olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari

PDF 23 pages 2.4 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint fan nomi: falsafa 5-mavzu: olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari. 1 1. o‗zgarish va taraqqiyot jarayonida takrorlanish tamoyili. 2. qonun tushunchasi, uning mohiyati va falsafiy talqini 3. voqelik va o‗zgarish jarayonida ayniyat va ziddiyat dialektikasi. uning tabiat va jamiyatdagi xususiyatlari 4. olamning mavjudligi – miqdor va sifat voqeligi tarzida. taraqqiyotda tadrijiylik tamoyili 5. o‗zgarish va rivojlanish jarayonida o‗z-o‗zini inkor etish tamoyili. vorislik va yangilanish reja 2 olamda o‘z-o‘zidan, tasodifiy ravishda hech qanday harakat ham, o‘zgarish ham yuz bermaydi. tasodiflar tasodifan sodir bo‘lmaydi. 3 narsa va hodisalarning harakati, o‗zgarishi va rivojlanishiga ular o‗rtasidagi bog‗lanish va aloqadorlik, ta‘sir va aks ta‘sir asos bo‗ladi. albatta, olamdagi har qanday bog‗lanish ham rivojlanishga sabab bo‗lavermaydi. 4 bog‗lanishlarning ko‗rinishlari zaruriy va tasodifiy ichki va tashqi bevosita va bilvosita muhim va muhim bo‗lmagan 5 olamda boshqa voqea yoki hodisalardan alohida, ular bilan bog‗liq, o‗zaro aloqadorlikda va ta‘sirda bo‗lmagan birorta ham voqea yoki …

2 / 23

imiy o‘zgarishda, rivojlanishdadir. dialektikaning «rivojlanish haqidagi ta‘limot» ekanligini nemis klassik faylasufi gegel asoslab berdi, shuningdek u dialektikaning barcha kategoriya va qonunlariga ta’rif berdi. 8 qonunlarning turlari fizika qonunlari kimyo qonunlari tabiat qonunlari iqtisodiyot qonunlari yuridik qonunlar hayot qonunlari 9 qonun olamdagi narsa va hodisalarning muhim, zaruriy, umumiy va takrorlanib turuvchi bog‗lanishlari, o‗zaro aloqalari va munosabatlarining namoyon bo‗lishidir. 10 qonunning belgilari - qonun turli-tuman aloqadorliklar, bog‗lanishlardan faqat muhimlarini, ya‘ni shunday bog‗lanishlarni ifodalaydiki, bular olamning mavjudligi, o‗zgarishlari va undagi narsa hamda hodisalarning mohiyatidan kelib chiqqan bo‗ladi; - qonun zaruriy bog‗lanishlarni ifodalaydi, ya‘ni tasodifiy bog‗lanishlar, goh paydo bo‗lib, goh yo‗qolib ketadigan bog‗lanishlarga asoslanmaydi. - qonun narsa va hodisalarning umumiy bog‗lanishlarini ifodalaydi. 11 qonun harakat doirasiga ko’ra 3 turga bo’linadi: eng umumiy qonunlar umumiy qonunlar xususiy qonunlar 12 dialektik qonunlar eng umumiy qonunlar doirasiga mansubdir. chunki dialektik qonunlar inson ongi va tafakkurida mavjuddir va u turli-tuman aloqadorlikni, zaruriy bog‘lanishlarni va umumiy bog‘lanishlarni ifodalaydi. 13 …

