inson, uning mohiyati va faoliyati

DOC 80,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403346412_44958.doc inson, uning mohiyati va faoliyati inson, uning mohiyati va faoliyati reja: 1. inson, uning mohiyati va faoliyati. 2. inson muammosining falsafa tarixida qo`yilishi. 3. inson, individ, shaxs, individuallik tushunchalari ijtimoiy falsafa inson muammosiga olam, borliqning tarkibiy qismi sifatida qaraydi vash u nuqtai-nazardan «inson inma? uning mohiyati qanday? inson olamda qanday o`rin tutadi?», «inson omili deganda nima nazarda tutiladi? kabi savollarga javob beradi. inson borliqning oliy ko`rinishi. uning kelib chiqishi, hayoti, taraqqiyoti olam, borliqqa bog`liq. inson va jamiyat olam taraqqiyoti tabiat evolyutsiyasining mahsuli va ko`rinishi bo`lib hisoblanadi. inson hamma zamonlarda ham o`zining kimligini, o`zligini bilishga intilgan. inson muammosiga bag`ishlangan xilma-xil qarashlar, gipotezalar, nazariyalar yaratilgan. inson muammosi ijtimoiy fikr tarixida 3 xil nuqtai nazardan o`rganilgan: mifologik, diniy va ilmiy-nazariy. inson haqidagi dastlabki qarashlar qadimgi sharq mamlakatlari, ayniqsa, hindiston, xitoy, turon xalqlari tomonidan yaratilgan ertaklar, dostonlar, afsonalarda o`z ifodasini topgan. hamma narsaga qodir inson obrazi qadimgi hind vedalarida tasvirlangan. ularda aytishlicha, eng …

agi nopokliklar bilan aloqador bo`lsa, uning joni ko`rinishida emas, balki hayvoniy tana sifatida qayta tug`iladi. xind vedalarida olam bir butun, tirik zotlarning hammasi butunning ajralmas zaralaridir. odam esa o`sha tirik zotlarning o`ziga xos shakli, ko`rinishidir, deyiladi. qadimiy xitoy afsonalarida dastlabki inson - odamato panga qiyofasida namoyon bo`ladi. odamning boshqa tirik mavjudotlardan farq qiluvchi insoniy xislatlari haqidagi dastlabki mulohazalarni qadimiy xitoy manbaalarida ko`rish mumkin. inson haqidagi dastlabki falsafiy qarashlar xitoyda eramizdan avvalgi vii-vi asrlarda shakllangan. qadimgi xitoy faylasuflari fuqarolarning baxtli yoki baxtsiz bo`lish sabablarini osmondan emas, balki ular yashayotgan ijtiomiy muhitdan izlaganlar. ularning ta`kidlashicha, ja`mi yaxshilik va yomonliklar odamlardan tarqaladi. xitoyda keng tarqalgan konfutsiy (e.a. 551-479 y.) ta`limoti bo`yicha, odamlar o`z tabiatlariga ko`ra xammasi bir, faqat tarbiya tufayli ular bir-birlaridan farq qiladilar. konfutsiyning inson to`g`risidagi fikr-mulohazalari, shogirdlari bilan bo`lgan suhbatlarni aks ettiruvchi «suhbatlar va mulohazalar» asarida ifodalangan. jamiyatda sodir bo`layotgan turli ahloqsizliklardan tashvishga tushgan konfuysiy fuqarolarni tarbiyalashga harakat qiladi, ularni insofga …

zulmat orasidagi kurashga asoslangan. bu kurashni hech qachon murosaga keltirib bo`lmaydi, bu kurash butun koinotni qamrab olgan. yaxshilik, yorug`lik axura mazda, yomonlik zulmat esa axriman xudolari timsolida namoyon bo`ladi. butun olamni, undagi barcha narsalarni, shu jumladan odamni ham ezgulik xudosi axura mazda yaratgan emish. u yaratgan yer yuzida paydo bo`lgan birinchi odam ato iyim, deb nomlangan ekan. axura mazdaning ko`rsatmasiga muvofiq iyim yer yuziga turli jonli mavjudotlar, xususan, odamlar, hayvonlar, qushlar urug`ini sochibdi, ularni parvarish qilibdi. shu asnoda, iyim yer yuzida 900 yil yashaydi. odam bolasining soni ko`payib yer yuzi unga porlik qila boshlabdi. ana shunda iyim xudoga murojaat qilib, yerni kengaytirishni so`raydi va bunga erishibdi ham. bir kuni axura mazda yer yuzini muzlik bosib kelayotgani xaqida iyimni ogohlantiribdi. iyim yer yuzida mavjud tirik mavjudotlarni saqlab qolish uchun maxsus uy qurib, barcha tirik mavjudotlarning eng yaxshi zotlari, eng zo`r navlaridan bir juftdan saqlab qolibdi. zardushtiylik ta`limotida inson faoliyatini boshqarib turadigan …

