fonetikaning toʻrt aspekti

PPTX 15 pages 82.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation fonetikaning toʻrt aspekti odiljonova marjona 1. akustik fonetika 2. perseptiv fonetika 3. artikulyatsion fonetika reja: nutq nuqsonlari nutq nuqsonlarining 30% dan ortig'i 5 yoshgacha bo'lgan bolalarda uchraydi va toshkent shahri klinikalarida bu holatlarning ko'pchiligi tilning rivojlanishi bilan bog'liq. fonologik jarayonlarning buzilishi, masalan, so'zlarning soddalashishi yoki bir xil tovushlarning almashinuvi, 2-3 yoshdagi bolalarning 10% da diagnostika qilinadi va samarqand viloyatida ushbu muammoga bag'ishlangan maxsus markazlar mavjud. artikulyatsiya nuqsonlari, masalan, "r" va "l" tovushlarini noto'g'ri talaffuz qilish, maktabgacha yoshdagi 15-20% bolalarda kuzatiladi va logopedik yordamni talab qiladi. akustik fonetika akustik fonetika tovush to'lqinlarining fizik xususiyatlarini, masalan, chastota (gts), amplituda va davomiyligini o'rganadi va bu parametrlarning turli tillardagi fonetik birliklarga ta'sirini tahlil qiladi, masalan, ingliz va fransuz tillaridagi so'zlarning talaffuzi. akustik fonetikaning asosiy vositalaridan biri bu 16 bitli audio yozuvlarni tahlil qilish va 44,1 khz chastotadagi tovush to'lqinlarini vizualizatsiya qilish imkonini beruvchi kompyuter dasturlari hisoblanadi. tovush spektrogrammalari, masalan, praqa shahridagi karlov …

2 / 15

vushi esa tilning oldingi qismi bilan hosil boʻladi. fonetika va fonologiya o‘zbekistonning turli hududlarida, masalan, samarqand va buxoro shahrida, fonetik xususiyatlarning regional farqlari mavjud bo‘lib, bu fonologik tadqiqotlar uchun muhim ma’lumot manbai hisoblanadi. fonetika, tovushning jismoniy xususiyatlarini (masalan, chastota, amplituda) o‘rganadi, fonologiya esa, tilning 44 ta fonema tizimini va ularning funksiyasini o‘rganadi, masalan, ingliz tili fonemalariga qaraganda. fonetika va fonologiyaning o‘zaro bog‘liqligi, 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, tilshunoslikda keng miqyosda tadqiq qilina boshladi, natijada, tilning strukturasi haqida chuqurroq tushunchalar paydo bo‘ldi. stress va intonatsiya stress va intonatsiya, tilning fonetik tuzilishining muhim qismlari bo'lib, 7 ta asosiy stress va intonatsiya tipini ajratish mumkin, ular turli so'zlar va jumlalar mazmunini aniqlashda yordam beradi. stress so'zning ayrim bo'g'inlariga 2 dan 5 gacha bo'lgan tovush kuchining ortishi bilan ifodalanadi va jumlaning mazmunini o'zgartirishi mumkin, masalan, ingliz tilida “present” so'zi ikki xil ma’noda ishlatilishi mumkin. intonatsiya, jumlaning ohangini va ritmini belgilaydi, masalan, savol yoki bayon jumlasi …

