g‘arb falsafasining ustuvor yo`nalishlari

PPT 35 pages 23.7 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.7 MB

File type PPT

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

teal and navy modern professional business leadership presentation 3 mavzu: g‘arb falsafasining ustuvor yo`nalishlari va ularning fan taraqqiyotiga ta’siri. reja 3.1 qadimgi yunonistonda falsafa ilmining shakllanishi 3.2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari 3.3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari 3.4.yangi davr g'arb falsafasidagi asosiy muammolar. xviii asr yevropa falsafasining ma'rifiy xususiyatlari 3.5.xx-xxi asr g'arb falsafasining asosiy ta'limotlari asosiy yo'nalishlar kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi sokrat maktablarining faoliyati platon akademiyasi, aristotel likeya kireklar maktabi va h.k. falsafada stoiklar yo'nalishining paydo bo'lishi epikur falsafasi va h.k. 3.1 qadimgi yunonistonda falsafa ilmining shakllanishi ellinizm davri (miloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar hukmronligi va iskandar zulqarnayn va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri xususiyatlari antik axloqning va falsafiy qadriyatlari inqirozi o'z-o'zida jismoniy va ruhiy madad izlash xudolar va shunga o'xshash g'ayritabiiy kuchlarga nisbatan qo'rquvning nisbiyligi voqelikdan voz kechishga intilish shaxsni baxt va lazzatning …

2 / 35

rim falsafasining o'zaro ta'siri. (qadimgi yunon falsafasi rim davlatchiligi doirasida rivojlangan va o'zida uning ta'sirini sezgan, ayni paytda qadimgi rim falsafasi qidimgi yunon g'oyalari va an'analari zaminida shakllangan) mark avreliy qadimgi yunon va qadimgi rim falsafasi-antik falsafada o'z ifodasini topadi; antik falsafaga zabt etilgan xalqlarning an'ana va g'oyalarining ta'siri tit lukresiy kar falsafa, faylasuf va davlat institutlarining yaqinligi. (seneka rim imperatorini tarbiyalagan, mark avreliyning o'zi imperator bo'lgan); stoiklar tabiat muammolariga e'tiborning nisbatan kamligi; inson, jamiyat davlat muammolariga e'tiborning kuchliligi; dastlabki nasroniylar estetikaning gullab yashnashi, (falsafaning predmeti inson xulq-atvori va fikri bo'lgan); suqrotgacha bo'lgan davr (e.a. vii-v asr) ularning asosiy muammosi tabiat hodisalarini tushuntirish, kosmos mohiyati, tevarak-atrof, borliqning kelib chiqishi edi, falsafa uslubi – o'z dunyoqarashini bayon qilish va ularni dogmaga aylantirish «suqrotgacha bo'lgan faylasuflar, bu davrning vakillari" eley maktabi barcha boshqa faylasuflar milet maktabi – "fiziklar" fales, anaksimandr, anaksimen atomchilar (demokrit, levkipp) klassik (mumtoz) suqrot davri (er.av. v asr o'rtasi …

3 / 35

g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari butun olam doimiy harakat va o'zgarishda deb hisoblagan (ariqdan oqqan suvga ikki marta oyoq bosib bo'lmaydi); tabiatdagi moddalarning almashinuvi va tarixning davriyligi tarafdori bo'lgan; pifagor – (miloddan avvalgi v asr)-katta sofistlarning taniqli vakili o'zining falsafiy qarashini pifogor shunday ifodalaydi "inson barcha mavjud narsalarning mavjud bo'lganligi, mavjud bo'lmagan narsalarning mavjud bo'lmaganligi uchun me’yoridir". xususiyatlari pifogor zamondoshlaridan biri borliq va bilishning nisbiyligi haqidagi fikrni bayon etuvchi "ikkiyoqlamali nutq" asarining muallifi deb e'tirof qilinadi. ("kasallik kasal uchun yomon, shifokor esa yaxshi"; "o'lim o'layotgan kishi uchun yomon, biroq go'rkov va murdashuy uchun yaxshi") insonni har qanday vaziyatda yutuqqa erishishga chorlaydi. o'z davriga nisbatan pifogorning xudolarga nisbatan munosabati ham inqilobiydir. "xudolar haqida men hech narsa bilmayman, chunki juda ham ko'p narsa ularni bilishga to'sqinlik qiladi",-masala nihoyatda murakkab, inson umri esa nihoyatda qisqa. 3.2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari pifogor falsafasining asosiy g'oyalari inson ongidan tashqarida hech narsaning …

