ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati

DOCX 16 стр. 231,3 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 231,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati reja: kirish 1. huquq layoqati tushunchasi · mehnat huquqida ish beruvchining huquq layoqati (mehnat kodeksi asosida) 2. ish beruvchining huquq layoqati (mehnat kodeksining 11-moddasi asosida) · yuridik va jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi · mehnat shartnomasi tuzish, o‘zgartirish va bekor qilish huquqi · ichki mehnat tartibini belgilash huquqi · mehnat intizomi va xavfsizlikni ta’minlash majburiyati 3. muomala layoqati tushunchasi 4. ish beruvchining mehnatga oid muomala layoqati 5. ish beruvchining huquq va muomala layoqatini cheklovchi omillar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati kirish mehnat munosabatlari – bu ish beruvchi va xodim o‘rtasida tuziladigan, mehnat faoliyatini amalga oshirishga qaratilgan huquqiy munosabatlardir. ushbu munosabatlarning subyektlari sifatida ish beruvchilar va xodimlar ishtirok etadi. o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksiga ko‘ra, mehnat munosabatlari subyektlari huquq va majburiyatlarga ega bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos huquqiy maqomga ega. ish beruvchi va xodim …

2 / 16

mehnat qonunchiligiga rioya qilishi, xodimlarning huquqlarini himoya qilishi va ularga belgilangan mehnat shartlarini ta’minlashi shart. ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati uning mehnat munosabatlariga kirishish qobiliyatini anglatadi, ya’ni u qonuniy ravishda xodimlarni ishga olish, mehnat shartnomalarini tuzish va boshqa mehnatga oid huquqiy harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega. muomala layoqati esa ish beruvchining o‘z harakatlari orqali huquq va majburiyatlarni vujudga keltirish, o‘zgartirish yoki bekor qilish qobiliyatini ifodalaydi. bu huquqlar o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksi va boshqa tegishli qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. mehnat huquqining manbalari: tushunchasi va turlari mehnat huquqining manbalari deb mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi huquqiy normalarni o‘z ichiga olgan hujjatlar tushuniladi. bu manbalar mehnat huquqining huquqiy asosini tashkil etadi va mehnat munosabatlari ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilaydi. mehnat huquqining manbalari quyidagi asosiy turlarga bo‘linadi: 1. normativ-huquqiy hujjatlar: bu guruhga o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi, mehnat kodeksi, qonunlar, prezident farmonlari, hukumat qarorlari va boshqa normativ hujjatlar kiradi. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi mehnat huquqining asosiy …

3 / 16

muassasalar va tashkilotlarda qabul qilingan ichki mehnat tartibi qoidalari, kollektiv shartnomalar va boshqa lokal normativ hujjatlar mehnat huquqining manbalariga kiradi. ushbu hujjatlar milliy qonunchilik doirasida tuziladi va ish beruvchi bilan xodimlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soladi. 4. sud amaliyoti va pretsedentlar: o‘zbekiston huquq tizimida sud pretsedentlari to‘g‘ridan-to‘g‘ri huquq manbai sifatida tan olinmasa-da, sud qarorlari mehnat nizolarini hal qilishda muhim ahamiyatga ega. masalan, mehnat shartnomasining bekor qilinishi bilan bog‘liq nizolarda sudning qarorlari huquqiy normalarni talqin qilishda yo‘l-yo‘riq bo‘lib xizmat qiladi. 5. urfdan kelib chiqqan normalar: ba’zi hollarda mehnat munosabatlarida urf-odatlar yoki an’analarga asoslangan qoidalar qo‘llanilishi mumkin, agar ular qonunchilikka zid bo‘lmasa. mehnat huquqining manbalari tizimi ierarxik tuzilishga ega bo‘lib, unda konstitutsiya eng yuqori huquqiy kuchga ega, undan keyin qonunlar, xalqaro shartnomalar va mahalliy hujjatlar keladi. bu tizim mehnat munosabatlari sohasida huquqiy barqarorlik va adolatni ta’minlashga xizmat qiladi. huquq layoqati tushunchasi fuqarolik-huquqiy yondashuv asosida huquq layoqatining mazmuni huquq layoqati tushunchasi fuqarolik huquqida shaxsning …

