koordinatsion birikmalar izomeriyasi

DOCX 4 pages 39.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4- mа`ruza: koordinatsion birikmalar izomeriyasi. reja: 1. kompleks birikmalarning dentatnligi. 2. kompleks birikmalarning izomeriyasi. tayanch iboralar: izomeriya, dentatnlik, markaziy ion, tuzilish izomyeriyasi, steoizomyeriya, komplekson, ionlanish izomeriyasi, ligand izomeriyasi kompleks birikmalarning dentatnligi kompleks birikmalarning asosiy tarkibiy qismlaridan biri ligandlardir. ligandlar - bular atomlarida bir yoki bir necha (kimyoviy bog`lanishda ishtirok etmagan) elektron jufti bo`lgan manfiy zaryadli ionlar (cl-, br-, i-, f-, cns-, cn-, oh- so3-2, no2-, co3-2, s-2, ch3coo-, hcoo- va neytral molekulalar (h2o, nh3, co, no, c6h6, c2h2, nh(ch3)2 - dimetilamin, h2n - ch2ch2nh2- etilendiamin, r(ph)3 - trifenil fosfin va yana boshka tarkibida azot, kislorod, oltingugurt atomlari saqlagan ko‘pchilik moddalardir. kompleks birikma hosil bo‘lishida bu ion va molekulalar markaziy ion bilan ham kovalent (yoki ion) bog`lanish, ham koordinatsion bog`lanish hosil qiladilar va markaziy ion koordinatsion sonining ma’lum qismini band qiladilar. har bir ligandning markaziy atom koordinatsion sonining qancha(nechta)sini band qila olish xususiyati dentatlik deyiladi. yuqorida keltirilgan ligandlardan:cl-, br-, i-, f-, …

2 / 4

otaning ikki natriyli tuzi ham tegishli bo‘lib, uning kompleksi quyidagicha: to`rt dentatli ligand (tetradentant) kompleks birikmalarning izomeriyasi koordinatsion birikmalarda xuddi organik birikmalardagi kabi izomeriya hodisasi keng tarqalgan. ularda uchraydigan izomeriyani ikki guruhga ajratish mumkin. birinchisi tuzilish izomyeriyasi va ikkinchisi steoizomyeriyadir. birinchi gruppaga a) koordinatsion izomeriya, b) ionlanish izomeriyasi, v) gidrat izomeriya, g) koordinatsiyali polimerlanish, d) bog’lanish izomeriya, e) о’rinbosar izomeriya, j) ligandlar izomeriyasi, z) konformatsion izomeriya, i) holat izomeriyasi, k) elektron izomeriya, l) transformatsion izomeriya va m) formal izomeriyalar kiradi. ikkinchi gruppaga: a) geometrik izomeriyaning sis ― va trans – holatlari, b) optik izomeriya kiradi. koordinatsion izomeriya. koordinatsion birikmalarni tashkil etgan tarkibiy qismlari uning ichki qavatlarida turlicha joylashishi mumkin. bu turdagi izomeriya turli markaziy ionlari va ligandlari bо’lgan ikkita kompleks iondan tuzilgan birikmalarda uchraydi. masalan, [cr(nh3)6]·[co(c2o4)3] geksaamminxrom (iii) – trioksalat kobalt (iii) – dan tashkil topgan, u och–yashil rangli yaproqchalar shakliga ega; uning izomeri [co(nh3)6]·[cr(c2o4)3] geksaamin kobalt (iii) - trioksalat …

3 / 4

digan xossalari natijasida ularning hosil qilgan koordinatsionbirikmalari ham bir biridan farq qiladi. bunga misol tariqasida propolendiamin bilan trimetilendiaminni yoki piridinkarbonkislotaning turli fazoviy izomerlarini keltirish mumkin. gidrat izomeriya. bir xil tarkibga ega bо’lib, о’z tarkibidagi suv molekulalarining joylanishi bilan bir – biridan farqlanadigan moddalar gidrat izomerlar deb ataladi. masalan, xrom (iii) – xloridning geksagidrati crcl3 · 6h2o uch modifikatsiyada uchraydi. demak, uning tashqi sferasida 1 xlor ioni va 2 molekula suv bо’ladi, ya’ni [cr (n2o)4 cl2] cl2 · 2h2o. uchinchi izomer ham yashil rangli eritma hosil qiladi. uning eritmasiga kumush nitrat qо’shsak, xlorning uchdan ikki qismi chо’kadi. uning formulasi [cr (h2o)5 cl] cl2 · h2o bо’ladi. shuni ham aytib о’tish kerakki, bunday izomeriya faqat tuzlarning gidratlarida uchrabgina qolmay, balki suv, piridin va boshqa moddalar bо’lganda ham uchrashi mumkin. nazorat savollari: 1. kompleks birikmalarning dentatnligi qanday bo`ladi? 2. kompleks birikmalarning izomeriyasi necha xil bo`ladi? 3. koordinatsion izomeriyaga misollar keltiring? 4. eritmada boshqa-boshqa …

4 / 4

koordinatsion birikmalar izomeriyasi - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "koordinatsion birikmalar izomeriyasi"

4- mа`ruza: koordinatsion birikmalar izomeriyasi. reja: 1. kompleks birikmalarning dentatnligi. 2. kompleks birikmalarning izomeriyasi. tayanch iboralar: izomeriya, dentatnlik, markaziy ion, tuzilish izomyeriyasi, steoizomyeriya, komplekson, ionlanish izomeriyasi, ligand izomeriyasi kompleks birikmalarning dentatnligi kompleks birikmalarning asosiy tarkibiy qismlaridan biri ligandlardir. ligandlar - bular atomlarida bir yoki bir necha (kimyoviy bog`lanishda ishtirok etmagan) elektron jufti bo`lgan manfiy zaryadli ionlar (cl-, br-, i-, f-, cns-, cn-, oh- so3-2, no2-, co3-2, s-2, ch3coo-, hcoo- va neytral molekulalar (h2o, nh3, co, no, c6h6, c2h2, nh(ch3)2 - dimetilamin, h2n - ch2ch2nh2- etilendiamin, r(ph)3 - trifenil fosfin va yana boshka tarkibida azot, kislorod, oltingugurt atomlari saql...

This file contains 4 pages in DOCX format (39.3 KB). To download "koordinatsion birikmalar izomeriyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: koordinatsion birikmalar izomer… DOCX 4 pages Free download Telegram