fonetikaning toʻrt aspekti

DOCX 36 sahifa 126,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 36
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/4-guruh talabasi xolliyeva shahzoda shavkat qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: fonetikaning toʻrt aspekti:(fizik-akustik aspekt, anatomik-fiziologik aspekt,lingvistik-funksional aspekt) ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. fonetikaning fizik va fiziologik aspektlari 1.1. fonetikaning fizik (akustik) aspekti..................................................................7 1.2. fonetikaning fiziologik (artikulyatsion) aspekti.............................................15 1.3. fizik va fiziologik aspektlarning o‘zaro bogʻliqligi........................................19 ii bob. fonetikaning lingvistik va funksional aspektlari 2.1. lingvistik aspekt: fonetik birliklarning tilda tutgan oʻrni...............................22 2.2. fonetik birliklarning funksional roli...............................................................29 2.3. lingvistik va funksional yondashuvlarning birligi.........................................31 xulosa………………………………………………………………………...33 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….....34 foydalanilgan saytlar………………………………………………36 kirish tilshunoslik fanining muhim boʻlimlaridan biri boʻlgan fonetika – nutq tovushlarini oʻrganuvchi fandir. har bir til oʻzining betakror tovush tizimiga ega boʻlib, bu tizim nafaqat tilda ma’no farqlovchi vosita sifatida, balki uning kommunikativ qudratini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. fonetika, …
2 / 36
(akustik) aspekt, fiziologik (artikulyatsion) aspekt, lingvistik aspekt va funksional aspekt hisoblanadi. har bir aspekt nutq jarayonining turli bosqich va tomonlarini oʻzida aks ettiradi. masalan, fizik aspekt tovushlarning fizik xususiyatlarini – chastota, intensivlik, tembr kabi xossalarini oʻrganadi, fiziologik aspekt esa bu tovushlarning qanday qilib inson a’zolari yordamida hosil qilinishini tahlil qiladi. lingvistik va funksional aspektlar esa tovushlarning til tizimidagi oʻrni, ma’no farqlashdagi roli, fonemik tuzilma va ularning kommunikativ vazifasini yoritadi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan qabul qilingan qarorlar mamlakatimizning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy hayotida muhim ahamiyatga ega. quyida so‘nggi va dolzarb prezident qarorlaridan ayrimlarini keltirib o‘tamiz:[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasida tilni rivojlantirishga oid davlat siyosati to‘g‘risida (2021 yil, 20 iyul). ] "o‘zbekiston — 2030" strategiyasini "yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili"da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida. ushbu qaror 2024-yil 21-fevralda qabul qilingan bo‘lib, "o‘zbekiston — 2030" strategiyasini amalga oshirish doirasida yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan davlat dasturini tasdiqlaydi. "raqamli o‘zbekiston – 2030" …
3 / 36
shlar kiritilgan. "tadbirkorlik sub’ektlariga 'yagona darcha' tamoyili bo‘yicha davlat xizmatlari ko‘rsatish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida". 2015-yil 28-sentabrda qabul qilingan ushbu qaror tadbirkorlik sub’ektlariga "yagona darcha" tamoyili asosida davlat xizmatlarini ko‘rsatish tartibini takomillashtirishga qaratilgan. ushbu kurs ishida fonetikaning yuqorida tilga olingan to'rt muhim aspekti har tomonlama tahlil qilinadi, ularning tilshunoslik fanidagi oʻrni va oʻzaro aloqadorlik masalalari yoritiladi. mavzuning dolzarbligi shundaki, hozirgi kunda tilshunoslikda fonetik tadqiqotlarga boʻlgan ehtiyoj oshib bormoqda, ayniqsa nutqni avtomatlashtirish, tovushli ma’lumotlarni analiz qilish va fonetik standartlarni ishlab chiqishda bu yondashuvlar muhim ahamiyatga ega boʻlib bormoqda.[footnoteref:2] [2: o‘zbek tilini rivojlantirish va uning yanada keng tarqalishini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida (2020 yil, 10 dekabr). ] kurs ishining dolzarbligi: zamonaviy tilshunoslik fanida fonetik tadqiqotlar tobora keng qamrovli va texnikaviy jihatdan chuqurlashib bormoqda. ayniqsa, nutq texnologiyalari, sun’iy intellekt, avtomatik nutq tanish tizimlari va lingvodidaktik dasturlar rivojlanayotgan hozirgi davrda fonetik bilimlarning har tomonlama chuqur oʻrganilishi katta ahamiyat kasb etmoqda. fonetikaning to‘rt asosiy aspekt …
