конун ва фалсафа конунлари

DOC 56,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403329855_44523.doc www.arxiv.uz режа: 1. фалсафада конун тушунчаси ва унинг мохияти. конун ва конуният. 2. микдор ва сифатнинг узаро ўтиш конуни. 3. диалектик зиддиятлилик конуни ва унинг мохияти. 4. инкорни инкор конуни. 5. фалсафа фани категорияларининг ўзига хос хусусиятлари. 6. оламдаги умумий алокадорликни ифодаловчи категориялар. 7. нарса ва ходисалар тузилишини акс эттувчи категориялар. 8. нарса ва ходисалар ўртасидаги сабабли богланиш (детерминизм)ни англашга имкон яратувчи категориялар: 1. одамзот тушунчалар, категориялар, конунлар оркали оламни билиш имкониятига эга бўлади. фалсафий конунлар дунёдаги ўзгаришлар, пайдо бўлиш ва йўколишлар, ривожланиш ва тараккиёт механизмларини англатади. конун муайян шарт-шароитда вокеалар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган, маълум бир катъий натижани такоза этадиган объектив дунёдаги нарса ва ходисаларнинг мухим, зарурий, умумий, баркарор муносабатлари ифодасидир. конун билан конуният тушунчаси ўртасида тафовит бор. конун конуниятнинг бир, аник (конкрет) томонини ифода этади, конуният эса умумий йўналиш, майл (танденция)ни англатиб, туркум конунлар мажмуаси сифатида намоён бўлади. конунлар амал килиш доирасига караб энг умумий, умумий …
2
ришларига олиб келади. бу конуннинг мохиятини тушуниш учун сифат, микдор, меъёр, хосса тушунчалари ва уларнинг мохиятини билиш талаб килинади. 3. диалектик зиддиятлилик конунига мувофик, хар бир нарса бир-бири билан узвий алокада ва бири иккинчисини истисно этувчи зидма – зид томонларга, кучларга эга. бу томонлар ўртасидаги муносабатлар зиддият деб аталиб, у тараккиётнинг манбаъини ифодалаб, эскининг йўколиши ва янгининг пайдо бўлишини ифодалайди. зиддиятлилик хамма нарса, ходиса ва жараёнларга хос. ички ва ташки, асосий ва ноасосий, бош ва бош бўлмаган, антогонистик ва ноантогонистик зиддиятлар бўлади. зиддиятлар хилма-хил тарзда хал килиниши мумкин. ўлардан бири эскининг емирилиб, янгининг карор топишидир. ижтимоий хаётда нарса ва ходисалар ўртасидаги зиддиятларни бартараф этиб, шу асосда тараккиётда илгарилаб бориш мумкин. зиддиятларни бартараф этишнинг самарали шаклларидан бири - консенсус (ўзаро келишув)дир. агар жамиятда манфаатлар тукнашувида юзага келадиган ноантогонистик зиддиятлар консенсус асосида хал этиб борилмаса, улар узининг карама-карши томонига огиб, антогонистик зиддиятларга айланиб кетиши мумкин. хар бир мамлакат ичида хам, дунё микёсидаги …
3
ўларнинг фалсафий маъноси эса объектив оламдаги нарса, ходисалардаги умумий ва мухим богликликлар, муносабатлар ифодасидир. фалсафа фани категориялари бошка фанлар категорияларидан куйидаги хусусиятлари билан фарк килади: 1) ўлар объектив оламдаги энг умумий конуниятли алокадорликлар инъикосидир. 2) фалсафа фани категориялари билиш боскичлари ва таянч нуктаси хисобланади. 3) ўлар оламдаги нарса ва ходисаларни илмий билиш учун методологик асос бўлади. фалсафий категориялар бир томондан, нарсаларнинг мохиятини чукуррок ва тўларок билишга ёрдам беради, иккинчи томондан объектив дунёдаги нарса ва ходисалар хакида янги билимлар олиш ва тўплашга сабаб бўлади. 4) фалсафа фани категориялари шаклланишида инсон ва унинг уюшмалари, барча фаолиятининг йигиндиси бўлган амалиёт ётади ва айни чогда улар амалиёт йўлини ёритади. бошка фанлар категориялари табиат, жамият ва тафаккурга хос богланишлар, алокадорликларнинг муайян бир сохасини ифодаласа, фалсафий категориялар объектив оламдаги энг умумий алокадорликлар, ўзаро богликликлар ва ўзаро таъсирларни акс эттиради. бу категориялар мавжуд нарсалар мохиятини билишнигина эмас, шу билан бирга уларнинг истикболда ўзгариш ва ривожланиш йўналишларини хам …
