xii-xiv asrlarda rus knazliklarining siyosiy, iltimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti

PPTX 47 pages 5.2 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

mavzu: kiyev rusi mavzu: xii-xiv asrlarda rus knazliklarining siyosiy, iltimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti reja: 1.rusda feodal trqoqlik: kiyev, vladimir-suzdal,galich-volin knazliklari va novgorod feodal respublikasi. 2. mo’gul-tatar istilosi hamda nemis va shved bosqinchilariga qarshi kurash. 3. rus yerlarining moskva tevaragida birlashuvi. 4. rossiya xalqlari madaniyati. qipchoqlarga qarshi kurashish zaruriyati rus knyazliklarini birlashishga undaydi. lekin 1097-yilgi lyubech syezdi “barcha o’z yeriga egalik qilsin” degan qarorni qabul qilib, rus yerlaridagi siyosiy tarqoqlikni qonunlashtiradi. vladimir monomax vladimir monomax 1103-yilda svyatopolk huzuriga kelib, uni dala ihlari boshlangunga qadar qipchoqlarga qarshi yurishga chorlaydi. rus yettita knyazliklarining birlashgan qo’shini dnepr bo’ylab qayiqlarda va otlarda janubga siljib, so’ng, sharqqa – dasht tomonga buriladi. rus drujinachilari hujumini kutmagan qipchoqlar qochishga tutinadilar. 1107-yildan so’ng urush harakatlari dushman hududiga ko’chiriladi. vladimir monomax (1113-1125) kiyevda knyazlik qilgan paytda qipchoqlar bilan urushlar faqat ular yashagan hududda olib boriladi. monomaxning o’limidan so’ng, qipchoqlarning rus yerlariga hujumini yaropolk qaytaradi. lekin uning o’limidan so’ng, hokimiyatni qipchoqla bilan do’stlashgan …

2 / 47

ni xalos etadi. 1206-yilning aprelida ryazan knyazi roman dashtliklarga zarba berib, ko’plab chorvani qo’lga kiritib, asirlarni ozod qiladi. bu rus knyazlarining qipchoqlarga qarshi so’nggi yurishi edi. xii asrning o’rtalarida qachonlardir yaxlit bo’lgan kiyev rusi 15 ta mustaqil knyazliklarga bo’linib ketadi. andrey vladimir shaxriga 1108-yilda vladimir monomax asos slogan. yuriy dolgorukiyning o’gli andrey rostov – suzdal yerida knyazlik qiladi (1157-1174). u rusdagi eng kuchli knyazliklardan biri edi. u ham otasi kabi kiyev va novgorod ustidan o’z hukmronligini o’tkazishga intilgan. lekin u ham kurashni yakuniga yetkaza olmaydi. vsevolod yurevich taxtga andreyning ukase vsevolod yurevich kelib (1172-1212) knyazlik hokimiyatini mustahkamlay boshlaydi. boyarlarga qarshi kurashgan knyaz, savdogarlar va boy hunarmandlarga qator imtiyozlar beradi. konstantin vsevoloddan so’ng uning o’g’li konstantin 1216-yilda knyaz bo’ladi. ammo knyazlik qator mustaqil mulklarga bo’linib, ularni vsevolodni o’g’illari boshqaradi. 1226-yilda volga sohilida yangi – nijniy novgorod shahriga asos solinadi. yuriy va boshqa mahalliy knyazlar buyuk novgorodni hamda ryazan va smolenskni bo’ysundirishga …

3 / 47

yil 31 – maydagi kalkadagi jang sxemasi: 1) kumanlar (yarun); 2) daniil volinskiy; 3) mstislav udatniy; 4) oleg kurskiy; 5) mstislav chernigovskiy; 6) mstislav stariy; 7) subutoy va botu (1) botuxon va (2) subutoy. (xiv asrda ishlangan surat) yevpatiy kolovrat mo’g’ullarning yangi yurishlari botuxon va subutoylar boshchiligida 1237-yil boshlanadi. istilochilar o’sha yilning qishida ryazan knyazligiga bostirib kiradi. knyazlikning yevpatiy kolovrat boshchiligida to’plagan 1700 kishilik drujinasi partizanlik usuliga o’tib, qator janglarda dushmanga talofat keltirsada vaziyat o’zgarmaydi. 1238-yil fevralda mo’g’ullar shaharni qisqa qamaldan so’ng egallaydi. botuxon qo’shini 1240-yil ohirlarida kiyevga yaqinlashadi. kiyev hokiimi dmitr qo’shinlari qarshiligiga qaramasdan, shaxar 6-dekabrda olinadi. g’arbiy yevropada yurishlar 1242-yilning yozigacha davom etadi. aleksandr nevskiy shvetsiya feodallari papaning ruhsati bilan xii asrning o’rtalarida salib yurishlari tashkil etilib, finlarni bo’ysundirishga kirishadilar. 1164-yilda ladoga ko’li tomon yurish boshlagan, lekin novgorodliklar zarbasiga uchragan edilar. ammo xiii asrning boshlarida shvedlar yana hujumga o’tib, 1227-yili knyaz yaroslav vsevolodovich qo’shini tomonidan to’xtatilgan. 1240-yilda shvedlar …

