фалсафада инсон муаммоси, унинг асосий жихатлари

DOC 69,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1354356587_40385.doc www.arxiv.uz режа: 1. одамда табиийлик ва ижтимоийлик диалектикаси. «одам», «инсон», «индивид» ва «шахс» тушунчалари. 2. одам эволюцияси хакида хозирги замон фани хулосалари. 3. индивид ва шахс тушунчаси. 4. жамият ва шахс, шахс ва жамият муносабатлари. 5. комил инсон шахсини шакллантириш объектив зарурият. 6. жамиятимиз хозирги тараккиёт боскичида инсон омили ролининг, инсон ижтимоий-сиёсий фаоллигининг усиб бориши. 1. инсон, унинг табиати ва мохияти илм-фан ва фалсафанинг диккат-марказида турган муаммолардан булган. бугунги кунга келиб эса илмий-техника инкилоби окибатлари ва умумбашарий муаммолар хал этилишининг кескинлашуви туфайли хаёт маъноси айникса долзарб булиб турибди. фалсафа инсонни яхлит урганар экан, уни бир бутун (космик) система ичидаги алохида яхлитлик деб билади ва рационал (акл ва фаросат) нуктаи назаридан тарихий мавжудот сифатида урганади. одамдаги табиийлик ва ижтимоийлик бирлиги муаммосини англаб олиш мухимдир. одам аввало биологик мавжудот сифатида барча биологик турлар каби табиий тур белгиларига эга. одамнинг туғилиши, хаётининг давомийлиги, вояга етиши, купгина кобилиятлари биологик асосга эга. табиийлик вакт …
2
«одам» ва «инсон» тушунчасига маънодош булган «шахс» тушунчалари хам мавжуддир. «шахс» тушунчаси факатгина ижтимоийликни англатиб, фалсафада мустакил категория сифатида кулланилади. «инсон» тушунчаси эса «одам» тушунчасига жуда якин булиб, у жамият томонидан умум эътироф этилган конун-коидалар, одоб-ахлок нормаларига каттик риоя килган холда яшаш куникмасига эга булади. «одам» тушунчаси «шахс» ва «инсон» тушунчаларидан кенгрокдир. бу тушунча факат турга мансубликни ифодалаш билан ундаги ижтимоий жихатларни хам инкор килмайди. одамда биологик эхтиёжларни кондириш олдинги уринда турса, моддий эхтиёжларини узи яшаётган жамият маънавий кадриятлари доирасида кондиришга интилиб яшашни афзал билади. «одам» ва «инсон» тушунчаларига муносабатда мана шу хусусиятларни албатта эътиборда олиш зарур. акс холда хулосалар бир томонлама ва ғайриилмий булиб колади. 2. одамнинг мохиятини билиш унинг пайдо булиши ва тадрижий ривожланиши билан чамбарчас боғликдир. дин ва унинг таълимотлари фанни хамиша хам инкор килмайди, балки нарсаларнинг асл сабаби ва мохиятини худо ғояси билан изохлайди. инсоннинг пайдо булиши туғрисидаги фалсафий таълимот хозирги замон табииётшунослик фанлари далилларига асосланган. …
3
а уюшган индивидлар хам муайян бутунлик (ижтимоий гурух, жамоа ва хоказо) кандай холатда намоён булишига таъсир этадилар. индивид яшаётган тарихий давр, уни куршаб олган ижтимоий мухит унга уз мухрини босади, шунга мувофик у индивидуал феъл-атворга (хулкка) эга булади. бу хол купинча унинг атрофидаги нарса ва ходисаларга факат индивиднинг узигагина хос муносабатини вужудга келтиради. индивид узи яшаб турган жамият имкониятлари ва шароитлари билан хисоблашади. шу билан бирга жамият олдида, аждодлар рухи ва келажак авлодлар олдида карздор эканини англашдан бошлаб, индивидда шахсий сифатлар шакллана боради. шахс муайян тарихий шароитдаги ижтимоий-иктисодий муносабатлар жараёнида узи мансуб булган ижтимоий гурух манфаатларини ифодалайдиган, буларни химоя кила оладиган, мустакил фикрлаш ва муайян вазиятда маъсулиятни уз буйнига олиб, мустакил карорга кела оладиган индивиддир. мустакил фикрлаш, мустакил карорларга келиш муайян дунёкараш, унинг таъсирида карор топган кадриятларни кадрлашни такоза этади. шунинг учун шахс кадриятлар оркали муайян дунёкарашни ташувчи, химоя килувчи, карор топтирувчи ижтимоий кучдир, бинобарин, у уз дунёкараши асосида шаклланадиган …