3 / 15

'llaniladi. eksperimental fonetika eksperimental fonetika sohasida 20-asrning o'rtalarida, xususan, aqshning massachusets shtatidagi mit laboratoriyalarida nutqni sintez qilish bo'yicha keng ko'lamli tadqiqotlar olib borilgan va 10 dan ortiq yangi texnologiyalar ishlab chiqilgan. eksperimental fonetika yordamida ovoz apparatining 5 ta asosiy qismining (o'pka, ovoz parda, tomoq, til, lab) faoliyatini o'rganish va akustik tahlillar orqali nutq tovushlarining xususiyatlarini aniqlash mumkin. 1960-yillarda moskva shahrida o'tkazilgan eksperimental fonetik tadqiqotlar natijasida, rus tilining 33 ta fonema unli va undosh tovushlarining akustik xususiyatlari batafsil o'rganilib, yangi ma'lumotlar bazasi yaratildi. auditory fonetika акустик фонетикада, масалан, инглиз тилидаги /l/ ва /r/ фонемалари ўртасидаги фарқни аниқлашда 3000 гц дан юқори частоталар муҳим аҳамиятга эга эканлиги аниқланган. тошкент шаҳрида ўтказилган тадқиқотлар натижалари 5 та турли шевадаги сузларни таҳлил қилиб, фонетик талаффузнинг географик ва ижтимоий омилларга боғлиқлигини 20% гача кўрсатди. акустик фонетикада 20 дан ортиқ тил олинган маълумотлар асосида, жаҳоннинг 10 дан ортиқ минтақасидаги нутқ товушларининг частотасини аниқлаш учун компьютерли таҳлил усулларидан …

4 / 15

к функцияси муҳим аҳамиятга эга. товушларнинг таснифида 20 дан ортиқ тилшунослар томонидан таклиф этилган турли классификациялар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти халқаро фонетика ассоциацияси (ipa) томонидан 1990 йилда қабул қилинган стандартларга асосланади. ўзбек тилидаги унлиларнинг таснифида 8 та унли фонема ажратилади, буларнинг 3 таси олд қатор, 2 таси орқа қатор ва 3 таси ўрта қатор унлилар ҳисобланади. буларнинг баланд-пастлиги, олдинги-орқагилиги каби параметрлари алоҳида таҳлил қилинади. artikulyatsion fonetika xalqaro fonetik alifbo (ipa)ning 400 ga yaqin belgilaridan foydalanib, artikulyatsion fonetika turli tillardagi tovushlarni aniq va tizimli ravishda tasvirlash imkonini beradi, jumladan, xitoy, ispan va arab tillaridagi jarangsiz tovushlarning farqini aniqlash mumkin. artikulyatsion fonetikaning asosiy vazifalaridan biri – 10 ga yaqin asosiy artikulyatsion xususiyatlarni (masalan, ovozlilik, shovqinlilik, tilning holati) aniqlash va ularni tilning anatomik tuzilishi bilan bog‘lashdan iborat. masalan, ingliz tilidagi "th" tovushi ko'plab til olimlarining e'tiborini tortgan. artikulyatsion fonetika tilning 28 ta mushaklarining harakatlari va ularning 5 ta asosiy tovush hosil qilish organlari …

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fonetikaning toʻrt aspekti"

powerpoint presentation fonetikaning toʻrt aspekti odiljonova marjona 1. akustik fonetika 2. perseptiv fonetika 3. artikulyatsion fonetika reja: nutq nuqsonlari nutq nuqsonlarining 30% dan ortig'i 5 yoshgacha bo'lgan bolalarda uchraydi va toshkent shahri klinikalarida bu holatlarning ko'pchiligi tilning rivojlanishi bilan bog'liq. fonologik jarayonlarning buzilishi, masalan, so'zlarning soddalashishi yoki bir xil tovushlarning almashinuvi, 2-3 yoshdagi bolalarning 10% da diagnostika qilinadi va samarqand viloyatida ushbu muammoga bag'ishlangan maxsus markazlar mavjud. artikulyatsiya nuqsonlari, masalan, "r" va "l" tovushlarini noto'g'ri talaffuz qilish, maktabgacha yoshdagi 15-20% bolalarda kuzatiladi va logopedik yordamni talab qiladi. akustik fonetika akustik fonetika tovush to'lqinlarin...

This file contains 15 pages in PPTX format (82.3 KB). To download "fonetikaning toʻrt aspekti", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetikaning toʻrt aspekti PPTX 15 pages Free download Telegram