oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi

PPTX 24 стр. 793,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 24
mavzu: oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi mavzu: oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. kirish 2. hosil qiluvchi toʻqimalar 3. turlari, joylashuvi va funksiyalari 4. doimiy toʻqimalar 5. qoplovchi toʻqimalar 6. asosiy toʻqimalar 7. oʻtkazuvchi toʻqimalar kirish oʻsimlik tanasi koʻp hujayrali yuksak oʻsimliklar uchun toʻqimalarga ajralishi xosdir. toʻqima – oʻxshash tuzilishga ega boʻlgan va bir xil funksiyani bajaruvchi hujayralar guruhidir. ularning tarixiy rivojlanishi, kelib chiqishi, hujayralar tuzilishi va vazifalarini hisobga olgan holda anatomo-fiziologik klassifikatsiyaga boʻlinadi. oʻsimlik toʻqimalari ikki asosiy guruhga – hosil qiluvchi (meristema) va doimiy toʻqimalarga ajratiladi. hosil qiluvchi toʻqimalar oʻsimlikning yangi hujayralarini hosil qilishga xizmat qiladi, doimiy toʻqimalar esa ixtisoslashgan vazifalarni bajaradi . oʻsimlik toʻqimalarining tushunchasi va tarixi oʻsimlik toʻqimalari – bu oʻsimlik tanasining asosiy tuzilish birligi boʻlib, shakli va funksiyasi oʻxshash hujayralar toʻplamidan iborat. ular oʻsimlikning oʻsishi, rivojlanishi, moddalar oʻtkazish va himoya funksiyalarini taʼminlaydi. oʻsimlik tanasi toʻqimalardan tashkil topgan boʻlib, ular parenximatik (yopiq, ingichka devorli hujayralar) va …
2 / 24
a floema (lub) tuzilmalarini ajratdi. tarixi xix asrda nemis olimlari maks shleyden (1804–1881) va teodor shvan (1810–1882) hujayra nazariyasini ishlab chiqib, oʻsimlik toʻqimalarining hujayralardan iboratligini isbotladilar. nataniel pringsgeym (1823–1894) toʻqimalarning funksional turlarini tasniflagan, karl negeli (1817–1891) esa oʻsimlik toʻqimalarining rivojlanish mexanizmlarini oʻrganib, sitoplazma va yadro tuzilishini tavsiflagan. tarixi oʻsimlik toʻqimalarining evolyutsion rivojlanishi - suv oʻtlari va moxlar: oddiy toʻqimalarga ega, asosan parenxima va oddiy oʻtkazuvchi hujayralardan iborat. mexanik va murakkab oʻtkazuvchi toʻqimalar yoʻq. - qirqquloqlar va paporotniklar: ksilema va floema paydo boʻlib, birinchi marta oʻtkazuvchi toʻqimalar shakllangan. malpigi va hales bu toʻqimalarni ilmiy tasniflagan. -ochiq urugʻlilar va yopiq urugʻlilar: murakkab mexanik (sklerenxima) va lateral meristem (kambiy) toʻqimalari rivojlanib, oʻsimliklarning yirik daraxt shaklida oʻsishiga imkon bergan. hosil qiluvchi (meristema) toʻqimalar hosil qiluvchi toʻqimalar oʻsimlikning yangi hujayralarini hosil qilishga xizmat qiladi va doimiy boʻlinish xususiyatiga ega. ular oʻsimlikning oʻsishi va rivojlanishi uchun asosiy manba hisoblanadi. rivojlanish bosqichlari: intensiv boʻlinish, hujayra qobigʻining oʻsishi, …
3 / 24
oʻqimalardan kelib chiqadi va ixtisoslashgan vazifalari mavjud. ular oʻsimlikning turli organlarida joylashadi va uchta asosiy guruhga boʻlinadi: qoplovchi, asosiy va oʻtuvchi toʻqimalar. qoplovchi toʻqimalar oʻsimlikning tashqi yuzasini himoyalash, suv yoʻqotishini cheklash va gaz almashinuvini tartibga solish funksiyalarini bajaradi - epiderma: tashqi qoplovchi toʻqima, yassi yoki prizmatik hujayralar, kutikula bilan qoplangan; ogʻizchalar va tukchalar mavjud. - periderma: ikkilamchi oʻsishda hosil boʻladi, tarkibida fellogen, felloderm va fellogen tashqi qatlami bor. - poʻstloq (ritidom): eski daraxtlarda, haikasimon yoki tangachasimon turlari. - gipoderma: krans-hujayrali barglarda, suv saqlovchi hujayralar bilan oʻralgan. qoplovchi toʻqimalar asosiy toʻqimalar fotosintez, oziq moddalar saqlash va mexanik mustahkamlik funksiyalarini bajaradi - parenxima: fotosintez va oziq moddalar saqlash uchun; turlari: ustunsimon (silindr shaklidagi, fotosintezda asosiy), gʻovaksimon (yumaloq, gaz almashinuvini yengillashtiradi), krans-hujayralar (c4 fotosintez, qurgʻoqchilikka chidamlilik), suv jamgʻaruvchi hujayralar (sukkulentlarda suv saqlash). - kollenxima: hujayra devorlari qalinlashgan, turlari: burmalashgan, burchakli, yassi; mexanik qoʻllab-quvvatlash. - sklerenxima: hujayra devorlari qattiq, ligninli yoki ligninsiz, mexanik himoyalash …
