nerv toʻqimasi
Предварительный просмотр (5 стр.)
Прокрутите вниз 👇![презентация powerpoint nerv toʻqimasi — nerv sistemasining asosiy toʻqimasi. organizmda taʼsirotni qabul qilib, qoʻzgʻalishni oʻtkazib beradi[1]. nerv sistemasi organizmning funksiyalari va faoliyatini tartibga soladi hamda nazorat qiladi. u ikki qismdan iborat: bosh va orqa miyani oʻz ichiga olgan markaziy nerv sistemasi (cns) va ulardan chiqadigan periferik nervlarni oʻz ichiga olgan periferik nerv sistemasi (pns). u impulslarni qabul qiluvchi va uzatuvchi nerv hujayralari deb ham ataladigan neyronlardan va nerv impulsining tarqalishiga yordam beruvchi hamda neyronlarni oziq moddalar bilan taʼminlaydigan glial hujayralar yoki glia deb ham ataladigan neyrogliyalardan iborat[2]. nerv toʻqimasi tarkibiga kiruvchi neyron turlari xilma-xil boʻlib, ularning barchasi oʻzida akson deb nomlanuvchi oʻsimta saqlaydi. akson bir hujayradan keyingi hujayraga harakat potensialini uzatuvchi "yoʻl" vazifasini bajaradi. akson toʻplamlari pnsdagi nervlarni va markaziy asab tizimidagi yoʻllarni tashkil qiladi. nerv toʻqimasi organizmning barcha a’zolarini oʻzaro aloqada boʻlishini hamda organizmni tashqi muhit bilan bogʻlanishini ta’minlab turadi.[2] markaziy nerv sistemasida: kulrang modda hujayra tanachalari, dendritlar, miyelinsiz …](/media/previews/pages/preview_7sjX1Zx.webp "nerv toʻqimasi - Страница 1")
![deb ham ataladi. bu biriktiruvchi toʻqimadan iborat nozik himoya qatlami. perineurium. bir yoki bir nechta aksonni oʻz ichiga olgan har bir nerv tolasini oʻrab turuvchi biriktiruvchi toʻqimali himoya qatlami. bu qavat nerv tolalarini himoya qilish va mustahkamlik berishda juda muhim rol oʻynaydi. epineurium. epineurium - (periferik) nervni oʻrab turgan zich biriktiruvchi toʻqimaning eng tashqi qatlami. klinik ahamiyati[tahrir | manbasini tahrirlash] nerv toʻqimalaridagi neoplaziyalar (oʻsmalar) quyidagilarni oʻz ichiga oladi: gliomalar (glial hujayrali oʻsmalar) gliomatoz, oligoastrositoma, xoroid pleksus papilloma, ependimoma, astrositoma (pilotsitar astrositoma, multiforma glioblastoma), disembrioplastik neyroepitelial oʻsma, oligodendroglioma, medulloblastoma, primitiv neyromorek neyroepiteliomatoz oʻsmalar ganglionevroma, neyroblastoma, atipik teratoid rabdoid oʻsimta, retinoblastoma, estezioneyroblastoma nerv qobigʻining oʻsmalari neyrofibroma (neyrofibrosarkoma, neyrofibromatoz), shvannoma, neyrinoma, akustik nevroma, neyroma neyron[tahrir | manbasini tahrirlash] nerv hujayrasi (neyron)ning umumiy tuzilishi 1-dentrit 2-tanasi 3-yadro 4-akson tepaligi 5-miyelin qobiq 6-akson 7-ranve boylami 8-akson uchi neyron (neyrotsit/ nerv hujayrasi) tana (perikarion) va turli uzunlikdagi oʻsimtalardan tuzilgan. neyron oʻlchami 100-130 mkm gacha (bosh miya …](/media/previews/pages/preview_C6wKonN.webp "nerv toʻqimasi - Страница 2")
![sari mitoxondriya kristalari parchalanadi va lipofutsin miqdori ham ortadi. neyronlardagi melanin-neyromelanin (nm) deb nomlanadi. primatlarga qaraganda odamda koʻproq topilgan bu pigment yosh ortishi bilan hujayrada ortishi aniqlangan. (nm koʻp uchraydigan soha bu substansiya nigra, nm neyronlarni turli “stress”lardan himoyalaydi deb qaraladi[4].) nm li (pigmentli) neyronlarning kamayishi parkinson kasalligining asosiy belgilaridan biri boʻlib xizmat qiladi. odamda melaninning 3turi farqlanadi: 1) eumelanin (eng koʻp uchraydi; terida) 