4 / 16

o‘lishi kerak. · huquqiy mas'uliyat: shaxs o‘z harakatlari yoki harakatsizligi uchun huquqiy javobgarlikka tortilishi mumkin. mehnat huquqida huquq layoqati xodim va ish beruvchining mehnat munosabatlarida ishtirok etish qobiliyatini anglatadi. masalan, xodim sifatida faqat 16 yoshdan oshgan shaxslar mehnat shartnomasi tuzishi mumkin (o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksi, 77-modda), lekin ayrim hollarda (masalan, yengil mehnat turlari) 14 yoshdan boshlab mehnat shartnomasi tuzishga ruxsat beriladi. mehnat huquqida ish beruvchining huquq layoqati (mehnat kodeksi asosida) mehnat huquqida ish beruvchining huquq layoqati o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksining 11-moddasida batafsil yoritilgan. ushbu moddaga ko‘ra, ish beruvchi sifatida yuridik shaxslar, jismoniy shaxslar yoki ularning vakolatli organlari chiqishi mumkin. ish beruvchining huquq layoqati quyidagi asosiy jihatlarni o‘z ichiga oladi: 1. mehnat shartnomasi tuzish, o‘zgartirish va bekor qilish huquqi: ish beruvchi xodimlar bilan mehnat shartnomasini tuzish, uni o‘zgartirish yoki bekor qilish huquqiga ega. bu huquq mehnat kodeksining 81–86-moddalarida tartibga solinadi. masalan, ish beruvchi xodim bilan mehnat shartnomasini tuzishda ish sharoitlari, ish …

5 / 16

idalariga rioya qilishni talab qilishi mumkin. 3. mehnat intizomi va xavfsizlikni ta’minlash majburiyati: ish beruvchi mehnat intizomini ta’minlash, shuningdek, xodimlar uchun xavfsiz mehnat sharoitlarini yaratishga majburdir (mehnat kodeksi, 209–211-moddalar). bu majburiyat xodimlarning hayoti va sog‘lig‘ini himoya qilishga qaratilgan. amaliy misol sifatida, qurilish korxonasida ish beruvchi xodimlar uchun himoya kiyimlari (kaska, maxsus poyabzal) taqdim etishi va xavfsizlik bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini o‘tkazishi shart. ish beruvchining huquq layoqati: chuqur tahlil yuridik va jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi mehnat kodeksining 11-moddasiga ko‘ra, ish beruvchi sifatida yuridik shaxslar (korxonalar, muassasalar, tashkilotlar) yoki jismoniy shaxslar (tadbirkorlar, yakka tartibdagi tadbirkorlar) chiqishi mumkin. yuridik shaxs sifatida ish beruvchi odatda tashkilotning rahbari yoki vakolatli shaxsi orqali harakat qiladi. masalan, aksiyadorlik jamiyati direktori mehnat shartnomalarini tuzishda ish beruvchi sifatida ishtirok etadi. jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi esa ko‘pincha yakka tartibdagi tadbirkorlar yoki xususiy mulkdorlarni o‘z ichiga oladi. masalan, kafe egasi o‘z xodimlarini yollashda jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi sifatida chiqadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati"

ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati reja: kirish 1. huquq layoqati tushunchasi · mehnat huquqida ish beruvchining huquq layoqati (mehnat kodeksi asosida) 2. ish beruvchining huquq layoqati (mehnat kodeksining 11-moddasi asosida) · yuridik va jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi · mehnat shartnomasi tuzish, o‘zgartirish va bekor qilish huquqi · ichki mehnat tartibini belgilash huquqi · mehnat intizomi va xavfsizlikni ta’minlash majburiyati 3. muomala layoqati tushunchasi 4. ish beruvchining mehnatga oid muomala layoqati 5. ish beruvchining huquq va muomala layoqatini cheklovchi omillar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati kirish mehnat munosabatlari – bu ish beruvchi va xodim o‘rtasida tuzilad...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (231,3 КБ). Чтобы скачать "ish beruvchining mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ish beruvchining mehnatga oid h… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram