bўғма

PPT 79 sahifa 7,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 79
слайд 1 бўғма тошкент педиатрия тиббиёт институти эпидемиология, юқумли касалликлар кафедраси проф. қосимов и.а. * - ўткир антропоноз ,бактериал инфекция бўлиб, қўзғатувчиси corynebacterium diphtheriae . кириш дарвозаси, асосан огиз-халкум шиллик кабати. у ерда хусусий фибринли(коплама) яллигланиш келтириб чикариб,умумий интоксикация белгиларини намоён булишига сабаб булади. . бўғма тарихи гиппократ, гомер, галенлар бўғма касаллигини ўрганиб чиқишган. э.а. i-ii асрлар шифокорлари бу касалликни «ҳиқилдоқнинг ўлдирувчи яраси», «бўғилиш касаллиги» номи билан атаганлар. xix аср бошларида бўғма мустақил касаллик сифатида француз олими п.ф. бретонно томонидан ёритилиб,у «дифтерит» атамасини бериш таклифини киритган ( грек. diphthera – коплама,парда). xix аср охирида унинг шогирди а.труссо анатомик термин «дифтерит»ни «дифтерия» терминига алмаштирган. касаллик қўзғатувчиси 1883й.да т.а.клебс ва 1884 й.да ф. лефлер томонидан ажратиб олинган. бир неча йил ўтгач э.беринг ва э.ру ларнинг бўғмага қарши зардоб ажратиб олиши туфайли ўлим холатларини камайтиришга эришилди (хусусий даво максадида амалиётда кулланилиши). 1923 йилда г.раймон анатоксин билан касалликка карши фаол эмлаш таклифини киритади. дифтерияга …
2 / 79
ашишидадир. бактериялар ўзаро бурчак остида l ёки v харфлари шаклида (бу хужайраларни бўлиниш пайтида нотўлиқ бўлиниши туфайли келиб чиқиши мумкин); бактерияларни тўпланиши иероглифлар кўринишини олади. corynebacterium diphtheriae mitis қўзғатувчиси (альберт бўйича бўялган). corynebacterium diphtheriae — ингичка, харакатсиз, граммусбат таёқча бўлиб, узунлиги 3—5 мкм. спора хосил қилмайди.ўсиш мухити характерига кўра (теллуритли-қонли агар), биохимик хусусиятлари ва бўялишига кўра бўғма қўзғатувчисини учта биотипи фаркланади: mitis, intermedius ва gravis. альберт бўйича бўялганда бактерия нотекис бўялади ва метахроматик доначалари кўриниб қолади. ( волютин доначалари) улар цитоплазмада бетартиб ёки таёқчанинг икки четида жойлашади. corynebacterium diphtheriae учун бошқа коринобактерия (дифтероидлар) дан фарқли равишда полиморфизм хусусияти хос. аммо фақатгина морфологик хусусияти бўйича corynebacterium diphtheriae биотиплари ва дифтероидларни бир-биридан фарқлаб бўлмайди.қиёсий ташхисот учун бактериянинг культурал ва биокимёвий хусусиятлари ўрганилади. культурал хусусиятлари факультатив анаэроб қонли ва зардобли мухитларда ўсади. қонли теллуритли агарда икки типдаги тудаларни хосил қилади. тудалар характери, биохимик хусусиятлари ва гемолизин ишлаб чиқариш хусусиятига қараб уч хил биовари …
3 / 79
хга хос полисахаридли хужайра девори антигенларига ажратилади. патогенлик омиллари микрокапсуласи ва киприкчалари муртак безлари эпителиоцитларига , кам холларда хиқилдоқ, трахея, бурун бўшлиғи, кўз конюктиваси ва қин шиллик каватларига адгезиясини таъминлайди. қўзғатувчини эпителиоцитларда тупланиши ва купайиши яллиғланиш жараёнини ривожланишига олиб келади. инвазия омиллари гиалуронидаза, нейраминидаза,гемолизин микрокапсула – антифагоцитар омил; корд-омил – митохондрияларда нафас занжирини бузади ва антфагоцитар фаолликка эга; бўғма гистотоксини –патогенликнинг асосий омили. бўғма гистотоксини гистотоксин икки суббирликдан иборат: токсик полипептид (а) ва транспорт полипептид (в), «нишон»-хужайраларга токсик компонентни етказиб беришга жавоб беради. бу жараённинг биринчисини бактериал генлар,иккинчисини- бактериал хужайрани лизисга учрашига сабабчи фаг генлари бошқаради. фақатгина фаглар конверсияси туфайли лизисга учраган tox-ген тутувчи бактериялар патоген хисобланади. гистотоксинни бирикиши юракнинг мушак хужайраларида, юрак паренхимасида, буйракларда, буйрак усти безида, нерв ганглийлари хужайраларининг мембранаси рецепторларида рўй беради. суббирлик а хужайрага киргач, элонгация еf-2 омилига таъсир кўрсатиб, адф-рибозилланишига олиб келади. хужайрага киргач, рибосомаларда оқсил синтези тухтайди, натижада хужайра нобуд бўлади. инфекция резервуари ва …