2) feomelanin (qizil sochlarda) 3) neyromelanin (miyada) nerv hujayrasi uchun xos birliklar:[4][tahrir | manbasini tahrirlash] oʻsimtalar (dendrit,akson), xromatofil substansiya yoki tigroid modda (nissl moddasi), neyrofibrillalar. tigroid modda nissl tomonidan 1889-yilda aniqlangan, hujayraning sitoplazmasi (erkin ribosomalar va det joylashgan sohalarda koʻproq) va dendritlarida joylashadi. neyritlarda (aksonda) esa bu modda boʻlmaydi. tigroid modda maxsus vazifalar uchun zarur oqsillarni sintezlaydi. tigroid modda miqdori hujayra funksional holati bilan bogʻliq: hujayra zoʻriqib yoki uzoq ishlaganda (stress) va jarohatlarda (butunligi buzilishi, kislorodning yetishmasligi, zaharlanish) modda eriydi (xromatoliz/tigroliz) va yoʻqoladi. hujayra narmal hayotga …](/media/previews/pages/preview_wyMpjg4.webp "nerv toʻqimasi - Страница 3")
![ksoplazma deyiladi. aksonda organellalardan faqat mitoxondriyalar yaxshi rivojlangan. neyrofibrillalar[tahrir | manbasini tahrirlash] neyrofibrillalar hujayra sitoplazmasi va oʻsimtalarda joylashadi (yadro atrofida-perikarionda toʻr shaklida, dendrit va aksonda oʻzaro parallel). hujayraning turli holatiga qarab tez oʻzgarishi mumkin. neyrofibrillalar neyroipchalar (neyrofilamentlar) tutami va mikronaychalardan (neyrotubulalardan) iborat. hujayra sitoskeletini saqlashda, oʻsimtalar oʻsishida shuningdek, modda transportida qatnashadi. neyronlarda yuqori darajada sintez jarayonlari kechadi, sintezlangan moddalarning tolalarga tashiladi.(anterograd;[4] retrograd transportda toladan tanaga tashiladi). neyronlarda joylashgan mikronaychalar orqali transport amalga oshsa, kinezin va dinein (“dvigatel oqsillar”) oqsillari shu transportda foal rol oʻynaydi. kinezin mikrotubulalar boʻylab anterograd (yoki ortograd) transportda qatnashsa, dinenin mikrotubulalar boʻylab retrograd transportda qatnashadi[3]. aksonal transportning oʻzi tezligi boʻyicha: tez (sutkasiga 400mm dan ortiq) va sekin (sutkasiga 20mmgacha) transportlarga boʻlinadi[3]. ahamiyatli tomoni shundaki, 1 mikrotubulaning oʻzida bir qancha yoʻllar boʻlib, bir vaqtning oʻzida ham anterograd ham retrograd harakat amalga oshishi mumkin. атf va са dvigatel oqsillar harakatini taʼminlaydi. anterograd transportda asosan hujayra organellalari, neyrotronsmitter vezikulalari, oqsillar …](/media/previews/pages/preview_geSE8c1.webp "nerv toʻqimasi - Страница 4")
О "nerv toʻqimasi"
презентация powerpoint nerv toʻqimasi — nerv sistemasining asosiy toʻqimasi. organizmda taʼsirotni qabul qilib, qoʻzgʻalishni oʻtkazib beradi[1]. nerv sistemasi organizmning funksiyalari va faoliyatini tartibga soladi hamda nazorat qiladi. u ikki qismdan iborat: bosh va orqa miyani oʻz ichiga olgan markaziy nerv sistemasi (cns) va ulardan chiqadigan periferik nervlarni oʻz ichiga olgan periferik nerv sistemasi (pns). u impulslarni qabul qiluvchi va uzatuvchi nerv hujayralari deb ham ataladigan neyronlardan va nerv impulsining tarqalishiga yordam beruvchi hamda neyronlarni oziq moddalar bilan taʼminlaydigan glial hujayralar yoki glia deb ham ataladigan neyrogliyalardan iborat[2]. nerv toʻqimasi tarkibiga kiruvchi neyron turlari xilma-xil boʻlib, ularning barchasi oʻzida akson deb nomlanuvch...
Этот файл содержит 8 стр. в формате PPTX (558,1 КБ). Чтобы скачать "nerv toʻqimasi", нажмите кнопку Telegram слева.
PPTX
PPTX
DOCX
PPTX
DOCX
DOCX
PDF
PPTX
PDF
PPTX
PPTX
PPTX