4 / 35

nlar; parmenid hissiy bilish va oliy ruhiy bilishni ajratadilar (fikr); eleylik zenon monizm tarafdori bo'lganlar-turli hodisalarning yagona boshlang'ich asosdan paydo bo'lganligini tan oladilar; samoslik meliss barcha narsalar g'oyalarning moddiy ifodasi deb hisoblaganlar (idealizmning boshlovchilari bo'lganlar). 3.2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari 1. sonlar 2. hissiy idrok 3. birlik 4. dialektik birlik pifogorchilar - qadimgi yunon faylasufi va matematigi pifogor tarafdorlari va izdoshlari (miloddan avvalgi vi asrning 2-yarmi - v asr boshlari) barcha narsalarning boshlang'ich asosi sonlar deb hisoblaganlar (voqelikdagi barcha narsalarni va voqealarni sonlarga bog'lash va sonlar yordamida o'lchash mumkin); olamni sonlar orqali bilishni himoya qilganlar (sonlar orqali bilishni hissiy idrok orqali bilish deb bilganlar); birlikni barcha narsalarning mayda zarrasi deb hisoblaganlar; olamning dialektik birligini ko'rsatuvchi "protokategoriyalarni" ajratishga harakat qilganlar (toq-juft, yorug'-qorong'u, to'g'ri-qiyshiq, o'ng-so'l va h.k.). 3.3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari suqrot (miloddan avvalgi 469-399 y). sofistikaga aloqador faylasuflardan biri xususiyatlari suqrot faoliyatining …

5 / 35

r, qarshi savollar yordamida suhbatdoshni haqiqatni mustaqil topishga yo'naltirish. suqrot o'z falsafasini va ma'rifiy ishlarini maydonlarda xalq orasida ochiq muloqot tarzida olib borgan dialog mavzulari o'z davrining dolzarb muammolari hatto hozirgi kunda ham ahamiyatini yo'qotmagan, yaxshilik; yomonlik; muhabbat; baxt; halollik va shu kabilar bo'lgan. 3.3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari platon (miloddan avvalgi 427-347 yy.) qadimgi yunonistonning yirik faylasufi, suqrotning shogirdi o'z maktabi - akademiyasining asoschisi. sof (tanasiz) g'oyalar haqiqiy, abadiy va doimiy platonning aksariyat asarlari dialog bahs shaklida yozilgan faqat sof g'oyagina real mavjud (eydos) moddiy narsalar o'zgaruvchan va aslida umuman mavjud emas xususiyatlari olam (narsalar olami) vaqtincha o'zgaruvchan va aslida umuman mavjud emas platon-o'zidan keyin biri "suqrot apologiyasi", "parmenid", "gorgiy", "fedon", "davlat" qonunlar kabi yirik falsafiy asarlarini qoldirgan birinchi qadimgi yunon faylasufi har qanday mavjud, shunchaki narsa haqidagi boshlang'ich g'oya (eydos)ning moddiy in'ikosidir (masalan otlar tug'iladilar va halok bo'ladilar, biroq ular abadiy va o'zgarmas ot …

6 / 35

aslida umuman mavjud emas ellinizm davri (miloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar hukmronligi va iskandar zulqarnayn va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri xususiyatlari olam (narsalar olami) vaqtincha o'zgaruvchan va aslida umuman mavjud emas platon-o'zidan keyin biri "suqrot apologiyasi", "parmenid", "gorgiy", "fedon", "davlat" qonunlar kabi yirik falsafiy asarlarini qoldirgan birinchi qadimgi yunon faylasufi har qanday mavjud, shunchaki narsa haqidagi boshlang'ich g'oya (eydos)ning moddiy in'ikosidir (masalan otlar tug'iladilar va halok bo'ladilar, biroq ular abadiy va o'zgarmas ot g'oyasining namoyon bo'lishigina xolos) 3.3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari platon akademiyasi kiniklar suqrot g'oyalari ta'sirida shakllangan falsafiy ta'limotlar va ularning suqrot shogirdlari tomonidan rivojlantirilishi. miloddan avvalgi 385-yilda platon yaratgan diniy falsafiy maktab, uning maqsadi, falsafiy muammolarini tadqiq qilish miloddan avvalgi vi asrgacha mavjud bo'lgan (1000 yil) xudolarni ulug’lashdan iborat jamiyatdan tashqaridagi, erkinlik g'oyasini asoslovchi falsafiy maktab. uning namoyondalari o'z falsafiy qarashlarini o'zlarida tekshirganlar. …