4 / 79
), қисқа муддатли (икки хафтагача давом этади.), ўртача (15кундан 1ойгача), чўзилувчан (ярим йилгача), сурункали ( 6 ойдан ортиқ). эпидемиология юқиш механизми- аэрозол, юқиш йўли – хаво-томчи. мулоқот йўли –баъзан юқиш омиллари бўлиб, ифлосланган қўллар ва ташқи мухит жихозлари (буюмлар, ўйинчоқлар, идишлар, кийимлар) хисобланади. тери, кўз ва жинсий аъзолар дифтерияси зарарланган қўл орқали юқади. бундан ташқари озиқ-овқатдан юқиш хос. сутда, қандолатлик кремларида қўзғатувчини кўпайиши кузатилиб,касалликка сабаб булиши мумкин. одамларнинг табиий мойиллиги юқори ва антитоксик иммунитет ёрдамида аниқланади. қонда 0,03 ае/мл махсус антителоларнинг бўлиши касалланишдан химояни таъминлайди, аммо патоген ташувчиликни шаклланишига тўсқинлик қилолмайди. бўғмага қарши антитоксик антитела трансплацентар йўл билан утиб, чақалоқ ҳаётининг биринчи ярим йиллигида химоялайди. бўғма билан касалланиб ўтганлар ва тўғри эмланганларда антитоксик иммунитет хосил бўлади, унинг даражаси-бу инфекциядан химояланишнинг мухим мезони хисобланади. эпидемиология бўғма қўзғатувчиси ташқи мухитга чидамли.бўғма пардасида, сўлак томчиларида,эшиклар тутқичларида, болалар ўйинчоқларида 15 кунгача сақланади. чангда, полда,бемор атрофидаги буюмларда 18-40 кунгача сақланади. сувда ва сутда 6-20 кунгача …
5 / 79
сунъий антитоксик иммунитет эгаллайди. патогенез қўзғатувчининг асосий кириш дарвозаси – оғиз халқум шиллиқ қавати, кам холларда бурун ва хиқилдоқ, ундан хам кам холларда куз конъюктива, қулоқ, жинсий аъзолар ва тери хисобланади. қўзғатувчини кўпайиши кириш дарвозаси сохасига тўғри келади. бактериянинг токсиген штамлари экзотоксин ва фаол фермент ажратиб яллиғланиш ўчоғини пайдо қилади. бўғма токсинини махаллий таъсири эпителийнинг коагуляцион некрозига сабаб булади, томирлар кенгайиши ва капиллярларда қоннинг димланиши, томир деворининг ўтказувчанлигини ошиб кетиши кузатилади. натижада узида лейкоцит,макрофаг,эритроцитларни тутган ва фибриногенга бой булган экссудат томирдан ташкари тукимага тупланади. некрозга учраган эпителиал хужайралардан ажралаётган тромбопластин ва тромбокиназа ферменти таъсирида шиллик кабат юзасида фибриноген фибринга айланади. фибрин парда томоқ ва халқумнинг кўп қаватли эпителийсига зич бирикади, аммо хиқилдоқ, трахея ва бронхларни қопловчи бир қаватли эпителийдан осон кўчади. касалликни енгил кечувида яллиғли ўзгаришлар фибрин пардасиз, оддий катарал жараён билан чегараланади. патогенез бўғма экзотоксини лимфа ва қон томирлари бўйича тарқалиб, интоксикация, махаллий лимфаденит ва атроф тўқима шишига сабаб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 79 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bўғма" haqida

слайд 1 бўғма тошкент педиатрия тиббиёт институти эпидемиология, юқумли касалликлар кафедраси проф. қосимов и.а. * - ўткир антропоноз ,бактериал инфекция бўлиб, қўзғатувчиси corynebacterium diphtheriae . кириш дарвозаси, асосан огиз-халкум шиллик кабати. у ерда хусусий фибринли(коплама) яллигланиш келтириб чикариб,умумий интоксикация белгиларини намоён булишига сабаб булади. . бўғма тарихи гиппократ, гомер, галенлар бўғма касаллигини ўрганиб чиқишган. э.а. i-ii асрлар шифокорлари бу касалликни «ҳиқилдоқнинг ўлдирувчи яраси», «бўғилиш касаллиги» номи билан атаганлар. xix аср бошларида бўғма мустақил касаллик сифатида француз олими п.ф. бретонно томонидан ёритилиб,у «дифтерит» атамасини бериш таклифини киритган ( грек. diphthera – коплама,парда). xix аср охирида унинг шогирди а.труссо анатом...

Bu fayl PPT formatida 79 sahifadan iborat (7,4 MB). "bўғма"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bўғма PPT 79 sahifa Bepul yuklash Telegram