оилавий муносабатлар маданиятининг диний ва миллий жиҳатлари

DOC 63.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354361017_40413.doc www.arxiv.uz режа: 1. фитратнинг оила хакидаги фикрлари. 2. ўзбекистоннинг мустакилликка эришгандан кейинги оилавий муносабатлар. 3. оилавий муносабатларда фарзандларнинг бурчи. 4. жамоатчиликнинг оила хакидаги фикрлари. 5. диний анъаналарда оила масаласи 6. соғлом авлод дастури. 1.советлар даврида оила ва оилавий муносабатлардаги миллий ва диний анъаналар хурават сифатида, кораланди. бундай муносабат оила ва оилавий муносабатларнинг хаётий илдизларини анча заифлаштирди. булар оила хуқуқи, аёлнинг оиладаги мавқеи, бола тарбиясига оид анъаналарга қараб талқин этишда кузга анчарок ташланади. аёл кишиларнинг обру-эътиборини, оилавий муносабатларнинг жамият хаётидаги тараққиётидаги ўрни масаласидаги исломий ақидалар ўз даври учун нихоятда ахамиятли эди. хозир хам уларнинг аксаряти ахамятини йўкотгани йук. ислом даврида оилавий муносабатларнинг адолат ва инсонпарварлик билан боғланган мезонларини яратди, олдин аёлларнинг ҳак- хукуклари чекланган даражада камситиш, ёш қизларни гудаклигидаёк кумиб юборишган, урф- одатларга чек куйди. араб кабилалари ўртасида кенг тарқалган бундай одатлар кораланди. уларга амал килиш катта гунох сифатида кораланди. фитрат "оила" асаридаги кўп хотинлилик маълум ижтимоий ва табиий эхтиёжлар …
2
зулм хавфи бўлмаса кўп хотинлилик жоиз деб буюради. зулм хавфи нима? бу хавф аёллар хақига хиёнат килишлар, уларни камситиш, кадр кимматини ерга уришдир. фитратнинг фикрича эркаклар, агарда адолат кила олмаслиги эхтимоли кўпрок бўлса, иккинчи хотинга уйланмок фикридан кайтмоғи керак. оила 19-бет. уз навбатида хотин хам шундай, икки хотини бор эркак ёш хотинини кўпроқ, севадиган хотинингизга камроқ майл килинг, токи бошка хотинингиз хафа бўлмасин. севмайдиган хотинини хурмат, мухаббат тутиб турингиз, аслида севмасангиз хам зохирда шундай муомала килингки, у севади деб уйласин. (19-бет) ислом дини фитратнинг фикрига шундай ва бошка адолатли инсон кадр- кийматини ерга урмайдиган билан иккинчи хотинга уйланишга рухсат беради, лекин замонлар ўзгаради. 2. ўзбекистон мустакилликка эришди. мустахкам, ахил оила маънавият ва тарбия учоғи бўлиб колди. оиладаги мухаббат, турмуш қуриш, турмуш борасидаги анъаналар соғлом, маънавиятли авлодни тарбиялашга хизмат килмокда. оилада болаларни мехнат севарликка, касб-хунарга, бир-бирини кўллаб-кувватлашга, ота- онани, қуни- қўшниларни,кексаларни, жамоатчиликни, хурмат килишга ўргатганлар. оиладаги соғлом маънавий мухит янги оилаларнинг …
3
ини оғритган парча нонга зор булади." ,куш уясида курганини килади", " хар ким экканини уради," " уз ота-онага килганингни фарзандларингдан курасан," миллий кадриятлардан яна бири фарзандлар ота-онага мехрибон бўлиши уларнинг барча хожатларини чикаришдир. 3. фарзандлик бурчи ёшликдан билим олиб, хунар ўрганиб, мехнат килиб узини, оиласини, бола чақасини, кариган ота-онасини таъминлашдир. ота- она дунёда абадий яшамайди, ота-онадан қолган мерос қанча кўп бўлса хам бир умр ишламай, текинхурлик билан хаёт кечиришга етмайди. хаётда энг кўп кадрланадиган нарса халол мехнат билан топилган бойликдир. ота-онанинг хурматини жойига қуйиб обрусини баланд тутиш хам миллий маънавий кадриятларимиздан биридир. ахил оилада хал килувчи сузни ота айтади. ота албатта оила аъзоларининг фикрини ва манфаатини эътиборга олади. шу сабабли хам миллий анъаналаримизда хам отадан олдин ёки ота урнида сузлаш, сузини булиш хам беодоблик хисобланган. ота-она қилган панду насихатларнинг фақат битта мақсади бор. бу -фарзандлар хақида ғамхурлик, уларнинг келажагини уйлашдир. отанинг сузига қулок солиш катта хаёт мактабидир. бу мактабда фарзандларгина …
