o’zbekiston hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar

DOC 59,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403323502_44435.doc o’zbekiston hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar reja: 1. o’zbekiston hududidagi eng qadimgi madaniyat va falsafiy qarashlar. 2. zardo’shtiylik va «avesto»da aks etgan falsafiy g’oyalar. 3. kushon imperiyasi davri va buddaviylik. 4. moniy va mazdak ta’limoti. 5. o’zbekistondagi qadimgi falsafiy qarashlarni o’rganishning ahamiyati. tarixni bilish, undan to’g’ri va xolis xulosalar chiqara olish inson ma’naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarix — buyuk muallim, o’tmishdan saboq beradigan tarbiyachidir. gap eng qadimgi davr falsafasi haqida borar ekan, bu haqiqat yanada katta ahamiyat kasb etadi. ayrimlar «bizga ming yillar qa’rida yotgan madaniyat va falsafadan nima foyda, yaxshisi, bugunning gapidan gapiring?", «o’tmish qa’ridan tashbeh izlagandan ko’ra, bugungi muammolar ustida bosh qotirgan ma’qul emasmi?» degan xayollarga borishi mumkin. bir qarashda ularning gapida ham jon borga o’xshaydi. ammo bir narsa aniq: o’tmishni bilmasdan turib, kelajakni to’g’ri tasavvur etish mumkin emas. zero, o’tmishsiz kelajak yo’q. shu ma’noda, biz falsafa tarixini azbaroyi o’tmishga qiziqqanimiz uchun o’rganmayapmiz. biz uni turli …

vvalgi x asrdan eramizning vii asrlarigacha bo’lgan davr mahsuli bo’lgan diniy-falsafiy ta’limotlardan biri zardo’shtiylikdir. bu ta’limotga zardo’sht asos solgan bo’lib, sharq va g’arbda zaratushtra, zaroastr nomlari bilan mashhurdir. manbalarga ko’ra, zardo’sht eramizdan avvalgi vi asrning birinchi yarmida yashagan. lekin uning tarixiy yoki afsonaviy shaxs ekanli haqida aniq bir to’xtamga kelingani yo’q. u o’zini payg’ambar deb e’lon qilgan. lekin uning payg’ambarligi ilohiy asosga ega emas. ya’ni bu haqiqat ilohiy kitoblarda o’z tasdig’ini topmagan. keyingi yillarda olib borilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatmoqdaki, bu ta’limot vatanimiz hududida, xususan, xorazm zaminida paydo bo’lgan. u o’z davrida xalqni ezgulik va adolat g’oyalariga da’vat etish, hayotbaxsh an’analarni shakllantirish, dehqonchilik va shahar madaniyatini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega bo’lgan, uning g’oyalari bilan bog’liq qadriyatlar bugungi kungacha yashab kelmoqda va xalqimiz turmush tarzining o’ziga xos xususiyatlarini belgilashda ulkan qimmat kasb etmoqda. zardo’shtiylikning bosh kitobi «avesto»dir. unda qadimgi xalqlarning dunyo to’g’risidagi tasavvurlari, o’ziga xos qadriyat va urf-odatlari aks etgan. unda olamning …

an fikrlarni bayon etadilar. aslida unday emas. bu — tarixiy haqiqatni, garchand u kimlar uchundir achchiq va kimlar uchundir ibratli bo’lsa-da, xaspo’shlashga urinishdan boshqa narsa emas. negaki, aleksandr o’z zamonida fanlarning otasi deb nom olgan falsafani fan darajasiga ko’targan, buyuk donishmand sifatida etti iqlimda tan olingan arastudan 20 yil mobaynida muttasil ta’lim olgan edi. binobarin, shoh filippning o’g’li aleksandrni savodsiz, kitobning qadrini tushunmaydigan bir kimsa deb ta’riflash tarix haqiqatiga to’g’ri kelmaydi. to’g’ri, u «avesto»ni o’tda kuydirgan bo’lishi mumkin. lekin buni kitobning qadrini tushunmagani uchunmas, balki erli xalqlarni birlashishga da’vat etib turuvchi, ular e’tiqod qo’ygan milliy g’oyalar timsoli bo’lgan va o’z saltanatiga qarshi muttasil kurash olib boruvchi vatanparvarlarni tarbiyalaydigan manba ekanini nazarda tutib, shu ishni amalga oshirgan. qolaversa, o’zini dunyodagi eng rivojlangan hudud madaniyatini jahonga yoyish uchun mas’ul deb bilgan, to’g’rirog’i, o’sha madaniyatdan boshqasini tan olmagan mashhur jahongir uchun zabt etilgan xalqning «avesto»dek buyuk kitobi bo’lishi kutilmagan hol edi. u, yuqorida …

