antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari

DOCX 35.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1695814465.docx antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari reja: kirish i bob. antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari i.1. qadimgi sharqda falsafiy dunyoqarash i.2. antik davr falsafasining oʻziga xos xususiyatlari ii bob. antik davr tarix falsafasi namoyondalarining yondoshuvlari ii.1. aristotelning tarixiy falsafiy qarashlari ii.2. platonning tarixiy falsafiy fikrlari tahlili xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish tarix falsafasi - tarixni falsafiy sharlash va baholash. "tarix falsafasi" atamasi antik davr falsafasi va tarixnavisligida namoyon boʻlsada, uni fanga m. f. volter kiritgan deb hisoblanadi. tarix falsafasining quyidagi yoʻnalishlari bor: teologik (ilohiyot) tarix falsafasi xudoning irodasini tarixni harakatga keltiruvchi kuch deb hisoblaydi; metafizik tarix falsafasi hech qanday chegaralar va doiralar bilan cheklanmaydigan, turli shakl va koʻrinishga kiradigan tushunchalar tizimini tarix falsafasi deb biladi; idealistik tarix falsafasi unda gʻoyalar, insonning axloqiy tushunchalari, maʼnaviy-ruhiy kechinmalari asosida tarixga munosabat bildiriladi; naturalistik tarix falsafasi uchun inson hissiyoti va tuygʻusi orqali olamni anglash, …

otini oʻz xulosalari bilan boyitdi. beruniy esa tarixiy taraqqiyot bosqichlarini tabiat, astrologiya, astronomiya, kecha va kunduz, fasllar almashinuvi orqali oʻrgandi. u "hindiston", "qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar" asarlarida insoniyat tarixiga falsafiy nuqtai nazardan yondashadi, tarixni anglash, idrok etishda butunlay yangicha qarashlarni oʻrtaga tashlaydi. i.1. qadimgi sharqda falsafiy dunyoqarash tarix falsafasi ildizlari antik davr allomalari gerodot va fukididning tarixiy harakatga doir qarashlariga borib taqaladi. u polibiy, posidoniy, plutarx qarashlarida nisbatan shakllandi. avgustin esa ilohiy davlat tarixi falsafasini yaratdi va keyingi ming yillarda tarixiy tafakkurning shakllanishiga kuchli taʼsir koʻrsatdi. xviii asrga kelib tarix falsafasining yoʻnalishlari tubdan oʻzgardi. tarixiy taraqqiyotda insonning taʼsiri, oʻrni va roli, tarixga inson qalbi, ichki dunyosi, maʼnaviy-ruhiy olami mahsuli sifatida qarash tamoyillari shakllandi. biroq, bunda ham turlicha yondashishlar mavjud edi. chunonchi, leybnis tarixda metafizik kuchlar va gʻoyalar ustuvor deb tushunsa, gegel butun voqelikni tarix deb hisoblab, unda dunyoviy aqlni ustun qoʻyadi. xix-xx asrlarda tarixni anglashda mavhum mantiq va tarixni bilish …

ashlaydi. beruniy dunyo tarixshunosligida asotirlar, afsonalar va rivoyatlardan ilmiy bilish hamda dunyoviy taʼlimotga oʻtishda muhim hissa qoʻshdi. sharq tarix falsafasi bir necha yoʻnalishda koʻzga tashlanib, voqealar tahlili ibratli hikoyalar, pand-nasihatlar, yuksak axloqiy meʼyorlar bilan mushtarak holda olib boriladi. ayrim hollarda tarixga geografik-hududiy jihatdan yondashiladi. sayohatnomalar orqali jamiyat tarixi yaratiladi, podshohlarning boshqaruv usuli, siyosati, uning mohiyati ochib beriladi. falsafiy fikrning paydo bo’lishi va rivojlanishi tarixidagi birinchi muhim bosqich antik falsafadir. uning asoschilari qadimgi yunonlar va rimliklardir. o’sha davr mutafakkirlarining qurol-yarog’ida bilishning "qurollari" taxmin, tafakkur va kuzatish edi. qadimgi faylasuflar birinchi bo’lib insonni tashvishga soladigan abadiy savollarni qo’yishgan: atrofdagi hamma narsaning boshlanishi qaerda, dunyoning mavjudligi va yo’qligi, qarama-qarshiliklar birligi, erkinlik va zarurat, tug’ilish va o’lim, insonning maqsadi axloqiy burch, go’zallik va yuksaklik, donolik, do’stlik, sevgi, baxt, shaxsiy qadr-qimmat. ushbu muammolar bugungi kunda ham dolzarbdir. antik falsafa yevropada falsafiy fikrning shakllanishi va rivojlanishi uchun asos bo’lib xizmat qilgan. antik davr falsafasining rivojlanish davrlari …

