diqqat. sezgi. idrok va xayol. xotira

PPT 137 стр. 16,0 МБ Бесплатная загрузка

137 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 16,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 137

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 137

mavzu: diqqat haqida umumiy tushuncha 2-mavzu: diqqat. sezgi. idrok va xayol. xotira reja diqqat haqida tushuncha. 2.sezgilar haqida umumiy tushuncha. 3.idrok haqida tushuncha. 4.xayol haqida tushuncha. 5. xayol jarayonlari. xayol turlari. 6.xotira haqida tushuncha. xotiraning nerv-fiziologik asosi. xotira nazariyalari. xotira turlari diqqat p.i.ivanov tomonidan diqqat deb- ongni bir nuqtaga to’plab muayyan bir ob'ektga aktiv qaratilishga aytiladi. f.n.dobrinin, n.v.kuzmina, i.v.straxov, m.v.gamezo, n.f.gonobolin va boshqalarning fikricha, diqqatning vujudga kelishi ongning bir nuqtaga to’planishi ong doirasining torayishini bildiradi, guyoki ong doirasi bir muncha tig’izlanadi. k.d.ushinskiyning fikricha “diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o’tib kiradi" degan fikrlari uning ahamiyatini bildiradi. haqiqatdan ham diqqat eshigidan tashqarida qolgan narsa ongimizga yetib bormaydi. 2. diqqatning nerv-fiziologik asoslari. diqqatning nerv-fiziologik asosida orientirovka yoki tekshirish deb ataladigan maxsus refleks yotadi. bunday refleksni akademik i.p.pavlov maxsus ibora bilan "bu nima gap refleksi" deb ham ataydi. ana shu refleks odatda organizmga to’satdan birorta yangi …

2 / 137

ab ko’rinadigan bo’lsa, yangi sog’lom bir narsani o’ylab turgan odamning miyasiga qaraganimizda uni miyasini katta yarim sharlarida juda halati jimjimador shakli, surati va hajmi har damda bir o’zgarib, turlanib, jimir-jimir qilib turgan yoruq narsani u yoqdan bu yoqqa yugurib qimirlab turganini va miya yarim sharining bu yorug’ narsa atrofidagi boshqa yerlarni bir muncha xira tortib turganini ko’rardik". a.a.uxtomskiyning bergan ta’rifiga ko’ra; dominanta – bu ayni chog’da markazda sodir bo’ladigan reaksiyalar xarakterinni bir qadar belgilab beruvchi hukmron qo’zg’alish o’’chog’idir. dominantalar mavjud bo’lgan paytda boshqa qo’zg’alish o’choklari («subdominantalar» - nisbatan kuchsiz qo’zg’alish o’choqlari) ko’pincha yo’qolib ketmaydilar. ular dominantaga qo’shilib, uni kuchaytiradilar yoki dominanta bilan kurasha boshlaydilar. bu kurash jarayonida subdominanta dominanta bo’lib olishi mumkin, ilgarigi dominanta esa – subdominanta bo’lib qolishi mumkin. hukmron qo’zg’alish o’chog’i bo’lgan dominanta diqqatimizning ma’lum narsaga yo’naltirilishi va tuplanishining fiziologik asosidir. 3. diqqat turlari. diqqatning aktivligiga qarab - ixtiyorsiz, ixtiyoriy va ixtiyoriydan so’nggi diqqat. diqqatning ob'ektiga qarab - …

3 / 137

lishi va unda to’planishidan iborat psixik holat. diqqatning barkarorligi - diqqatning ma'lum obektga uzoq vaqt davomida mutassil qaratilish imkoniyati. diqqatning ko’lami - bir vaqtning o’zida diqqatning bir qancha ob'ektga qaratilishi imkoniyati. diqqatning taqsimlanishi - diqqatning bir vaqtda bir necha ob'ektga yoki faoliyatga taqsimlanish xususiyati. diqqatning ko’chishi - diqqatni ixtiyoriy ravishda bir ob'ektdan ikkinchi ob'ekta ko’chirish. dominanta (lot. dorainans-hukmron) - markaziy nerv tizimining vaqtincha hukmron qismi bo’lib, boshqa qismlar faoliyatini tormozlaydi. orientasiya refleksi (lot. oriens - sharq reflexus - aks etish) - shartsiz refleksning bir turi, u har qanday yangi qo’zg’ovchi ta'siriga birinchi bo’lib javob beradi. taxistoskop (yunon. tachy tez, skopeo - ko’raman) - qat'iy belgilangan qisqa vaqt davomida ko’rish qo’zg’atuvchilarini namoyon qilish sababi. idrok, xotira, diqqat va boshqa jarayonlarni tadqiqot qilishda ishlatiladi. tush ko’rish - uxlab yotgan odam bosh miya yarim sharlari qobiqidagi ba'zi nerv markazlari faoliyati natijasida uyqu vaqtida hosil bo’ladigan ma'lum darajadagi aniq obrazlar. sezgi tevarak-atrofimizda bo‘lgan va …

4 / 137

sir eta boshlagandan bir necha vaqt keyingina sezgi xosil bo‘ladi. turli sezgilarda bu vaqt 0,02 soniyadan 0,1 soniyagacha boradi. kishi xayotida va uning faoliyatida sezgilarning ahamiyati. bola ona qornida 7-9 oylik bo‘lgan chog‘laridayoq uning barcha sezgi organlari ancha o‘sib yetilgan bo‘ladi. ammo bundan, bola dunyoga kelgan hamono tevarak-atrofdagi narsalarni katta yoshli kishilar bilan bab-baravar idrok qila olar yekan, degan ma’no kelib chiqmaydi. bolalarning sezgi organlari tajribaga, tarbiyaga qarab o‘sadi, mustahkamlanadi, sezish qobiliyati mukammallashadi. bola hayotining dastlabki 3-4 oyida sezgi organlarining hammasi o‘z vazifasini o‘taydigan bo‘lib qoladi; keyinchalik shu organlar o‘sadi va farq qilishga doir sezgirlik kuchayishi bilan sezgilar bir-biridan ajratila boshlaydi. masalan, bola to‘rt yoshligida ko‘pgina ranglarni bir-biridan ayiradi. ikki-uch yashar bolalarda eshitish sezgisi shu qadar o‘sadiki, ular ayrim kishilarning ovozlarini va ayrim narsalarning tovushlarini bemalol ayirish bilan birga, murakkab kuylarni ham ayira oladi va eng oddiy kuylarni ayta boshlaydi. 7 yoshdan 10 yoshgacha bolalarda ranglarning tuslarini sezish 45 foiz …

5 / 137

nimiz kuchsiz yorug‘likka moslashguncha bir necha vaqt o‘tadi. bu qorong‘ilik adaptatsiyasidir. qorong‘idan yorug‘ga chiqqanda ham ko‘rish organlari yorug‘likka yana moslashuvi uchun bir necha vaqt (taxminan 4 daqiqadan 5 daqiqagacha fursat) kerak. bu yorug‘lik adaptatsiyasidir. ingliz olimi ch.sherrington retseptorning qayerda joylashganligiga qarab, sezgilarni uch turga bo’ladi. tashqi muhitdagi narsa va hodisalarning xususiyatlarini aks ettirishgamoslashgan hamda reseptorlari tananing sirtqi qismida joylashgan sezgilar, ya'ni ekstroreseptiv sezgilar; ichki tana a'zolari holatlarini aks ettiruvchi hamda reseptorlari ichki tana a'zolarida, to’qimalarda joylashgan sezgilar, ya'ni interoreseptiv sezgilar. tanamiz va gavdamizning holati hamda harakatlari haqida ma'lumot (axborot, xabar) beruvchi muskullarda, bog’lovchi paylarda, mushaklarda joylashgan sezgilar, ya'ni proprioreseptiv sezgilar. sezgilarning tasnifi va bu boradagi tadqiqotlarni tahlil qilamiz. dastlabki mulohazalar interoreseptiv sezgilar u borasida rus psixologi a.r.luriya tadqiqot ishini olib borgan. uning fikricha, interoreseptiv sezgilar asl, tub, ma'nodagi sezgilar emas, balki emosiyalar bilan sezgilar o’rtasidagi oraliq sezgilar sifatida namoyon bo’ladi. psixologiya fanida mazkur sezgilar to’la o’rganilmaganligi sababli uni "noma'lum hislar" …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 137 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diqqat. sezgi. idrok va xayol. xotira"

mavzu: diqqat haqida umumiy tushuncha 2-mavzu: diqqat. sezgi. idrok va xayol. xotira reja diqqat haqida tushuncha. 2.sezgilar haqida umumiy tushuncha. 3.idrok haqida tushuncha. 4.xayol haqida tushuncha. 5. xayol jarayonlari. xayol turlari. 6.xotira haqida tushuncha. xotiraning nerv-fiziologik asosi. xotira nazariyalari. xotira turlari diqqat p.i.ivanov tomonidan diqqat deb- ongni bir nuqtaga to’plab muayyan bir ob'ektga aktiv qaratilishga aytiladi. f.n.dobrinin, n.v.kuzmina, i.v.straxov, m.v.gamezo, n.f.gonobolin va boshqalarning fikricha, diqqatning vujudga kelishi ongning bir nuqtaga to’planishi ong doirasining torayishini bildiradi, guyoki ong doirasi bir muncha tig’izlanadi. k.d.ushinskiyning fikricha “diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarn...

Этот файл содержит 137 стр. в формате PPT (16,0 МБ). Чтобы скачать "diqqat. sezgi. idrok va xayol. xotira", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diqqat. sezgi. idrok va xayol. … PPT 137 стр. Бесплатная загрузка Telegram