4 / 36
ik, lingvistik va funksional) nazariy hamda amaliy jihatdan o‘rganish, ularning o‘zaro farqi va bog‘liqligini aniqlash, hamda tilshunoslikdagi tutgan o‘rnini tahlil qilishdan iborat. kurs ishining obyekti: mazkur kurs ishining obyekti — inson nutqining fonetik tarkibi, ya’ni tovushlarning hosil boʻlishi, tarqalishi va til tizimidagi mavjudligi bilan bog‘liq tabiiy nutq jarayonidir. ushbu obyekt orqali fonetikaning turli yondashuvlari asosida nutq tovushlarini har tomonlama tahlil qilish imkoni mavjud. kurs ishining predmeti: kurs ishining predmeti — fonetika fanining to‘rt asosiy aspekti: · fizik-akustik aspekt, · anatomik-fiziologik aspekt, · lingvistik aspekt, · funksional aspekt. ushbu yondashuvlar doirasida tovushlarning fizik tavsifi, artikulyatsion xususiyatlari, fonemik tizimdagi o‘rni va nutqdagi kommunikativ funksiyasi tahlil etiladi. kurs ishining vazifalari: ushbu kurs ishini bajarishda quyidagi vazifalar belgilab olingan: · fonetika fanining predmeti va uning tilshunoslikdagi o‘rnini aniqlash; · fonetikaning to‘rt asosiy aspekti — fizik-akustik, anatomik-fiziologik, lingvistik va funksional yondashuvlarga nazariy jihatdan ta’rif berish; · har bir aspekt asosida nutq tovushlarini o‘rganish metodlarini ko‘rsatish; …
5 / 36
adi. bu esa fonetika fanining metodologik asoslarini mustahkamlashga, uni o‘rganish va o‘rgatish jarayonida ilmiy yondashuvni shakllantirishga xizmat qiladi. shuningdek, fonetik tizimning tilda qanday ishlashini nazariy jihatdan tahlil qilish orqali fonemaning mohiyati, nutqdagi roli va funksional imkoniyatlari aniq ko‘rsatib beriladi.[footnoteref:3] [3: o‘zbekiston respublikasida ta’lim tizimini isloh qilish va zamonaviy metodikalarni joriy etish to‘g‘risida (2019 yil, 5 avgust). ] kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 6 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob. fonetikaning fizik va fiziologik aspektlari 1.1. fonetikaning fizik (akustik) aspekti fizik yoki akustik fonetika nutq tovushlarining fizik xususiyatlarini o‘rganadi. bu yondashuvda tovush — havo muhitida tarqaluvchi tebranishlar majmuasi sifatida qaraladi. tovushning asosiy fizik ko‘rsatkichlari — chastota, intensivlik (kuch), davriylik, tembr kabi unsurlardan iborat bo‘lib, ular maxsus uskunalar yordamida o‘lchanadi. fizik yoki akustik fonetika nutq tovushlarining fizik xususiyatlarini, ya’ni tovushlarning tabiatini, ularning tarqalishini, tizimli xususiyatlarini o‘rganadi. fonetikani fizik jihatdan tahlil …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fonetikaning toʻrt aspekti" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/4-guruh talabasi xolliyeva shahzoda shavkat qizi “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: fonetikaning toʻrt aspekti:(fizik-akustik aspekt, anatomik-fiziologik aspekt,lingvistik-funksional aspekt) ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. fonetikaning fizik va fiziologik aspektlari 1.1. fonetikaning fizik (akustik) aspekti..................................................................7 1.2. fonetikaning fiziologik (artikulyatsion) aspekti.............................................15 1.3...

Bu fayl DOCX formatida 36 sahifadan iborat (126,5 KB). "fonetikaning toʻrt aspekti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fonetikaning toʻrt aspekti DOCX 36 sahifa Bepul yuklash Telegram