ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари

PPTX 398.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1477126234_63640.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари 1 ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари 2 ижтимоий башорат: турлари, типлари, методлари башорат – келажак ҳақидаги, яъни ҳали амалда мавжуд бўлмаган, лекин ривожланишнинг кутилаётган ривожини белгиловчи объектив ва субъектив омиллар кўринишида ҳозирги замонда потенциал мавжуд бўлган ҳодисалар ва жараёнлар ҳақидаги билим. башорат ўз гносеологик табиатига кўра гипотезани илгари суришга яқин туради. аммо гипотеза – ўтмишни ҳам, ҳозирги замонни ҳам, келажакни ҳам билишга татбиқ этиладиган мантиқий шакл, башорат эса келажакка ёки ҳали маълум бўлмаган ҳозирги даврга қараб мўлжал олади. 3 башорат турлари илмий башорат. кундалик башорат кундалик башорат интуитив башорат; масалан, қуёш ботаётганда одатдагидан узоқроқ ушланиб қолган бўлса, ёмғирни кутиш керак; ёзда эрталаб туман тушган бўлса, демак кундузи ҳаво очиқ бўлади; шарқдан шамол эсса, тез орада ёмғирлар тугайди. башоратнинг иккинчи тури – интуитив башорат. маълумки, интуиция – бу илмий тажриба ва мантиқий мушоҳадасиз ҳақиқатнинг тагига бевосита етиш. башоратнинг бу тури ҳали яхши ўрганилмаган ва кўпинча унга етарлича баҳо …
2
елажак ва юнон. logos – таълимот) деган ном билан вужудга келган. бу атамани илк бор ғарбий берлин эркин университети ҳузуридаги отто зур номидаги институт профессори о.флехтгайм ишлатган. шуни қайд этиш лозимки, «футурология» атамас умумий эътироф этилгани йўқ. мисол учун, башорат муаммолари бўйича француз мутахассисларинингаксарияти футурология инсоннинг келажакни ишонч билан башорат қилиш қобилияти ҳақида хом хаёлқилиш учун асос бўлади, деб ҳисоблайди. футурология ўрнига «фютюрибли» атамаси таклиф қилинган бўлиб, у «эҳтимол тутилганкелажак» деган маънони англатади. бунда келажакнинг шартлилиги, кўп вариантлилигига урғу беради. 5 ижтимоий прогноз қилишга нималар хос? ижтимоий прогноз қилиш асосан қуйидаги илмий- назарий хусусиятлар билан тавсифла- нади: прогноз қилиш жараёни объектив ва субъектив асосларга эга. прогноз илишнинг объектив асоси ўтмиш, ҳозирги замонва келажакнинг қонуний алоқаси билан белгиланади. келажак ҳозирги замонда бўлғуси оқибатни вужудга келтирувчи сабаб кўринишида; муайян шароитларда муқаррар тарзда воқеликка айланувчи имконият кўринишида; ҳозирги даврнинг келажакда янги сифат пайдо бўлишига олиб келиши муқаррар бўлган ҳодисаларидаги муайян миқдорий ва таркибий …
3
ши қуйидаги кўринишга эга: башорат муаммосини аниқлаш; илгари сурилган прогнозлар асосида прогностик фаолият режасини тузиш; гипотезани илгари суриш; прогноз қилиш (башоратнинг умумий муаммоси доирасида айрим вазифаларни ечиш учун прогноз ларни илгари суриш); прогнозларнинг ҳаққонийлиги, ишончлилигини асослаш ва уларни имконият даражасида амалиёт синовидан ўтказиш йўли билан тасдиқлаш. 