jamiyat taraqqiyotining g`oya va mafkura bilan o`zaro bog` liqligi

DOC 550,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353364207_39951.doc jamiyat taraqqiyotining g’oya va mafkura bilan o’zaro bog’ liqligi www.arxiv.uz reja: 1. g`oya tushunchasi va uning ijtimoiy mohiyati. 2. mafkura tushunchasi va uning mohiyati. 3. bunyodkor g`oyalar va mafkuralarning jamiyat xayotidagi ijobiy ta`siri. 4. vayronkor, yot g`oya va mafkuralarning jamiyat hayotiga salbiy ta`siri. ezgu, bunyodkor g`oya va mafkura barcha insonlarning hayoti mazmunini, orzu istaklarini ifodalaydi. xar bir inson, jamiyat o`z oldiga muayyan bir maqsad qo`yadi va unga erishish uchun harakat qiladi. inson maqsadlari jamiyat manfaatlariga mos kelishi, taraqqiyot yo`li va istiqbolini belgilab beradigan muayyan ezgu g`oya va mafkurasida aks etishi o`ta muhimdir. o`z mustaqil fikri va sobit imon-e`tiqodga ega emaslik esa ertangi kuniga ishonchsiz odamlarning paydo bo`lishiga olib keladi. o`z e`tiqodiga ega bo`lmagan, kelajagini yorqin tasavvur qilib, muayyan ezgu maqsad sari faol harakat qilmaydigan insonlar yashaydigan jamiyatda o`zaro ishonch, osoyishtalik va barqarorlikka turli tahdidlar bo`lishi tabiiy. turli nosoglom kuchlar o`z manfaatlarini ko`zlab begona va yovuz g`oyalarni bu yerda yashaydigan …

i qaysi bir ijtimoiy qatlamning manfaatlariga xizmat qilishiga ko`p jihatdan bogliqdir. g`oya tushunchasining mohiyati nimadan iborat? inson o`zining ongi, aqlzakovati, iymone`tiqodi va ijodiy mehnati bilan boshqa barcha tirik jonzotlardan farq qiladi. inson tafakkuri voqyelikni idrok etish mobaynida turli fikrlar, qarashlar, g`oyalar va ta`limotlar yaratadi. demak birinchidan. roya inson tafakkurining mahsulidir. ikkinchidan. g`oya oldin mavjud bo`lmagan, o`zida yangalikni tashuvchi fikrdir. uchinchidan, oldin g`oya paydo bo`ladi, undan keyin g`oya asosida mafkura, mafkura asosida esa tizim, siyosat paydo bo`ladi. ilmiy-falsafiy adabiyotlarda «g`oya», «mafkura», «ideya» va «ideologiya» tushunchalari ishlatilmoqda. ideya va ideologiya ko`proq garb davlatlarida hamda rus tilidagi manbalarda uchraydi. «ideya» iborasi yunon tilidagi «idyea» so`zidan olingan, «ideologiya» so`zi uchun o`zak bo`lib hisoblanadi va tushuncha yohud fikr ma`nosini anglatadi. ideologiya (idyea-g`oya. tushuncha, iogos — ta`limot) atamasi esa g`oyalar to`grisidagi ta`limotni anglatadi va ikki xil ma`noda ishlatiladi: — g`oyalarning mazmuni, shakllanishi, ahamiyati to`g`risidagi bilimlarni ifodalaydi va ilmiy soha hisoblanadi; — muayyan g`oyani amalga oshirish, maqsadga …

ijtimoiy xarakterga ega. muayyan g`oyalar, odatda, alohida olingan shaxs ongida shakllanadi. ma`lum bir muddatdan keyin esa jamiyatning turli qatlamlariga tarqaladi, turli elatlar va millatlar orasida yoyiladi. mustaqil hayotga qadam qo`yayotgan yangi avlod jamiyatda mavjud g`oyalar ta`sirida tarbiyaladi. muayyan qarashlar va g`oyalarni o`z e`tiqodiga singdira o`z navbatida yangi g`oyalarni yaratadi va targ`ib qiladi. g`oyaning eng muhim xususiyati — insonni va jamiyatni maqsad sari yetaklaydigan, ularni harakatga ketiradigan, safarbar etadigan kuch ekanidadir. inson tafakkurining mahsuli sifatida g`oya milliymadaniy merosni, umuminsoniy qadriyatlarni, ijtimoiyma`naviy hayotni, tevarak olamni o`rganish, bilish jarayonida vujudga keladi. ijtimoiy ongning barcha shakllari ilmfan, falsafa, din, san`at va badiiy adabiyot, axloq, siyosat va huquq — muayyan bir g`oyalarni yaratadi, ularga tayanadi va ularni rivojlantiradi. mazmuni va namoyon bo`lish shakliga qarab, g`oyalarni bir qancha turlarga ajratish mumkin: — ilmiy g`oyalar; falsafiy g`oyalar; diniy g`oyalar; badiiy g`oyalar; ijtimoiysiyosiy g`oyalar; milliy g`oyalar; umuminsoniy g`oyalar va h.k. 1. ilmiy g`oyalar — fan taraqqiyotining samarasi, ilmiy …

xil g`oyalar yaratganlar. 3. diniy g`oyalar deb, har bir diniy ta`limot va oqimning asosini, diniy iymone`tiqodning negizini tashkil etuvchi aqidalarga aytiladi. ibtidoiy dinlar har bir narsaning jonli ekani, jonning abadiyligi, but va sanamlarning, tabiiy jism va hodisalarning ilohiy quvvatga egaligi to`grisidagi qarashlarga asoslangan edi. masalan, hindlarning diniy tasavvurlariga ko`ra jon ko`chib yuradi, bu hayotda u insonda bo`lsa, keyingi hayotda boshqa jonzotga o`tishi mumkin. ilohlarning ko`pligi haqidagi fikrga tayanadigan politeizm dinlari vaqti kelib, monoteistik — yakkaxudolik g`oyasi asosidagi dinlarga o`z o`rnini bo`shatib bergan. yakkaxudolik g`oyasi milliy dinlarda (masalan, iudaizmda), ayniqsa, jahon dinlari xristianlik va islomda o`z ifodasini yaqqol topgan. xususan, islom dinida allohning yagonaligi royasi asosida uning barcha aqidalari, ruknlari, talab va majburiyatlari shakllangan. 4. badiiy g`oyalar — adabiyot va san`at asarining asosiy ma`nomazmunini tashkil etadigan, undan ko`zlangan maqsadga xizmat qnladigan yetakchi fikrlardir. ular hayotdan olinadi, badiiy talqinlar asosida bayon etiladi, o`quvchida muayyan taassurot uygotadi. «qahramon»larni sevish, ularga ergashish hollari ham …

oq, xalqlar o`rtasiga nizo soladigan, kishilarni turli taraflarga ajratib, adovat qo`zg`aydigan tuban buzgunchi g`oyalarga misol bo`ladi. aslida, bunday qabih niyat va soxta shiorlarni g`oya deb atash ham shartlidir. qaysi ijtimoiy birlik yoki qatlam orasida tarqalgan, qanday aholi guruhlari yoki elatmillatlarni harakatga keltirayotganiga qarab ham g`oyalarni turlarga ajratish mumkin. g`oyani moddiylashtiruvchi, amaliyotga aylantiruvchi kuch kim ekaniga qarab, sinfiy g`oya. milliy g`oya. umumxalq g`oyasi. g`oyalar ham mavjud bo`lishi mumkin. albatta, muayyan bir xalq ommasini ma`lum bir tarixiy sharoitda ezgu harakatga undaydigan g`oya mazmunan umuminsoniy bo`lishi ham yoki tor manfaatlarni ko`zlaydigan sinfiy g`oya jamiyat va inson manfaatlariga zid, tajovvuzkor bo`lishi ham mumkin. ezgu g`oya — inson tafakkurida vujudga keladigan. muayyan fikrlarning ijtimoiy xarakterga ega bo`lgan. ruhiyatga kuchli ta`sir o`tkazib. jamiyat va odamlarni xarakatga keltiradigan. ularni bunyodkor maqsadmuddao sari yetaklaydigan ulugaor fikrlardir. «mafkura» tushunchasi arabchadagi «mufakkir» «mufakkiratun» so`zlaridan olingan bo`lib, chuqur ma`noli, teran mazmunli fikr demakdir. mafkura tushunchasini ta`riflashda falsafiy adabiyotlar va lugatlarda bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyat taraqqiyotining g`oya va mafkura bilan o`zaro bog` liqligi"

1353364207_39951.doc jamiyat taraqqiyotining g’oya va mafkura bilan o’zaro bog’ liqligi www.arxiv.uz reja: 1. g`oya tushunchasi va uning ijtimoiy mohiyati. 2. mafkura tushunchasi va uning mohiyati. 3. bunyodkor g`oyalar va mafkuralarning jamiyat xayotidagi ijobiy ta`siri. 4. vayronkor, yot g`oya va mafkuralarning jamiyat hayotiga salbiy ta`siri. ezgu, bunyodkor g`oya va mafkura barcha insonlarning hayoti mazmunini, orzu istaklarini ifodalaydi. xar bir inson, jamiyat o`z oldiga muayyan bir maqsad qo`yadi va unga erishish uchun harakat qiladi. inson maqsadlari jamiyat manfaatlariga mos kelishi, taraqqiyot yo`li va istiqbolini belgilab beradigan muayyan ezgu g`oya va mafkurasida aks etishi o`ta muhimdir. o`z mustaqil fikri va sobit imon-e`tiqodga ega emaslik esa ertangi kuniga ishonchsiz odam...

Формат DOC, 550,5 КБ. Чтобы скачать "jamiyat taraqqiyotining g`oya va mafkura bilan o`zaro bog` liqligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyat taraqqiyotining g`oya v… DOC Бесплатная загрузка Telegram