4 / 47

novgorodda boyarlarning alkesandrga qarshi fitnalari ham avj oladi. aleksandr 1241-1242-yillarda shimoli-sharqiy rus yerlaridan qo’shin to’plab, novgorod lashkari bilan birga pskov va boshqa hudularni ozod etadi. a.nevskiy qo’shini g’arbga siljib, 1242-yil 5-aprelda chud ko’li muzi ustidagi jangda (“muz janggi”) nemis ritsarlari qo’shinini yengadi. botuxon 1243-yilda yevropaga yurishlarini yakuniga yetkazadi. rus manbalarida oltin o’rda deb nomlangan bu davlatni poytaxti volganing quyilishidagi saroy shaxri bo’lgan. keyinchalik poytaxt saroy berkaga ko’chirilgan yaroslav vsevolodich botuxon 1243-yilda o’z xuzuriga vladimir knyazi yaroslav vsevolodich ni chaqirib, uni butun rus yerari oqsoqoli etib tayinlab, unga yorliq beradi. 1246-yilda yaroslav qoraqumda zahar berib o’ldiriladi. yaroslavdan so’ng uning o’g’li andrey yaroslavich buyuk knyaz etib tayinlanadi berka sulton (1257-1266) berka sulton rus yerlarida aholini ro’yhatga olish tartibini o’tkazadi. daslab, soliq o’rda tayinlagan amaldorlar tomonidan yig’ilgan bo’lsa, so’ng boy musulmon savdogarlar soliq yig’ish huquqini ola boshlaydi. rus knyazliklarining qayta tiklanishi xiii asrning o’rtalarida boshlanadi. xalqning mashaqqatli mehnati bilan vladimir, torjok, ryazan, suzdal, …

5 / 47

us yerlaridagi yirik shaxarlardan biriga aylanadi. daniil aleksandrovich aleksandr nevskiy vafotidan so’ng, vladimir knyazligi tarkibida alohida moskva knyazligi tuziladi. unga nevskiyning kenja o’g’li daniil akeksandrovich knyazlik qiladi. daniil 1300-yilda ilgari ryazanga tegishli bo’lgan kolomna va lopasiyani, 1302-yilda preyaslavl knyazligi yerlarini qo’shib oladi. 1303-yilda smolensk knyazligiga qaragan mojaysk yerlari egallanadi. yuriy daniilovich vladimir knyazligiga qarshi kurash daniilning o’gli yuriy daniilevich (1303-1324) davridan boshlanadi. moskva knyazi yuriy tver va novgorod o’rtasidagi kurashdan foydalanib, o’rdada ikki yil yashab, o’zbekxonning singlisiga uylanib, vladimirning buyuk knyazi bo’lishga yorliq oladi. mixail rus knyazlari orasiga nizo solish uchun o’rda buyuk knyazlik yorlig’ini tver hukmdori mixailga beradi. ammo u moskva knyazi bilan urushda halok bo’ladi. aleksandr o’zbekxon (1312-1342) yorliqni yangi tver knyazi aleksandrga topshirib, ukase cho’lxonni qo’shin bilan tverga yuboradi. mo’g’ullar qo’shini talonchiligiga qarshi qo’zg’alon boshlanib, ular kyazlikdan surib chiqariladi. ivan kalita tverdagi voqealardan moskva knyazi ivan i danilovich (1325-1340) foydalanib qoladi. knyaznig laqabi kalita (“pul xaltasi”) unga …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xii-xiv asrlarda rus knazliklarining siyosiy, iltimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti"

mavzu: kiyev rusi mavzu: xii-xiv asrlarda rus knazliklarining siyosiy, iltimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti reja: 1.rusda feodal trqoqlik: kiyev, vladimir-suzdal,galich-volin knazliklari va novgorod feodal respublikasi. 2. mo’gul-tatar istilosi hamda nemis va shved bosqinchilariga qarshi kurash. 3. rus yerlarining moskva tevaragida birlashuvi. 4. rossiya xalqlari madaniyati. qipchoqlarga qarshi kurashish zaruriyati rus knyazliklarini birlashishga undaydi. lekin 1097-yilgi lyubech syezdi “barcha o’z yeriga egalik qilsin” degan qarorni qabul qilib, rus yerlaridagi siyosiy tarqoqlikni qonunlashtiradi. vladimir monomax vladimir monomax 1103-yilda svyatopolk huzuriga kelib, uni dala ihlari boshlangunga qadar qipchoqlarga qarshi yurishga chorlaydi. rus yettita knyazliklarining birlashgan qo’shini dnep...

This file contains 47 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "xii-xiv asrlarda rus knazliklarining siyosiy, iltimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: xii-xiv asrlarda rus knazliklar… PPTX 47 pages Free download Telegram