sabati qadim yunon falsafasida markaziy o`rin tutadi. yunon olimi suqrot (e.a. 469-399)ning falsafiy mulohazalari markazida inson va uning ongini o`rganish turadi. suqrotning inson to`g`risidagi qarashlarida axloqiy ratsionalizm markaziy o`rin egallaydi. u ahloqsizlik haqiqatni bilmaslikdir, insondagi yomonliklar - bilimsizlikning natijasidir, deb hisoblaydi. platonning fikricha, inson asosan ikki bo`lajak uyushmasidan iborat. birinchi bo`lak - o`lmas jon, ikkinchi bo`lak - tana. insoning joni ham ikki qismdan iborat: oliy - yuqori qism va pastki - quyi qism. oliy qismda aql-zakovat to`plagan, uning yordamida inson abadiy g`oyalar sirini bilib oladi va farovonlik, ezgulik tomon intiladi. pastki qism - his-hayajonga asoslangan. platon odamlarni uch katta toifaga bo`lgan. birinchi toifadagilar - aqlli kishilar, ikkinchi toifadagilar - his-hayajonga beriluvchilar, uchinchi toifa - doqiylarga, yo`lboshchilarga sajda qiluvchilar. aristotel inson jismi va ijtimoiy qiyofasi orasidan aloqadorlikni tushuntirib berishdda o`z o`tmishdoshlaridan ancha ilgarilab ketadi. u olamdagi jami tirik mavjudotlar hayotining asosini jon tashkil qiladi, deb hisoblaydi. bu jon uch turkumga bo`linadi: …

agi diniy qarashlar ilgari suriladi. chunonchi, xristian falsafasining xudo inson qiyofasida gavdalandi. xristian falsafasining yirik namoyondasi foma akvinskiy fikricha insonda mavjud fazilatlarning eng oliysi - aqldir. inson aql yordamida yaxshi va yomon, ezgulik va johillikning farqiga boradi. ezgulik to`rt ko`rinishda, chunonchi: donishmandlikda, jasurlikda, mu`tadillikda va adolatparvarlikda namoyon bo`ladi. akvinskiy bu fazilatlarga yana xristianlikka xos uch fazilatni: ishonch, umid va muhabbatni ham qo`shadi. islom falsafasida odam suratini (odam atoni) loydan yasaganligi, keyin unga jon ato etganligi, momo havoni odam atoning «chap biqinidan» yaratilganligi va butun kishilik jamiyati odam ato va momo havodan tarqalganligi haqida g`oya ilgari surilgan. qur`oni karimning al-isro surasida. biz odam bolalarini aziz - mukarram qildik ... va ularni o`zimiz yaratgan juda ko`p jonzotlardan afzal, ustun qilib qo`ydik; deyilgan. islom dini ta`siri ostida musulmon falsafasi va uning mutakallimlik va mutazalliylik ta`limotlari shakllandi. mutakallimlar olamni, odamni tushunish asoslarini qur`oni karim aqidalaridan izladilar. ular insoning taqdiri azaldan belgilangan, degan g`oyani ilgari …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "inson, uning mohiyati va faoliyati"

1403346412_44958.doc inson, uning mohiyati va faoliyati inson, uning mohiyati va faoliyati reja: 1. inson, uning mohiyati va faoliyati. 2. inson muammosining falsafa tarixida qo`yilishi. 3. inson, individ, shaxs, individuallik tushunchalari ijtimoiy falsafa inson muammosiga olam, borliqning tarkibiy qismi sifatida qaraydi vash u nuqtai-nazardan «inson inma? uning mohiyati qanday? inson olamda qanday o`rin tutadi?», «inson omili deganda nima nazarda tutiladi? kabi savollarga javob beradi. inson borliqning oliy ko`rinishi. uning kelib chiqishi, hayoti, taraqqiyoti olam, borliqqa bog`liq. inson va jamiyat olam taraqqiyoti tabiat evolyutsiyasining mahsuli va ko`rinishi bo`lib hisoblanadi. inson hamma zamonlarda ham o`zining kimligini, o`zligini bilishga intilgan. inson muammosiga bag`ishlangan...

Формат DOC, 80,5 КБ. Чтобы скачать "inson, uning mohiyati va faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: inson, uning mohiyati va faoliy… DOC Бесплатная загрузка Telegram