kasblar va ularning klassifikatsiyasi

PDF 9 pages 466.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 466.8 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu. kasblar va ularning klassifikatsiyasi. professiografiyaning (professiogramma) mohiyati reja: 3.1. kasblar va ularning klassifikatsiyasi 3.2. professiografiyaning mohiyati va uning tamoyillari 3.3. muhandis kadrlar faoliyatiga psixologik tavsif 3.4. kasbiy buzilish tushunchasi va ularning oldini olish yo’llari 3.1. kasblar, ularning klassifikatsiyasi kasb psixologiyasining amaliy psixologiyaning mustaqil tarmog'i sifatida shakllanishi va institutsional tuzilishi siyosiy, iqtisodiy va tadqiqot shartlari bilan bog'liq. totalitar jamiyatda shaxsning individual xususiyatlari e'tiborga olinmadi. asosiy narsa ishlab chiqarish muammolarini hal qilish uchun zarur bo'lgan ishchilarni o'qitish bo'yicha ijtimoiy buyurtmani bajarish edi. siyosiy vaziyatning o'zgarishi, mafkuraviy ko'rsatmalarning o'zgarishi va mustaqil tadbirkorlik faoliyati uchun paydo bo'lgan imkoniyat mehnatga yangicha munosabat, kasbini o'zgartirishga majbur bo'lgan, ish qidirayotgan va raqobatdoshligini tasdiqlaydigan ishchilar xatti-harakatlarining yangi strategiyasini shakllantirishga olib keldi. siyosiy va mafkuraviy erkinlik tartibsizlik va ruhiy tanglikni keltirib chiqardi. kasbiy hayot, kasbiy ish, martaba, ishsizlik va boshqalar uchun stsenariylarni tanlash muammolarini hal qilish uchun tayyorlanmagan aholi uchun muhim edi. odamlar psixologik yordam va ko’makka muhtoj. …

2 / 9

a qayta tayyorlashning dolzarbligini oshirdi. korxona va tashkilotlarda kadrlar tayyorlash bo'limlari (markazlari) ochiladi. biror kishining kasblar olami bilan o'zaro munosabatini o'rganish va shaxsning kasbiy rivojlanish mazmunini psixologik tahlil qilish jarayonida iqtisodiy jihatdan aniqlangan ushbu murakkab kompleksni psixologik barkamol hal etish mumkin. shaxsning kasb bilan o'zaro munosabatlarining ko'p qirrali muammolarini o'rganish psixologiyaga taaluqli. asosan, ushbu muammolar mehnat psixologiyasi, pedagogik va yoshga oid psixologiya va muhandislik psixologiyasi tomonidan o'rganildi. ushbu muammoning metodologik asosi rus psixologlarining fundamental asarlarida olingan: -faoliyatning psixologik nazariyasini yaratish ko'plab kasbiy tadqiqotlarning nazariy asosiga aylandi; -shaxsning differentsial-psixologik kontseptsiyasini ishlab chiqish kasbiy tanlash, kasbiy maslahat, kasbiy moslashish va kasbiylashtirishning ko'plab muammolarini hal qilish uchun asos bo'ldi; -mehnat psixologiyasi kasbiy yaroqlilik, kasbiy diagnostika, kasbiy ko'nikmalarni shakllantirish va boshqa masalalarni tadqiq qildi; -pedagogik psixologiya kasb ta'limi va o'qitish, ayniqsa malaka oshirish va qayta tayyorlash muammolarini o'rgangan; -yosh davrlari psixologiyasi shaxsiy va kasbiy o'sish, kasbiy o'zini o'zi aniqlash, inqirozlarning psixologik xususiyatlari va kattalar …

3 / 9

i sifatida shakllanishida uch bosqichni ajratish mumkin: xix asr oxirida paydo bo'lishi, psixotexnika mehnatni ilmiy tashkil etishning psixologik muammolarini hal qiladigan psixologiya yo'nalishi sifatida (w. stern, f. taylor, x. munsterberg va boshqalar). psixotexnologiyani o'rganishning asosiy vazifalari ish usullari va ish sharoitlarini ratsionalizatsiya qilish, baxtsiz hodisalar va shikastlanishlarni kamaytirish, ishlab chiqarish tayyorgarligini yaxshilash edi. biroq, xorijiy tajribadan ma'lumotlarni to'g'ridan- to'g'ri uzatish samarasiz ko'rinadi. boshqa ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar va ijtimoiy- madaniy an'analar ichki kasblar psixologiyasini yaratishni taqozo etadi. muhandislik psixologiyasida hozirgi paytda insonni kasbiy faoliyatga moslashtirish haqida emas, balki uning ma'lum bir kasb, shuningdek umuman kasblar dunyosi bilan aloqasi haqida gap boradi. tadqiqotning asosiy vazifalari insonning kasbiy xulq-atvori va uning kasbiy tarjimai holini tavsiflash va tahlil qilish, shuningdek kasbiy tayyorgarlikni boshidan boshlab kasbiy hayotdan chiqib ketgunga qadar shaxsiyatni rivojlantirish. muhandislik psixologiyasi muammolarini hal qilishda mahalliy olimlar e.m. borisova, k.m. gurevich, yu.m.zabrodin, e.a. klimov, yu.v.kotelova, t.v.kudryavtsev, n.v.kuzmina, n.d.levitov, b.f. lomov, a.k.markova, v.m.munipov, a.m. novikov, …