4
озор муносабатларига утиш шароитида имонли комил инсон шахсини шакллантириш долзарб вазифалардан бири булиб колди. мамлакатимизда таълим-тарбия сохасида амалга оширилаётган ислохотлар уз олдига ана шундай шахсни шакллантиришни максад килиб куйди. 6. мустакиллик йилларида амалга оширилаётган барча ислохотлар инсон манфаатлари, унинг эзгу максадлари руёбга чикишини таъминлашга, унинг баркамол сифатлар касб этишига каратилгандир. шахс ислохот натижаларидан бахраманд булувчигина эмас, балки уларни собиткадамлик билан амалга оширувчи куч сифатида хам янгиланиш жараёнида узгаради, юксалади, кадр-киммат топади ва эъзозланади. 10-мавзу: маданият, кадриятлар, уларнинг инсон маънавий камолотидаги урнининг фалсафий талкини. режа: 1. маданиятнинг фалсафий тушунчаси, унинг турлари ва жамият тараккиётидаги урни. 2. маданият ва цивилизация, уларнинг узаро алокадорлиги. 3. «кадрият» тушунчаси, уларнинг мохияти, турлари, жамият тараккиётидаги урни. 4. миллий маданият ва кадриятлар, уларнинг комил инсонни тарбиялашдаги ахамияти. 1. маданият мураккаб ва серкирра ижтимоий ходисадир. маданият инсоннинг фаолияти жараёнида хамда унинг окибатида яратилган жаъми моддий ва маънавий кадриятларни уз ичига камраб олади, маданият шахсни шакллантирувчи ва камолотга эриштирувчи …
5
англатади, деб хисоблайдилар. маданият бошка халклар тилларида, шу жумладан узбек тилида билимдонлик, тарбия курганлик маъноларида ишлатилади. айрим овруполик олимлар маданият тушунчаси лотинча «культура» сузидан келиб чиккан, деб хисоблайдилар. культура парваришлаш маъносини билдиради. уни купинча табиатга муносабатда, дехкончилик билан шуғулланган холатларга нисбатан ишлатганлар. кейинчалик унга кенгрок маъно бериб, маърифатлилик, билимлилик, тарбия курганлилик маъноларида ишлата бошлаганлар. маданият иккита турга – моддий ва маънавий маданиятга булинади. маданиятнинг бу турлари узининг мазмун ва мохиятига кура бир-биридан фарк килади. моддий маданият деганда мехнат куроллари, моддий бойликлар моддий турмуш шароити учун хизмат килишга яратилган нарсалар тушунилади. моддий маданият моддий бойликларнинг бутун бир мажмуидир. маънавий маданият ижтимоий онгнинг барча шаклларини, дунёкарашнинг бутун сохасини, жамиятдаги ғоялар ва таълимотларни, бадиий асарлар, эстетик карашлар, маънавий-ахлокий кадриятларни уз ичига олади. маънавий ишлаб чикариш натижасида яратилган ва жамият хамда инсонлар учун мухим булган нарсалар маънавий бойликлар деб аталади. маънавий бойликлар авлоддан-авлодга мерос булиб колади ва у доимо жамият тараккиётида мухим роль уйнайди. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафада инсон муаммоси, унинг асосий жихатлари"

1354356587_40385.doc www.arxiv.uz режа: 1. одамда табиийлик ва ижтимоийлик диалектикаси. «одам», «инсон», «индивид» ва «шахс» тушунчалари. 2. одам эволюцияси хакида хозирги замон фани хулосалари. 3. индивид ва шахс тушунчаси. 4. жамият ва шахс, шахс ва жамият муносабатлари. 5. комил инсон шахсини шакллантириш объектив зарурият. 6. жамиятимиз хозирги тараккиёт боскичида инсон омили ролининг, инсон ижтимоий-сиёсий фаоллигининг усиб бориши. 1. инсон, унинг табиати ва мохияти илм-фан ва фалсафанинг диккат-марказида турган муаммолардан булган. бугунги кунга келиб эса илмий-техника инкилоби окибатлари ва умумбашарий муаммолар хал этилишининг кескинлашуви туфайли хаёт маъноси айникса долзарб булиб турибди. фалсафа инсонни яхлит урганар экан, уни бир бутун (космик) система ичидаги алохида яхлитлик...

Формат DOC, 69,5 КБ. Чтобы скачать "фалсафада инсон муаммоси, унинг асосий жихатлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафада инсон муаммоси, унинг… DOC Бесплатная загрузка Telegram