ng rivojlanishiga aynan ilk antik falsafa katta ta’sir ko’rsatgan. ikkinchi, klassik davrning (miloddan avvalgi v - iv asrlar) xarakterli xususiyati sofistlarning paydo bo’lishidir. ular o’z e’tiborini tabiat va kosmos muammolaridan inson muammolariga qaratdilar, mantiq asoslarini yaratdilar va ritorikaning fan sifatida rivojlanishiga hissa qo’shdilar. sofistlardan tashqari, bu davrda ilk antik falsafa aristotel, sokrat, platon, protogor nomlari bilan ifodalanadi. shu bilan birga rim falsafasi shakllana boshladi, unda uchta asosiy yo’nalish - epikurizm, stoitsizm va skeptitsizm belgilandi. miloddan avvalgi iv asrdan ii asrgacha bo’lgan davr uchun antik falsafa rivojlanishning uchinchi, ellinistik bosqichidan o’tadi. bu vaqtda oʻz mazmuniga koʻra birinchi falsafiy tizimlar paydo boʻldi, yangi falsafiy maktablar epikurchi, akademik, repatriatlar va boshqalar paydo boʻldi. ellinizm davri vakillari ellin madaniyati tanazzulga yuz tutgan bir paytda axloqiy muammolarni hal qilish va axloqiylashtirishga o’tadilar. epikur, teofrast va karnead nomlari falsafa taraqqiyotining ushbu bosqichini ifodalaydi. eramizning boshlanishi (i-vi asrlar) bilan antik falsafa o’zining so’nggi rivojlanish davriga qadam qo’yadi. …

ng universal aloqasi g’oyasi va cheksiz rivojlanish g’oyasi. aynan o’sha kunlarda gnoseologik yo’nalishlar - materializm va idealizm shakllandi. mohiyatan materialist boʻlgan demokrit atom har qanday moddaning eng kichik zarrasi ekanligini taʼkidlagan. uning bu g’oyasi asrlar va ming yillar oldinda edi. platon idealistik qarashlarga amal qilib, alohida narsalar va umumiy tushunchalar haqida dialektik ta’limot yaratdi. qadimgi davr falsafasi ijtimoiy ongning mustaqil shakllaridan biriga aylandi. uning yordami bilan dunyoning yaxlit tasviri shakllandi. antik falsafa nostandart va dadil g’oyalarga to’la nazariy fikr shakllanishining butun yo’lini kuzatishga imkon beradi. qadimgi yunon va rim falsafiy tafakkuri hal qilishga uringan ko’plab savollar bizning davrimizda ham o’z dolzarbligini yo’qotmagan. i.2. antik davr falsafasining oʻziga xos xususiyatlari dunyoni birinchi sotib olishni qidirish o’zgaruvchan pallasida - qadimgi yunon falsafasining asosiy kognitiv maqsadi. shuning uchun antik falsafani tushunish mumkin "boshlang’ich va sabablar" doktrinasi. uning usulida falsafaning bunday tarixiy turi, benuqsonlikni saqlash, haqiqatni tushuntirishga intiladi. qadimgi falsafa, oqilona dalillar, mantiqiy dalil, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari"

1695814465.docx antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari reja: kirish i bob. antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari i.1. qadimgi sharqda falsafiy dunyoqarash i.2. antik davr falsafasining oʻziga xos xususiyatlari ii bob. antik davr tarix falsafasi namoyondalarining yondoshuvlari ii.1. aristotelning tarixiy falsafiy qarashlari ii.2. platonning tarixiy falsafiy fikrlari tahlili xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish tarix falsafasi - tarixni falsafiy sharlash va baholash. "tarix falsafasi" atamasi antik davr falsafasi va tarixnavisligida namoyon boʻlsada, uni fanga m. f. volter kiritgan deb hisoblanadi. tarix falsafasining quyidagi yoʻnalishlari bor: teologik (ilohiyot) tarix falsafasi xudoning irodasini...

DOCX format, 35.8 KB. To download "antik davr tarix falsafasining oʼziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: antik davr tarix falsafasining … DOCX Free download Telegram