalik “o‘zlik va boshqalik” tushunchasi, 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida samarqanddagi faylasuflar tomonidan, g‘arb ontologiyasi ta’sirida, 3 ta asosiy mavzu atrofida rivojlangan. “boshqalik” tushunchasiga oid tadqiqotlar, toshkentdagi olimlar tomonidan 1970-yillardan boshlab, 10 yildan ortiq davom etgan va insonning atrof-muhit bilan munosabatlarini 7 ta asosiy model orqali tahlil qilishga qaratilgan. borliq va ong "borliq va ong" tushunchasi, 11-asrda xorazmda yashagan allomalar tomonidan 2 ta asosiy ontologik tamoyilga asoslangan holda rivojlantirilgan. "borliq va ong" mavzusida yozilgan 5 ta asosiy qo'lyozma buxoro va samarqand kutubxonalarida 16-asrga oid hujjatlar bilan tasdiqlanadi. zamon va makonda borliq zamonaviy ontologiya, 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, mavhum bo'lmagan, …

4 / 20

ida ko'rib chiqilgan bo'lsa, ko'plik esa heraclitusning 2 ta asosiy tamoyili - olov va suv orqali ifodalangan. 20-asr o'zbekistonida mavjud bo'lgan falsafiy maktablar, borliqning birligi va ko'plikligi haqida turli xil, ba'zan ziddiyatli 5ta fikrlarni ifoda etdi, shu jumladan materializm va idealizm nuqtai nazarlarini o'z ichiga olgan. borliqning tabiatini o'rganish o'rta asrlar davrida, taxminan 12-13-asrlarda, markaziy osiyo hududlarida, xususan buxoro va samarqand kabi shaharlarda borliq haqidagi ontologik bahslar islomiy falsafa doirasida keng rivojlangan. 20-asrda, ekzistensializmning rivojlanishi bilan, "borliqning tabiatini o'rganish" mavzusi, mavjudotning insoniy tajribasiga bo'lgan munosabatini hisobga olgan holda, 3 ta asosiy yo'nalishda o'rganildi. borliq falsafasining zamonaviy muammolari трансгуманизм ғояларининг тараққий этиши ва сунъий интеллект технологияларининг 30 йил ичидаги ривожланиши инсоннинг ўзига хос онтологик хусусиятлари ҳақидаги саволларни кун тартибига қўйди, бу эса янги фалсафий мунозараларга сабаб бўлмоқда. маълумотларнинг кўпайиши (big data) ва интернетнинг ривожланиши натижасида 5g технологияси орқали виртуал ва реал борлиқнинг чегараларини аниқлаш масаласи, ҳаттоки 2024 йилнинг ўзида ҳам онтологиянинг …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq falsafasi.ontologiya"

powerpoint presentation borliq falsafasi.ontologiya nilufar eshmurodova 1. ontologiyaning asosiy tushunchalari 2. zamonaviy ontologik bahslar 3. borliq falsafasi: kirish reja: borliq falsafasi: kirish borliq falsafasining asosiy muammolaridan biri ontologik mavjudlikning 3 xil shaklini (moddiy, ma'naviy, ideal) tahlil qilish va ularning o'zaro munosabatlarini aniqlashdan iborat. "borliq falsafasi" o'zbek tilida 20-asrning 2-yarmidan boshlab faol o'rganila boshlandi, asosan g'arb falsafasi ta'sirida, toshkent davlat universiteti kabi muassasalar markazida. borliq va o'lim “borliq va o'lim” asari 11-asrda xorazm viloyatida yashovchi mutafakkirlarning ontologik qarashlarini aks ettiruvchi 20 dan ortiq qo'lyozmalarida uchraydi. kitobda mavjudlik (borliq) va yo'qlik (o'lim) muammosining 3 ta as...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "borliq falsafasi.ontologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq falsafasi.ontologiya PPTX 20 pages Free download Telegram