4 / 24
toʻqimalar mexanik toʻqimalar: mustahkamlik beradi. - kollenxima: tirik, elastik hujayralar, yosh poyalarda (ikki pallali oʻsimliklarda). sklerenxima: oʻlik, ligninli qattiq hujayralar (tolalar, sklereidlar), yogʻoch va urugʻ qobigʻida. vazifasi: shakl saqlash va himoya. negeli sklerenximaning lignin tarkibini aniqlagan. toʻqimalarni oʻrganishdagi zamonaviy tadqiqotlar - meristem tadqiqotlari: apikal meristemning genetik regulyatsiyasi oʻrganilib, oʻsimliklarning oʻsish tezligini oshirish uchun gen muhandisligi usullari qoʻllanilmoqda. masalan, paxta navlarida meristem faoliyatini optimallashtirish orqali hosildorlikni oshirish boʻyicha tajribalar oʻtkazilmoqda. - ksilema va iqlim oʻzgarishi: iqlim oʻzgarishi sharoitida oʻsimliklarning suv taʼminoti muammosini hal qilish uchun ksilema hujayralarining tuzilishi va suv oʻtkazuvchanligi oʻrganilmoqda. oʻzbekistonda amudaryo va zarafshon vodiylaridagi oʻsimliklarning ksilema tuzilishi qurgʻoqchilikka moslashishda muhimligi aniqlangan oʻzbek olimlarining yangi hissalari - olimov s.s. (toshkent davlat agrar universiteti): paxta va sholi oʻsimliklarining sklerenxima va ksilema toʻqimalarini oʻrganib, ularning suv tejamkor navlarini tanlashda yordam berdi. uning “oʻzbek oʻsimliklarining anatomik tuzilishi” (2021) maqolasida paxta tolalarining qalin devorli hujayralari tahlil qilingan. raximova t. (samarqand davlat universiteti): dorivor …
5 / 24
saqlash va transport vazifalarini bajaradi. ushbu tizimlar oʻsimlikning moslashuvchanligini belgilaydi. foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati botanika: oʻsimliklar gistologiyasi (toshkent, 2022). oʻsimliklar fiziologiyasi va anatomiyasi (fargʻona, 2020). oʻzbekistonda dorivor oʻsimliklar (samdu, 2023). arxiv.uz: oʻzbek oʻsimliklarining gistologik tahlili (2021). eʼtiboringiz uchun rahmat! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
6 / 24
oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi - Page 6

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi"

mavzu: oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi mavzu: oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi reja: 1. kirish 2. hosil qiluvchi toʻqimalar 3. turlari, joylashuvi va funksiyalari 4. doimiy toʻqimalar 5. qoplovchi toʻqimalar 6. asosiy toʻqimalar 7. oʻtkazuvchi toʻqimalar kirish oʻsimlik tanasi koʻp hujayrali yuksak oʻsimliklar uchun toʻqimalarga ajralishi xosdir. toʻqima – oʻxshash tuzilishga ega boʻlgan va bir xil funksiyani bajaruvchi hujayralar guruhidir. ularning tarixiy rivojlanishi, kelib chiqishi, hujayralar tuzilishi va vazifalarini hisobga olgan holda anatomo-fiziologik klassifikatsiyaga boʻlinadi. oʻsimlik toʻqimalari ikki asosiy guruhga – hosil qiluvchi (meristema) va doimiy toʻqimalarga ajratiladi. hosil qiluvchi toʻqimalar oʻsimlikning yangi hujayralarini...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (793,0 КБ). Чтобы скачать "oʻsimliklar toʻqimasi va ularning klassifikatsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻsimliklar toʻqimasi va ularni… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram