vaqtning о`lchov birliklari.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi

PPT 6.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425263905_60295.ppt презентация powerpoint vaqtning о`lchov birliklari.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi reja: 1.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi.vaqt hisobining ilk shakllari. 2.yetti kunlik hafta va uning nomlanishi tarixi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz soniyalar, daqiqalar, soatlar, kunlar, oylar, yillar, asrlar...- vaqtning bunday betо`xtov oqimi hammaga tanish. kо`pgina boshqa hayotiy-falsafiy masalalar qatorida vaqt muammosi ham inson aqlini ming-ming yillar davomida band etib kelmoqda. insoniyat о`zining butun hayoti davomida vaqt tо`grisida qanchadan-qancha falsafiy karashlar, astronomik xulosalar, fizik taxminlar, matematik hisoblar, geografik о`lchovlar yaratmagan deysiz. bu tabiiydir, albatta. chunki inson о`zining dunyodagi о`rnini aniqlashga, tabiat sirlarini bilish va ulardan imkoni boricha kо`proq foydalanishga hamisha harakat qilgan. vaqt о`lchami insoniyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida muhim ahamiyatga ega bо`lgan. vaqt va uning о`tishi, oqimi albatta о`z sayyoramiz yerning boshqa sayyoralar va butun yulduzlar olami tarkibidagi harakati bilan bog`liqdir. shuning uchun ham inson son-sanoqsiz kuzatishlar natijasida vaqt hisobini tabiat bilan, uning xodisa va qonuniyatlari bilan bog`lash zarurligi haqidagi birdan-bir tо`gri …

ar. hozirgi kalendar paydo bо`lgunga qadar odamlar yogoch va boshqa narsalarga о`yib kun, oy sanoqlarini sanash, kanop, arkon qabilarga tugun kо`yish, xurofiy alomatlar, rivoyatlar, qissalar orqali avlodlarga xabarlar yetkazganlar. bu odamlarga ov, ekin-tekin, yig`im-terim mavsumini aniqlash, asosan turmush zaruriyatidan kelib chiqib hisob olib borilgan. avvaliga bu о`lchov anchagina qо`pol, haqiqatdan birmuncha uzoq bо`lgan, albatta keyinchalik asrlar о`tishi bilan haqiqatga tobora yaqinlashib, aniqlashib borgan. inson madaniyat taraqqiyotining tobora vuqori bosqichlariga kо`tarilgani sari, uning umuman о`zini kurshab turgan olam tо`grisidagi va vaqt tо`grisidagi bilimlari ham tobora chuqurlashib, kengayib borgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz demak, ijtimoiy taraqqiyotning dastlabki bosqichlaridayoq kishilar ma`lum tabiiy xodisalarga bog`liq xolda vaqt tо`grisida tasavvurlarga ega bо`lganlar. kundalik ijtimoiy hayot talablari vaqtning о`lchov birliklarini oylab topish va ularni hisoblash zaruriyatini tugdiradi. biroq maxsus vaqt hisobining yaratilishi hamda uning hayotga keng kо`lamda qо`llanishi esa ijtimoiy mehnat taqsimoti bilan bog`liqdir. hozirgi paytda inson yerni, uning harakatini va uni kurshab turgan yulduzlarni о`rganib, vaqtni о`lchash …

davrlardan boshlaboq kundalik hayotlarida kechagiga о`xshash bugun ham tun kun bilan, kun esa tun bilan albatta almashuviga, ertaga ham, indinga ham va doim shunday bо`lishiga ishonch xosil qilganlar. vaqt о`lchovining birinchi va asosiy birligi – kun shu tariqa odamlar ongida tabiiy holda paydo bо`lgan. bu tabiiy о`lchov birligi quyoshning chiqishhidan botishigacha bо`lgan vaqtni о`z ichiga olmay, balki u kun va tundan iborat bо`ladi. yer о`z о`qi atrofida g`arbdan sharqqa qarab tinimsiz aylanib turadi. bu aylanish davomida quyosh nuri shar shaklidagi yerning yarminigina yorita oladi, ya`ni yerning qaragan tomonigagina nur tushadi. demak, yer sharining quyosh yoritib turgan tomonida о`sha paytda kunduzi va qarama-qarshi, quyosh yoritmayotgan tomonida esa kechasi, tun bо`ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz kunduzi bilan kechasi birgalikda haqiqiy quyosh kunini (sutkani) tashkil etadi. quyosh kuni - ikkita bir xil quyosh kulminatsiyasi о`rtasidagi vaqtdir. kun 24 soatdan iboratdir. kunni bunday 24 soatga bо`lish dajla va frot daryolari vodiysiga joylashgan qadimgi bobildan …

asida xosil bо`ladigan vaqtning tabiiy о`lchov birligidir. yerning о`z о`qi atrofida bir kunlik aylanishi esa bizga ma`lum bо`lgan barcha harakatlar ichida eng tо`g`ri, bab-baravar, bir meyordagi harakat hisoblanadi. astronomik kuzatishlarning isbotlashiga kо`ra, kunning uzunligi, ya`ni yerning о`z о`qi atrofida bir kunlik yoki bir marta aylanish vaqti keyingi ikki ming yil davomida hatto sekundning yuzdan bir qismiga ham о`zgarmagan. demak, mazkur vaqtni о`lchash birligimiz yetarli darajada ishonchli va tо`g`ri birlikdir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz yer о`z о`qi atrofida qancha soatda bir marta aylanadi? 24 soat ichida desak tо`gri bо`lmaydi. astronomlar odatda:yer о`z о`qi atrofida bir yulduzlar kuni (sutkasi) davomida bir marta tо`liq aylanadi,- deb javob berishadi. yulduzlar kunining nimaligini tо`liqroq tushunish uchun quyidagi misolni kо`rib chiqing. baland bino tepasidan turib eng ravshan porlab turgan yulduzni kuzating. sizning kо`z oldingizdagi yulduz bino orqasiga yashirinadi. shu paytda soatingiz qaysi vaqtni (aytaylik 23 soat 20 daqiqani) kо`rsatayotganligini ham belgilang. bunday kuzatishni davom ettirsangiz, siz …

at 56 daqiqa 4 soniyadan iboratdir. bu vaqt yulduzlar kuni (sutkasi) deb ataladi. yulduzlar kuni vaqtning eng asosiy birligi hisoblanadi. chunki yulduzlar kunining uzun-qisqaligi doimo bir xil, о`zgarmasdir (23 soat 56 daqiqa 4 soniya). www.arxiv.uz www.arxiv.uz yulduzlar kunini astronomlar 24 yulduz soatiga, har bir saotni 60 yulduz daqiqasiga, har bir daqiqani 60 yulduz soniyasiga bо`lishadi. bu “yulduz” soatlari “quyosh” vaqt birligidan bir oz (10 soniya) qisqaroqdir. astronomiya rasadxonalarida yulduzlar vaqti bilan yuruvchi, ya`ni bizning odatdagi soatlarimizga nisbatan kuniga 3 daqiqa 56 soniya oldinga о`tib ketadigan soatlar bordir. kunning uzun qisqaligi ana shu soatlar yordamida tekshiriladi. bunday soatlar astronomiya uchun nixoyatda zarurdir. yulduz soatiga qarab, qaysi yulduzning qachon va kayerda bо`lishini darxol aniqlay oladilar. yulduzlar vaqti kishilar hayoti uchun noqulaydir. chunki yulduzlar kunining boshlanishi butun yil davomida kun va tunning turli vaqtlariga tо`gri kelaveradi. insonning hayoti quyoshga bog`liqdir. shuning uchun kishilar о`zlarining kundalik hayotlarida quyosh vaqti deb ataluvchi vaqtga amal qiladilar. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vaqtning о`lchov birliklari.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi"

1425263905_60295.ppt презентация powerpoint vaqtning о`lchov birliklari.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi reja: 1.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi.vaqt hisobining ilk shakllari. 2.yetti kunlik hafta va uning nomlanishi tarixi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz soniyalar, daqiqalar, soatlar, kunlar, oylar, yillar, asrlar...- vaqtning bunday betо`xtov oqimi hammaga tanish. kо`pgina boshqa hayotiy-falsafiy masalalar qatorida vaqt muammosi ham inson aqlini ming-ming yillar davomida band etib kelmoqda. insoniyat о`zining butun hayoti davomida vaqt tо`grisida qanchadan-qancha falsafiy karashlar, astronomik xulosalar, fizik taxminlar, matematik hisoblar, geografik о`lchovlar yaratmagan deysiz. bu tabiiydir, albatta. chunki inson о`zining dunyodagi ...

PPT format, 6.8 MB. To download "vaqtning о`lchov birliklari.kalendarning tabiat xodisalari bilan bog`liqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: vaqtning о`lchov birliklari.kal… PPT Free download Telegram