olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari

DOCX 61,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667163418.docx olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari reja: 1. falsafada rivojlanish haqidagi qarashlar evolyutsiyasi. qonun tushunchasi. qonun turlari 2.falsafaning asosiy qonunlari 3. kategoriya tushunchasi va uning turlari 4. falsafa kategoriyalarining tasnifi 5. harakatchan, ixcham tushunchalar yordamida olamni anglash — falsafiy tafakkurning muhim xususiyati 1. falsafada rivojlanish haqidagi qarashlar evolyutsiyasi. qonun tushunchasi. qonun turlari falsafiy fikrlash o’ziga xos bir qator tamoyil, qonun-qoidalarga asoslanadi va ularga qatiy rioya etishni talab etadi. shular ustida qisqacha to’xtalib o’tamiz. dialektik tafakkur olamdagi har qanday narsa yoki hodisani o’rganishda ularning hamma tomon va bog’lanishlarini, shuningdek, uning boshqa narsalar va hodisalar bilan o’zaro munosabatlarini hisobga olishni talab etadi. real voqelikdagi narsalar bir-biridan ajralgan, alohida holda mavjud bo’lmasdan, balki bir-biri bilan mustahkam o’zaro bog’lanishlarda bo’ladi va birbirini taqozo qiladi. shuning uchun olamdagi narsalar mantiqning in’ikosi bo’lgan inson tafakkuri mantig’i voqelikdagi narsa va hodisalarni butun tashqi olam bilan birga jonli va turli-tuman aloqasini qamrab olishi, aks …

ir. falsafaning voqelikdagi narsa va hodisalarni har tomonlama va o’zaro munosabatda tahlil qilish tamoyili o’rganilayotgan ob’ektga bir tomondan, bir yoqlama, bir munosabatda tahlil etishni maqsad etib qo’ygan formal mantiq tafakkur uslubidan tubdan farq qiladi. bunday fikrlash usuli sofistika va metafizika, eklektika usullariga ham qarama-qarshidir. bulardan farqli o’laroq, falsafiy fikrlash usuli narsa va hodisalarni tahlil qilishda ularga xos bo’lgan hamma aloqa vositalarini hisobga olishni talab etadi. xuddi shunday yondashish olamni chuqur va atroflicha bilish va amaliy faoliyati muvafaqqiyatining shartidir. falsafiy fikrlash usuli olamdagi narsa va hodisalarni faqat o’zaro aloqada va bir-birini taqozo qilishda olib qaramasdan, balki harakatda, o’zgarishda va rivojlanishda qarashni talab qiladi. bu ham falsafaning muhim tamoyillaridan biri bo’lib hisoblanadi. u bevosita narsa va hodisalarning o’zaro aloqadorligi tamoyilidan kelib chiqadi. buning boisi shundaki, voqelikdagi barcha narsa va hodisalar o’zaro aloqadorligi, bog’lanishlari tufayli bir-biriga ta’sir qiladi va ularning xuddi shu o’zaro ta’siri harakatdir. tabiat va jamiyat hodisalarining o’zaro bog’liqligi va bir-biriga …

larning barchasini o’zaro aloqada, ularning harakatida, paydo bo’lishi va yo’qolishida qaralishi dialektikaning muhim tamoyillaridan bo’lib hisoblanadi. dialektik tafakkurlash usulining yana bir muhim tamoyillari shundan iboratki, har qanday narsa va hodisalarni tahlil qilishda, o’rganishda unga konkret tarixiy yondashmoqni taqozo etadi. narsa va hodisalarning mohiyatini bilish uchun uni tevarak atrofdagi muhim, sharoit, joy, vaqtga bog’langan holda o’rganish maqsadga muvofiqdir. konkret-tarixiy yondashish qoidasini e’tiborga olmaslik, nazariya va amaliyotda bir tomonlamalikka olib kelishi muqarrar. falsafaning mazkur tamoyili ilmiy bilish va amaliyotda katta metodologik rol o’ynaydi. narsa va hodisalarga konkret-tarixiy yondashish ularning rivojiga ta’sir ko’rsatadigan omillarni taraqqiy etish yo’nalishlarini belgilab olish imkoniyatini yaratadi. buni o’zbekiston respublikasi hayotidan olingan misoldan ham yaqqol ko’rishimiz mumkin. o’zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimov ta’kidlaganidek, hozirgi kunda xxi asr arafasi va uning dastlabki kunlarida mamlakatimizning rivojlanish strategiyasi, islohotlarni chuqurlashtirish va jamiyatni yangilash borasidagi faoliyatimizning ustivor yo’nalishini quyidagilar tashkil etadi: 1) mamlakat siyosiy, iqtisodiy hayotini, davlat va jamiyat qurilishini yanada erkinlashtirish; 2) …