4
осабатлар бирлиги ифодасидир. мохият ялпи умумий алокадорлик ифодаси сифатида конуниятга тенг келади. ходиса мохиятнинг тез ўзгарувчан, харакатчан ва турли шаклларда намоён бўладиган ташки томони бўлиб, уларни ўрганиш жараёнида нарсанинг мохиятини англаб оламиз. илм – фан, инсон кузатувлари ва тажрибаси нарса ва ходисалардаги мохиятни топишга каратилган бўлиб, бунга уларни ташки томондан осон илгаб олинадиган ходисалар оркали эришилади. мохият ва ходиса алокадорлигида мохият белгиловчи ва ходиса белгиланувчи, мохиятдан келиб чикувчидир. 3. нарса ва ходисалар сифатини ифодаловчи ички жараёнлар, мухим унсурлар бир бутунлиги йигиндиси мазмундир. шакл эса мазмуннинг мавжудлик, намоён бўлиш ва тараккий этиш, унинг тузилишини ифодалаш усулидир. хар бир нарса мазмун ва шакл бирлигидан иборатдир. ўларнинг бирини иккинчисидан устун кўйиш хатоликларга олиб келади. бутун ва кисм, система, структура ва элемент категорияси оламдаги нарса ва ходисалар ички ва ташки томондан тартибли тузилиш, улар бир – бири билан узвий богликлиги ва бир – бирини такоза этишини англатади. бутун нарса ва ходиса уни ташкил этган …
5
ят ва тасодифият, имконият ва вокелик хисобланади. сабаб деб муайян шарт-шароитларда бошка бир нарса, ходисани юзага келтирган ёки ўзгартирган нарса ёки харакат таъсирига айтилади. сабабият шундай ички алокадорликни, бу алокада хар сафар бир ходиса бўлганда, мукаррар равишда иккинчиси унинг окибати сифатида рўй беради. олам тараккиётидаги богланишлар сабабиятга, умумий конуниятга бўйсунади, деб хисобловчи таълимот фанда детерминизм дейилади. аксинча, сабабият ва заруриятни инкор этиб, бу категорияларни вокеликдан ажратган холда тушунтирувчи оким индетерминизм, деб аталади. зарурият нарса ва ходисаларнинг ички мохияти билан мустахкам боглик бўлиб, бу мохиятдаги конуний алокадорликларни ифодалайдиган ва муайян шароитда мукаррар равишда руй берадиган ёки рўй бериши лозим бўлган нарса ва ходисаларни англатади. заруриятнинг ички ва ташки, умумий ва айрим, динамик ва статистик турлари мавжуд. тасодифият муайян нарса ва ходисанинг бевосита ички мохияти, мукаррор конуний алокадорлигидан эмас, балки унинг ташки, бекарор, ноизчил, англаниши кийин бўлган ўткинчи алокадорликлар ва муносабатлардан келиб чикади. имконият объектив вокеликда потенциал (эхтимоллик) даражасида мавжуд бўлган, тараккиёт …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "конун ва фалсафа конунлари"

1403329855_44523.doc www.arxiv.uz режа: 1. фалсафада конун тушунчаси ва унинг мохияти. конун ва конуният. 2. микдор ва сифатнинг узаро ўтиш конуни. 3. диалектик зиддиятлилик конуни ва унинг мохияти. 4. инкорни инкор конуни. 5. фалсафа фани категорияларининг ўзига хос хусусиятлари. 6. оламдаги умумий алокадорликни ифодаловчи категориялар. 7. нарса ва ходисалар тузилишини акс эттувчи категориялар. 8. нарса ва ходисалар ўртасидаги сабабли богланиш (детерминизм)ни англашга имкон яратувчи категориялар: 1. одамзот тушунчалар, категориялар, конунлар оркали оламни билиш имкониятига эга бўлади. фалсафий конунлар дунёдаги ўзгаришлар, пайдо бўлиш ва йўколишлар, ривожланиш ва тараккиёт механизмларини англатади. конун муайян шарт-шароитда вокеалар ривожининг хусусияти ва йўналишини белгилайдиган, маълу...

Формат DOC, 56,5 КБ. Чтобы скачать "конун ва фалсафа конунлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: конун ва фалсафа конунлари DOC Бесплатная загрузка Telegram