o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklari

DOCX 63 sahifa 399,7 KB Bepul yuklash

63 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 399,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 63

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 63

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti _____________________________fakulteti _____________________________yo‘nalishi _______________________________________ fanidan bitiruv malakaviy ishi mavzu: o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish…………………………………………………………………………….6 i bob. tilshunoslikda murojaat birliklari tushunchasi: tadqiqi va tavsifi 1.1. o‘zbek va turk tilshunosligida murojaat birliklarining o‘rganilishi……………7 1.2. o‘zbek va turk tillarida murojaat shakllari turlari hamda ularning tasnifi…………………………………………………………………… ………. 16 birinchi bob bo‘yicha xulosa……………………………………………………...37 ii bob. o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklarining nutqiy xoslanishi 2.1. o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklarining ijtimoiy xoslanishi…………..38 2.2. o‘zbek va turk tillarida murojaat shakllarining gender ko‘rinishlari………….48 ikkinchi bob bo‘yicha xulosa……………………………………………………...57 umumiy xulosalar……………………………………………………….59 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………...........61 kirish til – tilshunoslar ta’biri bilan aytganda, odamlar oqimini xalqqa aylantiradigan, o’zaro muloqotini ta’minlovchi, mazkur jamoaning nutq jarayonida o‘zini o‘zi hamda o’zgalarni anglashi, madaniyati, an’analari, qadriyatlarini saqlashi, avloddan avlodga o‘tishida vosita bo‘lib xizmat qiladigan noyob hodisadir. jamiyat a’zolari aloqa-muloqot vositasi bo‘lgan tildan o‘z …

2 / 63

ivojlanayotgan antropotsentrik paradigma ta’sirida yuzaga kelgan sotsiolingvistika, pragmalingvistika, kognitiv tilshunoslik, psixolingvistika, lingvokulturologiya va shu kabi zamonaviy tilshunoslik sohalari tilni uning yaratuvchisi bo‘lgan inson bilan birga tadqiq qilinishini taqozo qiladi. xususan, shaxsning milliy ma’naviyatini, madaniy saviyasini hamda etnik xarakterini yaqqol namoyon qiluvchi muloqot jarayonidagi murojaat birliklari va shakllari so‘zlovchi tomonidan qay darajada mohirona ishlatilishi nutqiy vaziyat jihatidan nihoyatda muhim hisoblanadi. mamlakatimizda olib borilayotgan oqilona til siyosati natijasida tilshunoslik sohasi jadal sur’atlar bilan rivojlanib bormoqda. xususan, o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoyev 2019-yil 21-oktabrda “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan oshirish chora tadbirlari to‘g‘risida” gi farmonida ta’kidlaganidek, o‘zbek tilining xalqimiz ijtimoiy hayotida hamda xalqaro miqyosdagi obro‘-e’tiborini tubdan oshirish, unib-o‘sib kelayotgan yoshlarimizni vatanparvarlik, milliy an’ana va qadriyatlarga sadoqat, vorislik ruhida tarbiyalash, mamlakatimizda davlat tilini to‘laqonli joriy etishni ta’minlash[footnoteref:1] maqsadidagi fikr mulohazalari mazkur sohaning rivojlanishi uchun yana bir turtki bo‘ldi. [1: o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2019-yil 21-oktabr “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va …

3 / 63

r maʼlum bir ijtimoiy qoidaga amal qilgan holda o‘zaro murojaat shakllarini tanlay olishi va o‘z o‘rnida ishlata olishi muhim hisoblanadi. jonli so‘zlashuv nutqida murojaat birliklarining o‘zbek va turk tillarida yetarlicha tadqiq etilmaganligi, ularning o‘ziga xos jihatlari taqqoslab o‘rganilmaganligi mavzuning asoslanishi va dolzarbligini belgilaydi. mavzuning obyekti va predmeti. o‘zbek va turk tillari tizimi hamda ularning nutqiy faoliyatida keng qoʻllaniladigan murojaat shakllari tadqiqotning obyektini tashkil etadi. ishning predmeti o‘zbek va turk tillaridagi murojaat shakllari, ularning turlari, o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklarining ijtimoiy xoslanishi. mavzuning maqsad va vazifalari. bitiruv malakaviy ishining mavzusi o‘zbek va turk tillaridagi murojaat birliklari tadqiqiga bag‘ishlangan bo‘lib, unung asosiy maqsadi o‘zbek va turk tillaridagi murojaat birliklarini o‘rganish va tahlil qilishdan iborat. tadqiqotning vazifalari quyidagilardan iborat: · o‘zbek va turk tillaridagi murojaat shakllari turlarini o‘rganish va tahlil qilish; · o‘zbek va turk tillaridagi murojaat shakllari turlarini tasniflash va taqqoslash; · o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklarining ijtimoiy xoslanishini o‘rganish …

