o‘zbek va rus tillarida otlarda son kategoriyasi

DOCX 20 pages 46.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.9 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

kurs ishi mavzu: o‘zbek va rus tillarida otlarda son kategoriyasi mundarija kirish ......................................................................................................................3 i. nazariy qism. 1. otlarda son kategoriyasi........................................................................................6 1.1. otlarning birlik va ko‘plik shakllarida ishlatiladigan grammatik son kategoriyasi……………………………………………………………………........9 1.2.lug‘aviy sematik va sintaktik usul bilan ifodalangan ko‘plik so‘zining morfologik tuzulishi…………………………………………………….…...........12 ii.o‘zbek rus tillarida son kategoriyasi va uning qiyosi..........................................15 2.1.son kategoriyasi………………………………………………………………16 2.2.rus va o‘zbek tillarida son turkumi…………………………………………...17 xulosa .....................................................................................................................20 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ........................................................................21 kirish ona tili-har bir elatning, xalqning, millatning o‘z tili. ona tili lug‘at tarkibi shu tilga mansub xalqning turmushi, madaniyati va an’analarini ifodalaydigan so‘z va tushunchalardan iborat bo‘ladi. ona tili taraqqiyoti har bir elat, xalq va millatning iltimoiy rivojlanishi bilan uzviy bog‘liq. 2020-yil 20-oktabrda qabul qilingan o‘zbekiston respublikasi prezidentining “mamlakatimizda o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pf-6084-son farmonida davlat tilining sofligini saqlash, uni boyitib borish va aholining nutq madaniyatini oshirish sohasida lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosida «o‘zbekiston milliy qomusi» jildlarini nashr etishni bosqichma-bosqich ko‘paytirib …

2 / 20

toridan “yangi avlod o‘quv lug‘atlari va ularning mobil ilovalarini yaratish” amaliy loyiha mavzusi ham o‘rin olgan. ushbu tadqiqot doirasida umumtaʼlim maktablarining 5-11-sinflari uchun “o‘zbek tilining omonimlari o‘quv lug‘ati”, “o‘zbek tilining paronimlari o‘quv lug‘ati”, “o‘zbek tilining morfem o‘quv lug‘ati” uslubiy qo‘llanmalari va o‘quvchilarning mustaqil ishlash qobiliyatlarini rivojlantirish uchun yangi avlod o‘quv lug‘atlari va ularning mobil ilovalarini yaratish bo‘yicha amaliy loyiha bajariladi. ilmiy-tadqiqot natijalari sifatida “o‘zbek tilining omonimlari o‘quv lug‘ati” hamda uch qismdan iborat “o‘zbek tilining paronimlari o‘quv lug‘ati” yaratiladi. lug‘atda omonimlar va paronimlar, uning mohiyati, yuzaga kelish omillari, tilda omonimlarni qo‘llash bilan bog‘liq jarayonlar haqida maʼlumotlar keltiriladi. “lug‘at” qismida esa o‘quvchilar nutqiy kompetentsiyasi darajasiga mos ravishda o‘zbek tilidagi omonimlar va paronimlar, ularning izohi beriladi. “mashq va topshiriqlar” bo‘limida o‘quvchilarning omonimlarni nutqiy farqlash ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida interaktiv metodlar asosidagi mashq va topshiriqlar keltiriladi. bunday kompleks o‘quv lug‘atlari oldin yaratilmaganligi bilan ushbu mavzu sohaning mutlaqo yangi jihatini to‘ldirib beradi. yaratilgan mobil ilovada ularni …

3 / 20

o‘zbekcha ilovalari va elektron lug‘at dasturlarini yaratish, xorijliklar uchun o‘zbek tilini o‘rgatuvchi dasturlar yaratish vazifalari qo‘yilgan edi. tanlovlarimizda eʼlon qilingan “o‘zbek tilini xorijiy til sifatida o‘qitishning metodik taʼminoti bo‘yicha elektron platforma yaratish” amaliy loyiha mavzusi ham o‘zbek tilini xorijiy til sifatida o‘qitishning xalqaro standartlar talablariga mos metodik taʼminotining (til bilishning a1, a2, v1, v2 darajalari uchun darsliklar, lug‘atlar, so‘zlashgichlar, xrestomatiyalar) elektron platformasi yaratishga qaratilgan. loyihani bajarish asnosida taʼlim oluvchilarda o‘zbek tilining boshlang‘ich a1 darajasiga mos tinglab tushunish, gapirish, o‘qish, yozish ko‘nikmalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan darslik, ushbu darajaga mos lug‘at minimumi (so‘zlar, iboralar) taqdim etilgan lug‘at yaratiladi, taʼlim oluvchilarda o‘zbek tilining o‘rta a2 darajasiga mos tinglab tushunish, gapirish, o‘qish, yozish ko‘nikmalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan darslik, ushbu darajaga mos lug‘at minimumi (so‘zlar, iboralar) taqdim etilgan lug‘at yaratiladi, taʼlim oluvchilarda o‘zbek tilining sohaga yo‘naltirilgan v1 darajasiga mos tinglab tushunish, gapirish, o‘qish, yozish ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan darslik, ushbu darajaga mos lug‘at minimumi (so‘zlar, iboralar) taqdim etilgan …

