тушунчанинг асосий шакллари 1

DOC 87,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663535362.doc тушунчанинг асосий шакллари режа: 1. хулоса чикариш хакида умумий тушунча. 2. дедуктив хулоса чикариш. силлогизм ва унинг турлари. 3.индуктив хулоса чикариш. сабабий боғланишларни аниқлашнинг индуктив методлари. 4.аналогия бўйича хулоса чиқариш. аналогиянинг турлари. таянч тушунчалар: хулоса чиқариш, асослаш, хулоса, зарурий хулоса, эҳтимолий хулоса, дедуктив хулоса чиқариш, индуктив хулоса чиқариш, аналогия, селлогизм, силлогизм фигуралари, кузатиш, тажриба, тўлиқ индукция, тўлиқсиз индукция, оммабоп индукция, сабабий алоқадорлик, хусусиятлар аналогияси, муносабатлар аналогияси. хулоса чикариш хам тушунча, хукм сингари фикрлар шаклидир. хулоса чикариш мураккаб тафаккур шаклидир. чунки билиш жараёнида инсон янги билимлар билан уз онгини бойитиб борар экан, хулоса чикариш оркали хам ана шундай билимларга эга булиб боради. бундай янги фикрлар бевосита мулохазага асосланган хукмлардир. демак хулоса чикариш бу бир ёки ундан ортик хукмдан янги хукм хосил киладиган тафаккур формасидир. хулоса чикариш манбаи булган хукмлар асослар дейилади. асослар оркали чикарилган янги хукмлар натижа дейилади. асослардан натижага караб мантикан фикрлаш усули хулоса деб аталади. мантик илмида хулоса …
2
й хулоса чикариш мантикий конунларга асосланган булади.эхтимоллик хулоса чикаришда эса натижа асосларда тулалигича берилмаган булмайди. шунинг учун натижа асосларда учрамайдиган фикрлардан кура кенг ва чукуррокдир. унинг тузилиши катъий эмас, шунинг учун натижа эхтимоллик характерга эга. бундан ташкари хулоса чикаришда асослар билан натижа уртасидаги муносабат, умумийлик жузъийлигига караб туркумларга булишимиз мумкин. шунга кура хулоса чикариш дедуктив индуктив ва аналогия жихатидан хулосалардан иборат. мантикий хулоса тушунчаси. асослардан хулоса чикариш мантикий усулда кулланади. асослардан чикарилган хулоса эса тугри булиши учун асосларнинг узлари чин хукмлардан иборат булиш керак. демак тугри асослардан тугри хулоса чикариш, тугри натижа чикариш хулосанинг асосий шартларидандир. дедуктив хулоса чикаришда, индуктив хулоса чикаришдан фарклирок, умумий коида ва конунлардан алохида тамомланган янги конун ва коидалар чикарилади. дедуктив хулоса чикариш асосида хосил килинган фикр асосларида мавжуд булади. бирок бундан дедуктив хулоса оркали олинган натижа янги билим бермайди деган фикр келиб чикмайди. дедуктив хулоса оркали хосил килинган фикр уз ахамиятига кура янгидир. дедуктив хулоса …
3
.агар предикат-субъектга, субъект-предикатга урин алмашса бу оддий алмаштириш деб аталади. оддий алмаштиришда предикат ва субъект тулик олинган ва таксимланган булиши керак.умуминкор хукмни оддийга алмаштириш мумкин. унда субъект ва предикат тулик олинади.кисман тасдик хукмларда предикат субъект хажмга кисман кирса, шунда хукмларни алмаштириш мумкин.агар предикат субъектга тулалигича кирса жузъий хукмларни алмаштириб булмайди.айлантириш шундай бевосита хулоса чикаришки бунда тасдик хукмларни инкорга, инкор хукмларни тасдикка айлантириш мумкин.мантикий квадрат асосида хулоса чикариш а, е, i, о хукмлари уртасида маълум муносабат бор эканлигини, уларни мантикий квадрат асосида курсатиш мумкинлигини юкорида куриб чикдик. ана ушаларда бевосита хулоса чикариш маълум конуният мавжуд булиб бир хукмнинг тугрилигидан иккинчи бир хукмнинг мукаррар равишда тугри ёки хатолиги келиб чикади. булар куйдагича: зид муносабатдан хулоса чикариш – а, о, е, i – хукмлари уртасида зид муносабат мавжуд булиб, улар учинчиси мустасно конунга буйсинмайди. шунинг учун хукмнинг тугрилигидан, иккинчи хукмнинг хатолиги ва аксинча иккинчи хукмнинг тугрилилигидан биринчи хукмнинг хатолиги келиб чикади.шундай килиб зид …