istan xxi asrga intilmoqda.-t.:“o‘zbekiston”,1999.-15-19-betlar. ] 8 ekanligidan dalolat beradi. qonun — muayyan shart-sharoitda voqealar rivojining xususiyati va yo’nalishini belgilaydigan, ma’lum bir qat’iy natijani taqozo etadigan ob’ektiv dunyodagi narsa va hodisalarning muhim, zaruriy, umumiy, nisbiy barqaror munosabatlaridir. dialektika qonunlari turkumiga quyidagilar kiradi: miqdor o’zgarishlarining sifat o’zgarishlariga o’tish qonuni; qarama-qarshiliklar birligi va kurash qonuni; inkorni inkor qonuni. mazkur qonunlarning mazmun-mohiyatini mukammal o’zlashtirib olish olamni falsafiy anglashning muhim sharti hisoblanadi. 2.falsafaning asosiy qonunlari qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuni. qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonuniga muvofiq har bir narsa bir-biri bilan uzviy aloqada bo’lgan va biri ikkinchisini istisno etuvchi qarama-qarshi tomon va kuchlarga ega bo’lib, ular o’rtasidagi kurash natijasida eskining yo’qolishi va yangining paydo bo’lishi yuzaga keladi. ma’lumki, narsalar turli-tumandir. hamma tomonlari bilan aynan o’xshash bo’lgan ikki narsaning o’zi yo’q. narsalarning tafovut darajasi ham bir xil emas: muhim va nomuhim tafovutlar mavjud. narsa va hodisalardagi tafovutlar qarama-qarshiliklar asosini tashkil etadi. qarama-qarshiliklar deb shunga aytiladiki, tabiatdagi …

yatlar hamma vaqt ham to’qnashuv bilan tugamay, balki alohida sharoitdagina shunday holda bo’lishi mumkin. mana shu real munosabatlar qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonunida aks ettiriladi. hamma narsa va hodisalar ichki ziddiyatlarga va bir-biriga qarama-qarshi bo’lgan tomonlarga ega. quyosh sistemasi ham qarama-qarshiliklar birligining murakkab namunalaridan hisoblanadi. sayyoralar sistemasining markazi hisoblangan quyosh bilan boshqa sayyoralar o’rtasida shunday aloqadorlik mavjudki, bu aloqadorlik markazga intiluvchi tortishish kuchi va markazdan qochuvchi-itariluvchi kuchlar ta’sirida yuzaga keladi. shu qarama-qarshi kuchlar o’rtasidagi kurash quyosh sistemasining yashashi va rivojlanishining asosiy qonuniyatlarini belgilaydi. agar atomni olsak, bir atom moddasi ham, avvalo, musbat va manfiy elektr zaryadlari, proton va elektron kabi murakkab qarama-qarshi tomonlarning yig’indisidir. atom yadrosining o’zida tortilish va itarilish kabi qarama-qarshi kuchlar mavjuddir. organik dunyodagi rivojlanishni ham qarama-qarshiliklar kurashisiz tasavvur qilish qiyin. hayotning o’zi shunday zid, qarama-qarshi jarayondirki, unda yaratilish va yemirilish, assimilyatsiya va dissimilyatsiya kabi qarama-qarshi munosabatda bo’lgan tomonlar mavjud. organizm yashab turgan vaqtda uning hujayralari to’xtovsiz o’lib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari"

1667163418.docx olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari reja: 1. falsafada rivojlanish haqidagi qarashlar evolyutsiyasi. qonun tushunchasi. qonun turlari 2.falsafaning asosiy qonunlari 3. kategoriya tushunchasi va uning turlari 4. falsafa kategoriyalarining tasnifi 5. harakatchan, ixcham tushunchalar yordamida olamni anglash — falsafiy tafakkurning muhim xususiyati 1. falsafada rivojlanish haqidagi qarashlar evolyutsiyasi. qonun tushunchasi. qonun turlari falsafiy fikrlash o’ziga xos bir qator tamoyil, qonun-qoidalarga asoslanadi va ularga qatiy rioya etishni talab etadi. shular ustida qisqacha to’xtalib o’tamiz. dialektik tafakkur olamdagi har qanday narsa yoki hodisani o’rganishda ularning hamma tomon va bog’lanishlarini, shuningdek, uning boshqa ...

Формат DOCX, 61,9 КБ. Чтобы скачать "olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: olamning universal aloqalari va… DOCX Бесплатная загрузка Telegram