koordinatsion birikmalarning izomeriyasi
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇
![va [co (nh3)5 so4] br о‘zaro ionlashgan izomerlardir. birinchi tuzning suvdagi eritmasiga bariy xlorid qо‘shilganda chо‘kma tushadi, ikkinchi tuz eritmasi bariy ioni bilan chо‘kma bermaydi. gidrat izomeriy. bir xil tarkibga ega bо‘lib, о‘z tarkibidagi suv molekulalarining joylanishi bilan bir – biridan farqlanadigan moddalar gidrat izomerlar deb ataladi. masalan, xrom (iii) – xloridning geksagidrati crcl3 · 6h2o uch modifikatsiyada uchraydi. ulardan birinchisining suvdagi eritmasi och – binafsha rangli ; agar bu eritmaga kumush nitrat qо‘shsak, koordinatsion birikma tarkibidagi xlorning hammasi kumush ioni bilan bog‘langan holda chо‘kmaga tushadi; eritmaning molekulyar elektr о‘tkazuvchanligi 4 ta ionga parchalanadigan elektrolit eritmasining molekulyar elektr о‘tkazuvchanligiga yaqin keladi. demak, xlor ionlari koordinatsion birikmaning tashqi sferasiga joylashib, suv molekulalari ichki sferani band qiladi; uning formulasi [cr (h2o)6 cl3. ikkinchi tuzning suvdagi eritmasi yashil rangli, unga agno3 qо‘shsak, barcha xlor ionlarining faqat uchdan bir qismi kumush xlorid holida chо‘kadi. demak, uning tashqi sferasida 1 xlor ioni va 2 molekula …](/media/previews/pages/preview_jbmTrd8.webp "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi - Page 2")
![pt (nh3)4] · [pt (nh3) cl3]2, 4) [pt (nh3)3 cl]2 [ptcl4]. bog‘lanish izomeriyasi. ba’zi ligandlar, masalan, cn -, scn -, no2- va boshqa shunga о‘xshash ligandlar tarkibida ikkita donor atom bо‘ladi, shu sababli ular markaziy atom bilan turlicha koordinatsiya holatida bо‘lishi mumkin. bu esa izomerlarning xossalarida farq paydo bо‘lishiga olib keladi. bunday zarrachalar kо‘pincha ambidentat ligandlar deb ataladi. ksanto tuzlar mineral kislotalar ta’sirida parchalanmaydigan sariq tusli moddalardir. lekin, izoksanto tuzlarga mineral kislota qо‘shilsa, ular parchalanib nitrit kislota ajralib chiqadi. izoksanto tuzlar och – jigar rangliligi bilan ksanto tuzlardan farq qiladi. izoksanto tuzlariga mineral kislota qushilganda hno2 ning ajralib chiqishi kompleks birikmaning ichki sferasida o = n – o – gruppa borligini bildiradi. о‘rinbosarlar izomeriyasi (yig‘indi izomeriya). bunday birikmalarning koordinatsion qavatidagi ligandlardagi ba’zi atomlarning umumiy miqdori bir xil bо‘lsa ham, ular turli ligandlar tarkibida har xil miqdorda bо‘lishi mumkin. ligandlar izomeriyasi. koordinatsion qavatda markaziy atomga birikkan ligandning о‘zi turli izomerlar holatida …](/media/previews/pages/preview_TIw1AE3.webp "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi - Page 3")
![qasida tarkibi [co (nh3)5 no] cl2 bо‘lgan moddani keltirish mumkin. uning bir izomeri qora rangli va paramagnit xossaga, ikkinchisi qizil rangli va diamagnit xossaga ega. taxmin qilinishicha, birikmalarning birida kobaltning oksidlanish darajasi +2, ikkinchisida esa +3 bо‘lishi mumkin, ular bir biridan markaziy iondagi faqat bitta elektron soni bilan farq qiladi. transformatsion izomeriy. bunday birikmalar ligandlaridagi atomlar soni bir xil, lekin ligandlar orasida genetik