sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida olam va odam muammosi

PPT 58 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

58 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 58

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 58

slayd 1 * sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida olam va odam muammosi * qadimgi yunon falsafasining rivojlanish davrlari ellinizm davri (meloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar xukumronligi va iskandar zulqaynar va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi; asosiy yo'nalishlar xususiyatlari antik axloqning va falsafiy qadriyatlari inqirozi. falsafada stoiklar yo'nalishining paydo bo'lishi; xudolar va shunga o'xshash g'ayritabiiy kuchlarga nisbatan qo'rquvning nisbiyligi; sokrat maktablari-ning faoliyati platon akademiyasi, aristotel likeya kireklar maktabi va x.k.; o'z-o'zida jismoniy va ruhiy madad izlash; epikur falsafasi va x.k.; voqelikdan voz kechishga intilish; shaxsni baxt va lazzatning oliy ne'mati ekanligini tan olish. (jismoniy-kirenaiklar, axloqiy-epikur). * fales (eramizdan oldingi 624-547 yillar), u milet shahrida istiqomat qilgan. dunyoning asosida suv yotadi, hamma narsa suvdan kelib chiqadi va yana suvga aylanadi. anaksimen (eramizdan oldingi 588-525 yillar) havoni hamma narsaning asosi deb tushungan. havo quyuqlashsa suv, yanada quyuqlashsa er, tosh va …

2 / 58

aqinligi. (seneka rim imperatorini tarbiyalagan, mark avreliyning o'zi imperator bo'lgan); dastlabki nasroniylar tabiat muammolariga e'tiborning nisbatan kamligi; inson, jamiyat davlat muammolariga e'tiborning kuchliligi; estetikaning gullab yashnashi, (falsafaning predmeti inson xulq-atvori va fikri bo'lgan); * qadimgi yunon (antik) falsafasining rivojlanish davrlari suqrotgacha bo'lgan davr (era. vii-v asr) ularning asosiy muammosi tabiat hodisa-larini tushuntirish, kosmos mohiyati, tevarak-atrof, borliqning kelib chiqishi edi, falsafa uslubi – o'z duneqarashini bayon qilish va ularni dogmaga aylantirish «suqrotgacha bo'lgan faylasuflar, bu davrning vakillari» milet maktabi – «fiziklar» fales, anaksimandr, anaksimen efeslik geraklit eley mktabi atomchilar (demokrit, levkipp) barcha boshqa faylasuflar klassik (mumtoz) suqrat davri (er.av. v asr o'rtasi iv oxiri - qadim yunon falsafasining gullab-yashnagan davr) * suqratgacha bo'lgan faylasuflar, bu davrning vakillari asosiy yo'nalishlari kosmos va tabiat mohiyatini o'rganishning mumtoz davri va «suqrotgacha»lar tomonidan o'rganilishi sofistlar falsafasi suqrot falsafasi «suqrot» maktabining yuzaga kelishi platon falsafasi aristotel falsafasi suqrotchilar davri faylasuflari birlam-chilik masalasiga kam e'tibor berganlar koinot …

3 / 58

ning asosiy qonuni (geraklitning muhim falsafiy kashfiyotlaridan); butun olam doimiy harakat va o'zgarishda deb hisoblagan (ariqdan oqqan suvga ikki marta oyoq bosib bo'lmaydi); tabiatdagi moddalarning almashinuvi va tarixning davriyligi tarafdori bo'lgan; olamning nisbiyligini tan olgan. (dengiz suvi inson uchun iflos, baliq uchun esa toza, turli vaziyatlarda insonning aynan bir xil xatti harakati ham yaxshi ham yomon bo'lishi mumkin); barcha narsalar dunyoviy aql bilan egallanadi; inson va olam ruhining moddiyligini tan olgan; har qanday jarayonlarning xarakatlantiruvchi kuchi «kurash»; «urish (kurash) barcha narsaning otasi va onasidir». * pifogor – (miloddan avvalgi v asr)-katta sofistlarning taniqli vakili xususiyatlari pifogor falsafasining asosiy g'oyalari o'zining falsafiy qarashini pifogor shunday ifodalaydi «inson barcha mavjud narsalarning mavjud bo'lganligi, mavjud bo'lmagan narsalarning mavjud bo'lmaganligi uchun meyoridir». inson ongidan tashqarida hech narsaning bo'lishi mumkin emas; pifogor zamondoshlaridan biri borliq va bilishning nisbiyligi haqidagi fikrni bayon etuvchi «ikkiyoqlamali nutq» asarining muallifi deb e'tirof qilinadi. («kasallik kasal uchun yomon, shifokor esa …