4
хам боғликлиги сабабли ўзбеклар барча даврлар жамоатчилик фикрига бефарқ қарамаган. ! ховли олма қушни ол..." " қушнинг тинч бўлеа сен хам тинчсан." " қиёмат куни қушнилардан..." мақоллар ижтимоий мухитнинг инсонлар жамият хаётидаги урнини ифодалайдиган хикматлардир. хар бир оиланинг тинчлиги ёнма-ён яшаётган қушнининг хам тинчлигидир. қўшнилар қўшниларнинг икир -чикиригача билади. " қўшниларингиз яхши одам дейишаётган булса, демак сен яхши одамсиз. аммо улар сизни ... бу хам жамоатчилик фикри, оила барқарорлиги фарзандлар тарбияси учун катта ахамятга эгалигини курсатади." эр ва хотин, фарзандлар жамоатчилик фикрини хурмат килишлари учун хам оиладаги икир- чикирларни овоза килмай келишмовчиликларни тинч йул билан хал этишга харакат килганлар, жамоатчиликдан, қуни-қўшнилардан уялиши... арзимас бахоналар билан ёш оилалар бузилиб кетишларини олди олинган. махалла жамоатчилликнинг таъсири муносабатлари яхшиланиб, ахил турмуш кечираётган оилалар хозир хам мавжуд. жамоатчилик бола тарбиясига хам бефарк карашмаган. ёшлар ахлоқий покликка йул қуйганлари биринчи галда ота- онасига танбех берганлар, фойда бермаса ноқобил фарзандларининг узи билан сухбатлашилган. ота- она ноқобил …
5
рзандларига қуни-қўшниларнинг жамоатчиликнинг фикрини хисобга олиб ёндашади. ота- она учун дунёда фарзандидан ширин нарса йўқ. "кундуз хам боласини оппоғим дейди." шу сабабли хам ота-оналар купинча ўгил-қизларнинг ахлоқсизлигига, жиноий ишларига туғри бахо беролмайди. оилалардаги келишмовчиликлар, жанжаллар, ахлоқсизликлар, майда безориликларга бахо беришларни ақлли, обру- эътиборли, катта хаёт тажрибасига эга оилаларга топшириш маъкулдир. уларнинг фикр туғри ечишни топадилар. биз оиладаги ёмон вазиятга нисбатан жамоатчилик фикрини билдиришдан максад ахлоқ, одоб баъзан қонун чегарасидан чиққан кишиларга насихат килиш уларни туғри йўлга солишдир. шахсни виждонига мурожаат қилишга ургатишдир. кишиларни уз виждонига қулок солишга даъват этишлар айниқса муросага келмаётган ота- оналар, ака-укалар, опа-сингилларни яраштириб қуйишда анча қул келади. жамоатчилик фикри ота-оналар ва бошқаларнинг жамият жамоатчилик олдидаги масъулиятини кучайтирадиган катта ижтимойй маънавий омилдир. 1. миллий ва диний анъаналаримизга кура, қўни- қўшниларнинг ёшларга маънавий таъсир этиши, оиласи бузилган эр ва хотин ёки икки оиланинг уртасига тушиб яраштириб қуйишлар сабаблилиги жихатидан руза, намоз ва садака килишдан хам афзалрок туради. ўзбек …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "оилавий муносабатлар маданиятининг диний ва миллий жиҳатлари"

1354361017_40413.doc www.arxiv.uz режа: 1. фитратнинг оила хакидаги фикрлари. 2. ўзбекистоннинг мустакилликка эришгандан кейинги оилавий муносабатлар. 3. оилавий муносабатларда фарзандларнинг бурчи. 4. жамоатчиликнинг оила хакидаги фикрлари. 5. диний анъаналарда оила масаласи 6. соғлом авлод дастури. 1.советлар даврида оила ва оилавий муносабатлардаги миллий ва диний анъаналар хурават сифатида, кораланди. бундай муносабат оила ва оилавий муносабатларнинг хаётий илдизларини анча заифлаштирди. булар оила хуқуқи, аёлнинг оиладаги мавқеи, бола тарбиясига оид анъаналарга қараб талқин этишда кузга анчарок ташланади. аёл кишиларнинг обру-эътиборини, оилавий муносабатларнинг жамият хаётидаги тараққиётидаги ўрни масаласидаги исломий ақидалар ўз даври учун нихоятда ахамиятли эди. хозир хам уларнинг ...

DOC format, 63.0 KB. To download "оилавий муносабатлар маданиятининг диний ва миллий жиҳатлари", click the Telegram button on the left.