3 / 23

atki, narsa va hodisalardagi sezilarli bo’lmagan miqdoriy o’zgarishlar asta-sekin to’plana borib, taraqqiyotning ma’lum bir bosqichida me’yorni buzadi va sakrash yo’li bilan tub sifat o’zgarishlariga olib keladi. miqdor va sifat o‘zgarishlarini o‘zaro o‘tish qonuni. 15 sifat — narsalarning ichki va tashqi muayyanligi bo‗lib, uning qator xossa, belgi, xususiyatlari birligini ifodalaydi. sifat narsaning umumiyligini, yaxlitligini, uning nisbiy barqarorligini, bir-biriga o‗xshashligi yoki o‗xshamasligini ifodalaydi. u keng ma‘noda narsalarning turli-tuman xossalari yig‗indisidir. miqdor predmetning hajmi, o‗lchovi, og`irligi, harakat tezligi va shu kabilar bilan tavsiflanadi. tabiat hodisalari kabi ijtimoiy hodisalar ham miqdoriy tomonga ega. 16 inkorni inkor qonuniga muvofiq obyektiv voqelikdagi narsa va hodisalarning rivojlanishi jarayonida eskining yangi tomonidan inkor qilinishi ro‘y beradi. biroq aksariyat hollarda, eskilik butunligicha inkor qilinmaydi, undagi ijobiy tomonlar saqlanib qoladi. inkorni dialektik tushunish yangining eski bilan oddiy almashuvi bo‘lmasdan, balki eskining bag‘rida vujudga kelib, undan foydalanib, qaror topishini tan olishdir. 17 inkorni inkor qonuni bu so‘z qadimgi yunon tilidan olingan …

4 / 23

qiqot usullarining majmui. ilmiy bilish va dun- yoni o’zgartirish metodi haqidagi talimot. 19 yakkalik – alohida narsa va hodisagagina xos bo’lib, bu narsa va hodisani boshqa narsa va hodisadan farq qiluvchi, takrorlanmaydigan, individual belgi va xususiyatlar birligidir. xususiylik – narsa va hodisalarga xos maxsus tomonlar, xususiyatlar birligidir. umumiylik – ko’pchilik narsa va hodisalarga xos bo’lgan o’zaro o’xshash, bir xil, takrorlanuvchi belgi va xususiyatlar birligidir. 20 mazmun – narsa yoki hodisani aynan shu narsa yoki hodisa sifatida ifodalovchi jarayonlar, muhim elementlar va o‘zgarishlarning majmuidir. shakl – mazmunning mavjudlik usulini, uning strukturasini ifodalovchi, narsa va hodisalarning ichki va tashqi tomonlarining birligidir. 21 struktura – sistemani tashkil etgan narsalar, hodisalar va jarayonlarning tartibi, tuzilishi, tarkibi, joylashishi va ifodalanishidir. sistema – borliqdagi o‘zaro bog‘liq, muayyan tartibdagi bir-biriga ta‘sir va aks ta‘sir qilib turuvchi narsalar, hodisalar va jarayonlarning qonuniyatli birligidir. element – sistema strukturasini tashkil qilgan, nisbiy mustaqillikka ega bo‘lgan tuzilmadir. qism – butunni tashkil …

5 / 23

olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari - Page 5

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari"

prezentatsiya powerpoint fan nomi: falsafa 5-mavzu: olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari. 1 1. o‗zgarish va taraqqiyot jarayonida takrorlanish tamoyili. 2. qonun tushunchasi, uning mohiyati va falsafiy talqini 3. voqelik va o‗zgarish jarayonida ayniyat va ziddiyat dialektikasi. uning tabiat va jamiyatdagi xususiyatlari 4. olamning mavjudligi – miqdor va sifat voqeligi tarzida. taraqqiyotda tadrijiylik tamoyili 5. o‗zgarish va rivojlanish jarayonida o‗z-o‗zini inkor etish tamoyili. vorislik va yangilanish reja 2 olamda o‘z-o‘zidan, tasodifiy ravishda hech qanday harakat ham, o‘zgarish ham yuz bermaydi. tasodiflar tasodifan sodir bo‘lmaydi. 3 narsa va hodisalarning harakati, o‗zgarishi va rivojlanishiga ular o‗rtasidagi bog‗lanish va aloqadorlik, t...

This file contains 23 pages in PDF format (2.4 MB). To download "olamning universal aloqalari va rivojlanish. falsafaning qonun va kategoriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: olamning universal aloqalari va… PDF 23 pages Free download Telegram