4 / 58

'ektiv (haqiqiy) bilimga ega bo'lish mumkin emas; * pifogorchilar - qadimgi yunon faylasufi va matematigi pifogor tarafdolrai va izdoshlari (miloddan avvalgi vi asrning 2-yarmi-v asr boshlari). asosiy qarashlari barcha narsalarning boshlang'ich asosi sonlar deb hisoblaganlar (voqelikdagi barcha narsalarni va voqealarni sonlarga bog'lash va sonlar yordamida o'lchash mumkin); olamni sonlar orqali bilishni himoya qilganlar (sonlar orqali bilishni hissiy idrok orqali bilish deb bilganlar); birlikni barcha narsalarning mayda zarrasi deb hisoblaganlar; olamning dialektik birligini ko'rsatuvchi «protokategoriyalarni» ajratishga harakat qilganlar (toq-juft, yorug'-qorong'u, to'g'ri-qiyshiq, o'ng-so'l va h.k.). * eleyliklar – eley falsafa maktabi namoyondalari, eramizdan avvalgi vi-v asrlarda qadimgi eley hozirgi davrdagi italiya hududida yashaganlar. bu maktabning mashhur faylasuflari asosiy qarashlari parmenid; eleylik zenon; samoslik meliss bilish muammolarini o'rganganlar; hissiy bilish va oliy ruhiy bilishni ajratadilar (fikr); monizm tarafdori bo'lganlar-turli hodisalarning yagona boshlang'ich asosdan paydo bo'lganligini tan oladilar; barcha narsalar g'oyalarning moddiy ifodasi deb hisoblaganlar (idealizmning boshlovchilari bo'lganlar). * suqrot (miloddan avvalgi 469-399 y). …

5 / 58

olib borgan dialog mavzulari o'z davrining dolzarb muammolari hatto hozirgi kunda ham ahamiyatini yo'qotmagan, yaxshilik; yomonlik; muhabbat; baxt; halollik va shu kabilar bo'lgan. hozirgi zamonda keng qo'llaniladigan «mayevtika» metodini yaratgan; haqiqatga erishishning dialektik metodini yaratdi-uni erkin bahsda egallash mumkinligini isbotlagan; o'z ishining davomchilari shogirdlarini tarbiyaladi (masalan, platon) qator «suqrot maktablari» boshida turgan. * protagor (miloddan avvalgi 5-asr) – katta avlod safsatabozlarining taniqli vakili xususiyatlari o'zining falsafiy qarashini protagor “inson barcha mavjud narsalarning mavjud bo'lganligi va mavjud bo'lmagan narsalarning u mavjud bo'lmagani uchun me'yoridir”. bu dunyoni, yaxshi va yomonni baholovchi mezonsifatida safsatabozlar insonning sub'ektiv fikrini ilgari surganlarini anglatadi. borliq va bilishning nisbiyligi to'g'risidagi fikrga olib keluvchi va yosh yigitni bahsda istalgan vaziyatda g'alaba qozonishga o'rgatuvchi “ikki ma'noli nutqlar” asarini ham protogorning zamondoshlaridan biri tomonidan yaratilgan deb hisoblaydilar (kasallik bemor uchun yovuzlik, lekin hakam uchun ne'matdir; o'lim o'layotgan kishi uchun yovuzlik, lekin go'rkov va tobutsoz uchun ne'matdir). inson ongidan tashqarida hech narsa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 58 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida olam va odam muammosi"

slayd 1 * sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida olam va odam muammosi * qadimgi yunon falsafasining rivojlanish davrlari ellinizm davri (meloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar xukumronligi va iskandar zulqaynar va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi; asosiy yo'nalishlar xususiyatlari antik axloqning va falsafiy qadriyatlari inqirozi. falsafada stoiklar yo'nalishining paydo bo'lishi; xudolar va shunga o'xshash g'ayritabiiy kuchlarga nisbatan qo'rquvning nisbiyligi; sokrat maktablari-ning faoliyati platon akademiyasi, aristotel likeya kireklar maktabi va x.k.; o'z-o'zida jismoniy va ruhiy madad izlash; epikur falsafasi va x.k.; voqelikdan voz kechishga intilish; sh...

Этот файл содержит 58 стр. в формате PPT (1,0 МБ). Чтобы скачать "sharq va g'arb mutafakkirlari ijodida olam va odam muammosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sharq va g'arb mutafakkirlari i… PPT 58 стр. Бесплатная загрузка Telegram