4 / 20

chlar, vaziyatli dialoglar yozilgan audiodisklar to‘plami yaratiladi, taʼlim oluvchilarning o‘zbek xalqining turmush tarzi bilan yaqinlan tanishishlari uchun urf-odatlarimiz, milliy madaniy qadriyatlarimiz tasvirga tushirilgan videoroliklar ishlab chiqiladi, o‘zbek tilining xorijiy til sifatida o‘qitish bo‘yicha yaratilgan metodik taʼminoti (darsliklar, lug‘atlar, xrestomatiyalar, so‘zlashgichlar audiodisklari va videoroliklar) elektron platformaga joylanadi va o‘zbek tilini xorijliklarga o‘qitishning onlayn o‘quv kursi yaratiladi. 1.otlarda son kategoriyasi otlarning birlik va ko'plik shakllarida ishlatilishi grammatik son kategoriyasi deyiladi. son kategoriyasi otlaning muhim morfologik belgilaridan bo'lib birlik va ko'plik shakllari asosida son kategoriyasi vujudga keladi. otlaning birligi biror vositasiz ifoda etiladi. ya'ni otning ko'plikni bildiruvchi -lar qo'shimchasi mavjud bo'lmagan holati birlikdir: kiyim, uy, ovqat, o'quvchi, kitobxon, murabbiy kabi. otlaning ko'pligi -lar qo'shimchasi bilan ifodalanadi: o'quvchilar, kitoblar kabi. ko'plikning -lar qo'shimchasi orqali ifodalanishi morfologik usul bilan ifodalangan ko'pliklir. bundan tashqari otlarda ko'plikni hosil qiluvchi boshqa vositalar ham mavjud. chunonchi, el, olomon, xalq kabi o'zi birlikda bo'lib, mazmuman ko'plikni bildiradigan so'zlar ham mavjud. …

5 / 20

shaklida qo‘llanuvchi otlar yakka bir predmetni yoki yakkalikni ajratilmaydigan predmetni anglatadi: qalam, daftar, tog, uy, talaba kabi. birlik son shaklida qollangan ot maxsus grammatik korsatkichga ega emas. shuning uchun otning bunday qoshimcha olmagan shakli (nol korsatkichli shakl) grammatik jihatdan birlik son shakli deb qaraladi. ko‘plik son shaklida qollanuvchi otlar ikki yoki undan ortiq predmetni (yoki noaniq koplikni) anglatadi: qalamlar, daftarlar, toglar, uylar, talabalar kabi. otlarda grammatik koplik son shakli –lar affiksi bilan hosil qilinadi. ko‘rinadiki, otlardagi birlik ma’nosi va koplik ma’nosi hamda bularni ifoda etuvchi shakllar yigindisi son kategoriyasini hosil qiladi. otlarda son kategoriyasini birlik va koplik ma’nosida qollana oladigan otlarga xosdir. sanash mumkin bolgan, bevosita predmetni anglatadigan konkret turdosh otlar birlik shakli bilan birga koplik son shaklida ham qollanadi: xona – uchta xona – xonalar; bola – besh bola – bolalar kabi. o‘zbek tilida birlik va ko‘plik son shakliga ega bo‘lgan otlar bilan bir qatorda faqat birlik shaklida qo‘llanadigan …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek va rus tillarida otlarda son kategoriyasi"

kurs ishi mavzu: o‘zbek va rus tillarida otlarda son kategoriyasi mundarija kirish ......................................................................................................................3 i. nazariy qism. 1. otlarda son kategoriyasi........................................................................................6 1.1. otlarning birlik va ko‘plik shakllarida ishlatiladigan grammatik son kategoriyasi……………………………………………………………………........9 1.2.lug‘aviy sematik va sintaktik usul bilan ifodalangan ko‘plik so‘zining morfologik tuzulishi…………………………………………………….…...........12 ii.o‘zbek rus tillarida son kategoriyasi va uning qiyosi..........................................15 2.1.son kategoriyasi………………………………………………………………16 2.2.rus va o‘zbek tillarida son turkumi…………………………………………...17 x...

This file contains 20 pages in DOCX format (46.9 KB). To download "o‘zbek va rus tillarida otlarda son kategoriyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek va rus tillarida otlarda… DOCX 20 pages Free download Telegram