bog‘lanish bо‘lib, ular turli kimyoviy xossalarga ega bо‘ladi. formal (rasmiy) izomeriy. bunday izomerlarni hosil qilishda qatnashgan ligandlar rasmiy jihatdan bir biriga miqdorlari teng bо‘lgan atomlarga ega bо‘ladi. bunday izomeriyaga [pt (nh3) (c2h5nh2) cl2] va [pt (ch3nh2)2 cl2] lar misol bо‘la oladi. yuqorida aytilganidek, stereoizomeriya ikki kо‘rinishda bо‘ladi: a) geometrik yoki sis – va trans – izomeriya, b) optik izomeriy. tarkibi bir xil, ligandlari markaziy atom atrofida turli tartibda joylashgan koordinatsion birikmalar о‘zaro geometrik izomerlar deb ataladi. geometrik izomerlar yuqorida aytilganidek, stereoizomeriya ikki kо‘rinishda bо‘ladi: a) geometrik yoki …](/media/previews/pages/preview_HOS0ZtW.webp "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi - Page 4")
![lganda bunday izomeriya kuzatilmaydi. masalan, [pt (nh3)2 cl2] ni olaylik. bu formulaga ikkita tuz mos keladi: 1) qovoq rangli peyrone tuzi sis – tuzilishiga ega. bu tuzda ikkala xlor ioni va ikkala ammiak molekulasi yonma – yon joylashadi. u о‘zining tо‘rtta ligandini tiomochevinaga almashtira oladi: optik izomeriya. molekulalari simmetriya markaziga yoki simmetriya tekisligiga ega bо‘lmagan va molekulyar massasi teng bо‘lgan moddalar о‘zaro optik izomerlar deb ataladi. bu moddalarning biri yorug‘likning qutblanish tekisligini о‘ngga (d - shakl), ikkinchisi chapga (l - shakl) buradi, boshqacha aytganda ular optik faollik namoyon qiladi. d – shakldagi moddani l – shakldagi moddaning kо‘zgudagi aksi deb qarash mumkin. masalan, [coen2 nh3 cl] x3 sis – koordinatsion birikma quyidagi ikki optik izomer hosil qiladi. optik faol birikmalar molekulalari simmetriya markaziga va simmetriya tekisligiga ega bо‘lmaydi. optik faollikning sababi sifatida quyidagilarni kо‘rsatish mumkin: 1. markaziy ion asimmetriya xususiyatiga ega bо‘lishi, masalan: 2. molekulaning ligandlari polidentat xususiyatiga ega bо‘lishi …](/media/previews/pages/preview_Lozcd8J.webp "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi - Page 5")
About "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi"
koordinatsion birikmalarning izomeriyasi koordinatsion birikmalarning izomeriyasi reja: 1.koordinatsion birikmalarda izomeriya hodisasi. 2. koordinatsion izomeriya 3. ionlanish izomeriyasi 4. gidrat izomeriya. 5. koordinatsiyali polimerlanish 6. bog‘lanish izomeriyasi 7.о‘rinbosarlar izomeriyasi 8.ligandlar izomeriyasi 9. konformatsion izomeriya 10. holat izomeriyasi 11. elektron izomeriya 12.transformatsion izomeriya 13.optik izomeriya 14. geometrik izomerlar koordinatsion birikmalarda izomeriya hodisasi. koordinatsion birikmalarda xuddi organik birikmalardagi kabi izomeriya hodisasi keng tarqalgan. ularda uchraydigan izomeriyani ikki guruhga ajratish mumkin. birinchisi t u z i l i sh i z o m ye r i ya s i va ikkinchisi s t ye r ye o i z o m ye r i ya d i r. birinchi gruppaga a) koordinat...
This file contains 13 pages in PPTX format (737.3 KB). To download "koordinatsion birikmalarning izomeriyasi", click the Telegram button on the left.
PPTX
DOC
DOCX
PPT
DOCX
PPT
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
DOCX
PPTX