7 / 35

arshisi (mutlaq yomonlik) mavjud emas. xususiyatlari falsafiy-naziriy izlanishlardan tashqari, megarliklar faol amaliy faoliyat olib borganlar (aniqrog'i sofistika bilan shug'ullanganlar) va "bahslovchi" deb nom olganlar. megar maktabi vakillari (evbulid, ya'ni paradokslarni) aporiyalarning muallifi bo'lganlar, (sofizm bilan qorishtirmaslik kerak). -"uyum" va "kal" aporiyasi yordamida son o'zgarishlarining sifat o'zgarishlariga o'tishi dialektikasini tushunishga harakat qilganlar «uyum aporiyasi" agar erga don tashlansa va uning yoniga bittadan don tashlanib borilsa, unda qaysi vaziyatda bu erda uyum hosil bo'ladi? donlar yig'indisi unga bitta don qo'shilishi bilan uyumga aylana oladimi? "kal aporiyasi", agar odam boshidan bittadan soch tolasi tusha boshlasa unda qachondan u kal bo'ladi? insonni kal bo'lishiga olib keluvchi konkret soch tolasini aniqlash mumkinmi? 3.4.yangi davr g'arb falsafasidagi asosiy muammolar. xviii asr yevropa falsafasining ma'rifiy xususiyatlari atomistlar – ushbu falsafa maktabi namoyondalari (demokrit, levkipp) olamning boshlang'ich asosi mayda zarrachalar - atomlardir deb hisoblaganlar. (falsafada demokrit yo'nalishi platonning yo'nalishiga qarama - qarshidir). sof (tanasiz) g'oyalar haqiqiy, abadiy va …

8 / 35

g yirik) turli shaklga ega (egri, qalqonsimon, aylana, uzunchoq va h.k.). 3.4.yangi davr g'arb falsafasidagi asosiy muammolar. xviii asr yevropa falsafasining ma'rifiy xususiyatlari arastu ustozi aflotunning g'oyalar dunyosi to'g'risidagi qarashlariga e'tiroz bildirgan uningcha g'oya albatta bor, mavjuddir. g'oyalar, hatto narsalar va hodisalardagi jarayonlar uchun sabab bo'ladi. g'oya, fikr, tushuncha narsa yoki hodisalarning o'zida mavjud bo'lishi kerak. g'oya (tushuncha)lar narsalarga xos bo'lgan jihatlarning umumiyligini aks ettiradi. har bir narsa yoki hodisa konkret "shakl" va "mazmun"ga ega. narsalarning shakli ana shu narsa yoki hodisaning mohiyatini belgilaydi. masalan, misdan yasalgan sharni olaylik, uning sharsimon (dumaloq)ligi shakl bo'lib, mazmuni uning misdan yasalganligidir. er.av. 367-347 y. – platon akademiyasida 17 yoshdan ishlagan va uning shogirdi bo'lgan (platonning o'limiga qadar) er.av. 347-335 y. – pelleda – makedonskiy davlatining poytaxtida shoh filipp taklifiga ko'ra, yashab ijod etgan. aleksandr makedonskiyni tarbiyalagan. er.av. 335-322 y. – o'zining litey (peripatetik maktab) falsafiy maktabiga asos soldi va u yerda umrining oxirigacha …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g‘arb falsafasining ustuvor yo`nalishlari"

teal and navy modern professional business leadership presentation 3 mavzu: g‘arb falsafasining ustuvor yo`nalishlari va ularning fan taraqqiyotiga ta’siri. reja 3.1 qadimgi yunonistonda falsafa ilmining shakllanishi 3.2. ilk o'rta asr g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari 3.3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari 3.4.yangi davr g'arb falsafasidagi asosiy muammolar. xviii asr yevropa falsafasining ma'rifiy xususiyatlari 3.5.xx-xxi asr g'arb falsafasining asosiy ta'limotlari asosiy yo'nalishlar kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi sokrat maktablarining faoliyati platon akademiyasi, aristotel likeya kireklar maktabi va h.k. falsafada stoiklar yo'nalishining paydo bo'lishi epikur falsafasi va h.k. 3.1 qadimgi yunonistonda falsafa ilmining shak...

This file contains 35 pages in PPT format (23.7 MB). To download "g‘arb falsafasining ustuvor yo`nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: g‘arb falsafasining ustuvor yo`… PPT 35 pages Free download Telegram