4
ши мумкин. хулоса чикариш схемаси: i – o o – i i – o o – i дедуктив хулоса чикаришнинг энг кенг таркалган тури – силлогизимдир. силлогизмда икки хукмдан янги учинчи хукм хосил килинади. куйидаги мисолни куриб чикайлик.бу йил узбекистон дехконлари барча кишлок хужалик экинларидан мул хосил олдилар. пахта – кишлок хужалик экинидир. демак, бу йил узбекистон дехконлари пахтадан мул хосил олдилар. силлогизм икки асосва хулосадан ташкил топган булади. силлогизмни ташкил этувчи тушунчалар термин деб аталади. силлогизмда учта термин хосил булади: катта термин, кичик термин ва урта термин. катта термин р билан, кичик термин с билан, урта термин м харфи билан белгиланади. катта ва кичик терминлар чекка термин деб хам юритилади.кичик ва катта терминлар силлогизм хулосаси булиб чикарилади. унда катта термин-хулосанинг предикати, кичик термин эса субъекти булади. урта термин асослар уртасидаги алокани курсатади. бу силлогизмнинг формуласи куйдагича: хамма м – р с – м демак с – р асослари катъий …
5
уша жойда иктисодий тенгсизлик мавжуд булади. шу фикр асосида силлогизмни тузиб чикайлик:1. мулкий тенгсизлик мавжуд булган жойда, иктисодий тенгсизлик мавжуд булади.2. бу мамлакатда мулкий тенгсизлик мавжуд. демак бу мамлакатда иктисодий тенгсизлик мавжуд. бундай силлогизм аксиомаси куйдаги коидага буйсинади: агар бирор нарсага кандайдир белги тегишли булса, бу белгига, бошка бир белги тегишли булса, иккинчи белги хам шу нарсанинг белгиси булади.бу коида тур билан жинс уртасидаги муносабатни акс эттиради. натижада икки хукмдан учинчиси бир хукмнинг тугрилиги уз-узидан келиб чикади, агар белгилар нарсаларга зид булса, бошка коида келиб чикади. силлогизмда урта термининг урнини алмаштириш билан турли формадаги силлогизмни хосил килиш мумкин. урта терминнинг жойлашишига караб турли формадаги силлогизмни хосил килишни силлогизм фигуралари дейилади. силлогизмда урта терминларнинг урнини узгартириш натижасида туртта фигура хосил булади. 1-фигура: бундай урта термин катта асосининг субъекти ва кичик асосининг предикати булиб келади. масалан. хамма бизнинг фукаролар тинчлик тарафдори. ахмедов – бизнинг фукародир. демак ахмедов хам тинчлик тарафдори. унинг схемаси …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тушунчанинг асосий шакллари 1" haqida

1663535362.doc тушунчанинг асосий шакллари режа: 1. хулоса чикариш хакида умумий тушунча. 2. дедуктив хулоса чикариш. силлогизм ва унинг турлари. 3.индуктив хулоса чикариш. сабабий боғланишларни аниқлашнинг индуктив методлари. 4.аналогия бўйича хулоса чиқариш. аналогиянинг турлари. таянч тушунчалар: хулоса чиқариш, асослаш, хулоса, зарурий хулоса, эҳтимолий хулоса, дедуктив хулоса чиқариш, индуктив хулоса чиқариш, аналогия, селлогизм, силлогизм фигуралари, кузатиш, тажриба, тўлиқ индукция, тўлиқсиз индукция, оммабоп индукция, сабабий алоқадорлик, хусусиятлар аналогияси, муносабатлар аналогияси. хулоса чикариш хам тушунча, хукм сингари фикрлар шаклидир. хулоса чикариш мураккаб тафаккур шаклидир. чунки билиш жараёнида инсон янги билимлар билан уз онгини бойитиб борар экан, хулоса чикариш орк...

DOC format, 87,5 KB. "тушунчанинг асосий шакллари 1"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.