4 / 63

i to‘g‘risida z.akbarovaning “o‘zbek tilida murojaat shakllari va ularning lisoniy tadqiqi” va n.ahmedovaning “o‘zbek tilida murojaat birliklarining semantik-konnotativ tadqiqi” nomli nomzodlik dissertatsiyalari shular jumlasidandir. shuni aytish kerakki, sotsiolingvistik atama bo‘lgan murojaatlar tilshunoslikning sintaksis bo‘limida undalma nomi ostida tadqiq qilingan, o‘rganilgan. xususan, a.r.sayfullayev “o‘zbek tili sodda gap qurilishida uchinchi darajali bo‘laklar” (1972), a.h.sulaymonov “o‘zbek tilida atov gap, undalma va vokativ gaplar” (1956), a.g‘.g‘ulomov “hozirgi zamon o‘zbek tilida konspektiv kurs” (1948), “sodda gap” (1955), a.g‘.g‘ulomov, m.a.asqarova “hozirgi o‘zbek adabiy tili. sintaksis” (1965), b.o‘rinboyev “hozirgi o‘zbek tilida vokativ kategoriya” va boshqa ko‘plab ilmiy tadqiqot ishlari keng qamrovli tarzda talqin etilgan. turkcha ilmiy tadqiqotlarda murojaat birliklari haqida 1997-yilda jrnka dragolovchaninning “tanzimat’tan cumhuriyet’e kadar basılı metinlerde geçen hitaplar, unvanlar ve akrabalık adları”, 2008-yilda narin azapning “türkiye türkçesinde hitap ve ara sözler (duygu sözleri)”, 2017-yilda merve demirboshning “türkiye türkçesi ağızlarında seslenme sözleri”, 2013-yilda esra yulduzning “türkçede sevgi sözleri” nomli tadqiqotlaridir. bundan tashqari bir qator maqolalarda ham …

5 / 63

borat bo‘lib, 64 sahifani tashkil qiladi. i bob. tilshunoslikda murojaat birliklari tushunchasi: tadqiqi va tavsifi 1.1. o‘zbek va turk tilshunosligida murojaat birliklarining o‘rganilishi ma’lumki, murojaat shakli va u ifodalaydigan muayyan davr, ijtimoiy hayot va muhit mahsulidir. so‘zlovchi va tinglovchining jamiyatda qanday orin egallashi, uning yoshi, jinsi, lavozimi, kasbi, mansabiga qarab murojaat shakllari o‘zgarib boradi. shu bilan birga murojaat shakli xalqning o‘zligini anglashi qay darajada ekanligini ko‘rsatuvchi mezonlardan biridir. insonlar suhbatlashayotganda nafaqat o‘z fikr va tuyg‘ularini tushuntirish, yetkazish, balki bir vaqtning o‘zida boshqasiga bo‘lgan munosabatini, o‘zining jamiyatdagi ijtimoiy belgilarini va suhbatdagi o‘z o‘rnini ham belgilaydi. muloqot mobaynida suhbatdoshlar maʼlum bir ijtimoiy qoidaga amal qilgan holda, o‘zaro murojaat shakllarini tanlay olishi va o‘z o‘rnida ishlata olishi muhim hisoblanadi. muloqot mobaynida suhbatdoshlar maʼlum bir qoidalarga amal qilgan holda, o‘zaro murojaat shakllarini tanlaydilar va bu bilan har ikki taraf o‘zaro aloqada ijtimoiy tomonlarini nomoyon qiladilar. o‘zbek tilshunosligida murojaat shakllarining o‘ziga xos xususiyati, turlari hamda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 63 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklari" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti _____________________________fakulteti _____________________________yo‘nalishi _______________________________________ fanidan bitiruv malakaviy ishi mavzu: o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish…………………………………………………………………………….6 i bob. tilshunoslikda murojaat birliklari tushunchasi: tadqiqi va tavsifi 1.1. o‘zbek va turk tilshunosligida murojaat birliklarining o‘rganilishi……………7 1.2. o‘zbek va turk tillarida murojaat shakllari turlari hamda ularning tasnifi…………………………………………………………………… ………. 16 birinchi bob bo‘yicha xulosa……………………………………………………...37 ii bob. o‘zbek va...

Bu fayl DOCX formatida 63 sahifadan iborat (399,7 KB). "o‘zbek va turk tillarida murojaat birliklari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek va turk tillarida muroja… DOCX 63 sahifa Bepul yuklash Telegram