4 / 9

kasbiy faoliyatning tamoyil va usullarini ishlab chiqdilar. shu tadqiqotlarni umumlashtirishi natijasida psixotexnikada maxsus yondoshuv professiografiyani shakllanishiga olib keldi. bu yondashuvning mohiyati – “kasblar tasviri” umuman olganda professiografiyani o’rganish, kasbning psixologik tavsifi va loyihalashtirishini o’z ichiga oladi. professiografiyada ma’lum mehnat jarayonini tashkil etuvchi ob’ektlar belgilari, mehnat sub’ekti, mehnat predmeti vazifalari, vositalari va sharoitlari o’rganiladi. professiografiyaning asosiy tamoyillaridan biri kasbiy faoliyatni o’rganishda differentsial yondashuv tamoyili hisoblanadi. bu tamoyilning mohiyati professiografiyaning aniq amaliy masalalarini echishga bo’ysunishidir. masalan, kasbiy konsultatsiya va kasbiy tanlov uchun shunday kasbiy muhim belgilarni ajratish kerakki, ular sinovdagilarning kasbiy layoqatiga ko’ra farqlanishi lozim. malaka darajasini aniqlash uchun mehnat vazifalari, kasbiy bilim, malaka, ko’nikma tavsifi muhim ahamiyatga ega. kasbiy toliqishni o’rganish uchun shunday belgilardan foydalanildiki, ular yordamida kasbiy toliqishning keltirib chiqaradigan omillarini aniqlaydi. shunday qilib, profesiografiyaning differentsial tamoyili kasbning o’rganish usullarini uning tavsif, mazmuni, shuningdek, qo’llanilish sohasi ya’ni professiografiya o’tkazish xususiyatlari uning maqsadlari bilan belgilanadi. professiogrammaning muhim tarkibiy qismi - psixogramma …

5 / 9

kuzatuv); 2) psixologik (suhbat kuzatuv tajriba va ulardan kelib chiquvchi intervyu, shaxsiy so’rovnomalar testlar, tajribalar, psixobiografiyalar, faoliyat mahsulini o’rganish metodi); 3) fiziologik (ekg. ker qonda arterial bosimni o’lchash antopometrik va texnik ma’lumotlar); 4) texnologik jarayonlar ta’siri va boshqa usullar xilma - xilligidan vaqt, kuch va vaziyatlarni minimalligi bilan profesiogramma tadqiqotdagi savollarga javob beruvchi usullarni tanlash lozim. usullar kompleksini ishlab chiqishda tizimni tashkil etuvchi omil tadqiqot maqsadi muhim rol o’ynaydi. psixografiyalarni kasbga yo’naltirish uchun ishlab chiqayotganda kasbning umumiy professiografik va ijtimoiy-psixologik ta’siriga katta e’tibor beriladi. mehnat sharoitlaridan texnik, texnologik va ijtimoiy psixologik sharoitlari ancha chuqurroq o’rganiladi. tadqiqotlarning muhim yo’nalishi bu shaxsning qobiliyatlari, psixofiziologik xususiyatlarini baholashdir. professiogrammalarning kasbga yo’naltirish va kasbiy tanlov maqsadida ishlab chiqishda psixodiognostik tadqiqotlar juda muhim hisoblanadi. qolgan tadqiqotlar o’quv - kasb muassasalarida talabalar, o’quvchilarni o’qishga qabul qilinadigan shaxslar ishlashi lozim bo’lgan sharoitlarni aniqlash uchun ahamiyatga ega. ammo ular ham muhim hisoblanadi, chunki aniq majburiyatlarni va mehnat sharoitlarini bilmasdan, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasblar va ularning klassifikatsiyasi"

3-mavzu. kasblar va ularning klassifikatsiyasi. professiografiyaning (professiogramma) mohiyati reja: 3.1. kasblar va ularning klassifikatsiyasi 3.2. professiografiyaning mohiyati va uning tamoyillari 3.3. muhandis kadrlar faoliyatiga psixologik tavsif 3.4. kasbiy buzilish tushunchasi va ularning oldini olish yo’llari 3.1. kasblar, ularning klassifikatsiyasi kasb psixologiyasining amaliy psixologiyaning mustaqil tarmog'i sifatida shakllanishi va institutsional tuzilishi siyosiy, iqtisodiy va tadqiqot shartlari bilan bog'liq. totalitar jamiyatda shaxsning individual xususiyatlari e'tiborga olinmadi. asosiy narsa ishlab chiqarish muammolarini hal qilish uchun zarur bo'lgan ishchilarni o'qitish bo'yicha ijtimoiy buyurtmani bajarish edi. siyosiy vaziyatning o'zgarishi, mafkuraviy ko'rsatmalarn...

This file contains 9 pages in PDF format (466.8 KB). To download "kasblar va ularning klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kasblar va ularning klassifikat… PDF 9 pages Free download Telegram