7 прогнозлаш- тиришнинг методлари экспертиза усулида баҳолаш. экстраполяция методлари. тарихий аналогия. келажак сценарийлари. моделлаштириш. кўрсатилган келажакни башорат қилиш методларининг ҳар бири ўз афзалликлари ва камчиликларига эга. 8 экстраполяция методлари қонуниятлари ўтмишда ва ҳозирги даврда яхши маълум бўлган тенденцияларни келажакка татбиқ этишга асосланади. масалан, бирон-бир тизимга ўтмишда муайян ўзгармас тезлик ёки тезланиш билан ривожланиш хос бўлган бўлса, бизда бу тезлик ёки тезланиш келажакда ҳам муайян вақт оралиғида ўзгаришсиз қолади деб ҳисоблаш учун асослар бор. шундай қилиб, ўсиш (пасайиш) эгри чизиқларини график ёки аналитик усулда давом эттириш ва прогноз объекти бўлғуси ҳолатининг миқдор кўрсаткичларини ҳисоблаб чиқариш мумкин. шунга агар ўрганилаётган тенденция бошқа тенденциялар билан ўзаро арамай, …
4
– уни прогностик хусусиятга эга бўлган хулосалар чиқариш учун қулай бўлган содда, схематик кўринишда гавдалантириш демак. тадқиқот натижалари моделдан объектга кўчирилади. прогноз қилишнинг моделли методлари шаклларининг ранг-баранглиги билан тавсифланади. моделлаш- тиришнинг моддий, физик, белгили (математик), имитацион, компьютерда моделлаштириш каби турларини фарқлаш мумкин 11 экспертиза усулида баҳолаш бу илмий методнинг моҳияти экспертлар (фан ва техниканинг турли соҳасидаги етакчи мутахассислар) томонидан муаммони таҳлил қилиш ва сўнгра натижаларни формаллаштирилган асосда қайта ишлашдан иборат. экс- пертларнинг умумий хулосаси муаммонинг мумкин бўлган энг мақбул ечими сифатида қабул қилинади. бу методлар гуруҳига, одатда, қуйидагилар киритилади: консенсус (келажакка доир муайян масала бўйича экспертлар умумий бир тўхтамга келиши); «ақлий ҳужум» (муаммоларни ечиш воситаси ва прогноз қилиш усули айниқса келажакда юзага келиши мумкин бўлган бир нечта вазиятни кўриб чиқишга эҳтиёж туғилган ҳолда). 12 келажак сценарийлари бу кузатилаётган тенденциянинг эҳтимол тутилган келажаги ҳақидаги у ёки бу тусмолни асословчи дастлабки фаразларнинг тартибга солинган йиғиндиси. сценарийлар: а) у ёки бу назарий вазиятни …
5
соҳасидан фан соҳасига ўтказиш имконини беради. 3. келажакни прогноз қилиш инсоният истиқболларини фан- лараро комплекс ўрганиш бўлиб, у фақат гуманитар, табиий- илмий ва илмий-техникавий билимни бирлаштириш жараёнида самарали бўлиши мумкин. image3.jpeg

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари"

1477126234_63640.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари 1 ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари 2 ижтимоий башорат: турлари, типлари, методлари башорат – келажак ҳақидаги, яъни ҳали амалда мавжуд бўлмаган, лекин ривожланишнинг кутилаётган ривожини белгиловчи объектив ва субъектив омиллар кўринишида ҳозирги замонда потенциал мавжуд бўлган ҳодисалар ва жараёнлар ҳақидаги билим. башорат ўз гносеологик табиатига кўра гипотезани илгари суришга яқин туради. аммо гипотеза – ўтмишни ҳам, ҳозирги замонни ҳам, келажакни ҳам билишга татбиқ этиладиган мантиқий шакл, башорат эса келажакка ёки ҳали маълум бўлмаган ҳозирги даврга қараб мўлжал олади. 3 башорат турлари илмий башорат. кундалик башорат кундалик башорат интуитив башорат; масалан, қуёш ботаётганда одатдагидан узоқроқ у...

PPTX format, 398.6 KB. To download "ижтимоий прогнозлаштириш муаммолари", click the Telegram button on the left.