, o’z mustaqilligini saqlab qolish va mustahkamlashga intiladigan har qanday xalq taraqqiyoti uchun eng muhim xulosa bo’lib xizmat qiladi. iskandarga qarshi kurashda xalqimizning milliy qahramoni spetamen beqiyos mardlik va jasorat ko’rsatadi. u iskandarga qarshi ayovsiz qarshilik ko’rsatgan vatanparvar lashkarboshilardan biridir. aslida, uning qahramonligi millatimizning o’sha davrdagi o’z davlatchiligii, o’zi yashaydigan hudud dahlsizligini saqlab qolish uchun olib borilgan kurashning yaqqol timsolidir. albatta, bu lashkarboshi ortidan xalq ergashsa, elning ozodlik va mustaqillikka intilish tuyg’usi kuchli bo’lmasa, spetamenning nomi bu qadar mashhur bo’lib ketmas edi. negaki, inson naqadar kuchli, tadbirkor va omadli bo’lmasin, agar xalq bilan birga bo’lib, uning dardlariga darmon izlamasa, hurriyat g’oyalarini bayroq qilib ko’tarmasa, haqiqiy milliy qahramon bo’lolmaydi. spetamen esa o’sha xalqimizning ruhi, orzu-umidlari, mustamlakachilarga qarshi matonati ramzi sifatida tariximiz qatiga mangu muhrlanib qolgan. markaziy osiyoda buddaviylik ham o’z o’rniga ega. u diniy-falsafiy ta’limot sifatida qadimgi hindistonda eramizdan avvalgi vi asrning oxiri va v asr boshlarida vujudga kelgan. u jahonda …

gan. ikkinchi bosqich. kushonlar davri (eramizning ii-iv asrlari) bu davrda buddaviylik o’rta osiyoga keng tarqalgan edi. ayniqsa, uning axloqqa oid masalalar, halq ommasini sabr-qanoat va bardoshga da’vat etuvchi g’oyalarni ilgari surganligi muhim ahamiyat kasb etgan. uchinchi bosqich. bu davrda o’rta osiyoda buddaviylik ta’limotining manbalari yoyilgan. to’rtinchi bosqich. (ix-xiv asrlar) islom o’rta osiyoda hukmron dinga aylanishi bilan bu din siqib chiqarilgan va juda zaiflashib ketgan. buddaviylikning o’zbekiston va hindiston xalqi o’rtasida o’z davrida ma’naviy ko’prik bo’lib xizmat qilganligi aniq. xalqlarimiz orasidagi do’stlik va birodarlikning ildizlari ham o’sha davrga borib taqaladi va bugungi kunda aksariyat kishilar, ayniqsa, yoshlarimizning hind xalqi, uning madaniyati va san’atiga qiziqishi tasodifiy emas. moniy ta’limoti yurtimizda buddaviylikdan keyin keng tarqalgan edi. u zardo’shtiylik va xristianlikning sintezlashuvi natijasida vujudga kelgan. moniy fors va arab tillarida bir necha risolalar yozgan. lekin ular bizgacha etib kelmagan. moniy hatto «moniylik yozuvi» nomli alifbo ham tuzgan. uning ta’limoticha, hayotda dastavval nur dunyosi – …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbekiston hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar" haqida

1403323502_44435.doc o’zbekiston hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar reja: 1. o’zbekiston hududidagi eng qadimgi madaniyat va falsafiy qarashlar. 2. zardo’shtiylik va «avesto»da aks etgan falsafiy g’oyalar. 3. kushon imperiyasi davri va buddaviylik. 4. moniy va mazdak ta’limoti. 5. o’zbekistondagi qadimgi falsafiy qarashlarni o’rganishning ahamiyati. tarixni bilish, undan to’g’ri va xolis xulosalar chiqara olish inson ma’naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarix — buyuk muallim, o’tmishdan saboq beradigan tarbiyachidir. gap eng qadimgi davr falsafasi haqida borar ekan, bu haqiqat yanada katta ahamiyat kasb etadi. ayrimlar «bizga ming yillar qa’rida yotgan madaniyat va falsafadan nima foyda, yaxshisi, bugunning gapidan gapiring?", «o’tmish qa’ridan tashbeh izlagandan ko’ra, bugungi ...

DOC format, 59,5 KB. "o’zbekiston hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbekiston hududidagi eng qadi… DOC Bepul yuklash Telegram