antik dunyo sotsiologiyasi

PPTX 20 pages 245.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 245.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu : hujayralar bo’linishining ahamiyati. mavzu: antik dunyo sotsiologiyasi.sharq mutaffakkirlarining sotsiologik qarashlari. reja: antik dunyo sotsiologlari inson mavqei to’g’risida. antik dunyoda jamiyat va shaxs omillari. platon va aristotelning antik dunyo falsafiy fikrlar taraqqiyotida tutgan o’rni. qadimgi xitoyda sotsiologik qarashlar. motrudiy va uning “murosaviy muvozanat” konsepsiyasi. farobiy,beruniy,ibn sinolarning jamiyat va shahs to’g’risidagi qarashlari. "sosiologiya" atamasi o.kont tomonidan ilmga nisbatan yaqinda kiritilgan bo’lishiga qaramay sosiologik mazmunga ega bo’lgan qarashlar va kuzatishlar insoniyatning eng qadimgi davrlari- ga borib taqaladi. antik dunyo sosiologiyasi, jahon sosiologiya maktabining nazariy-ma'naviy poydevori va unga doimiy ilhom bag’ishlovchi bebaho obidasi hisoblanadi. antik dunyo sosiologiyasining ilk namunalari kichik osiyoning g’arbiy sohillari ioniya o’lkasi shaharlarida yashovchi greklar tomonidan dunyoga keltirildi. antik dunyo sosiologiyasining yuzaga kelishi hamda taraqqiyot tendensiyalari xususiyatlaridan kelib chiqqan holda uni shartli ravishda quyidagicha guruhlash mumkin: 1.eng qadimgi grek sosiologiya maktabi.bu guruhga eramizdan oldingi xii asrda yashab ijod etgan gomerdan boshlab eramizdan oldingi vi asrgacha ijod qilgan milet (kichik …

2 / 20

lishi natijasida suv, tuproq, tosh va olovdan iborat zaruriy qismlar yuzaga keladi. havo insonning amal qilish makoni hisoblanadi va havosiz qolgan paytda har qanday jism tarkibiy va mazmuniy o’zgarishga yuz tutadi. qadimgi grek sosiologlari orasida (somos shahrida tug’ilib, faoliyat yuritgan) pifagor alohida o’rin tutadi.pifagor davrida turli arxaik diniy qarashlar o’rniga nisbatan umumiy rol mohiyat kasb etuvchi xudolarga sig’inish taomilga kira boshladi. pifagor nuqtai nazariga ko’ra, olam abadiy bo’lib, insondagi ruh ma'lum muddatdan so’ng boshqa narsalarga ko’cha- di.pifagorning tabiat va jamiyatdagi "jon"ning ko’chib yurishi g’oyasi hamda atrof-muhitdagi jamiki narsalarning birligi va qarindoshligi dun- yoni o’zaro murosa muvozanatida saqlashga da'vat etuvchi sosiologik qarashlar sifatida insoniyat tarixida muayyan rol o’ynaydi. 2.grek demokratiyasi ravnaqi davri sosiologiyasi namoyondalari geraklit parmenid, zenon, empedokl, anaksagor, protogor, gorgiy va boshqalar hisoblanadi. geraklit fikricha, tabiatda hamma narsa birlamchi va u birlamchi narsaga albatta qaytadi. bu birlam- chi asos esa olovdir. zero, olov tabiatdagi eng faol o’zgaruvchan hodisadir. parmenid va …

3 / 20

platon, aristotel va boshљalarni kiritish mumkin.sokrat ning sosiologik qarashlarida tabiat va jamiyat jarayonlarida shunchalik ishtirok etish emas,balki unda qanday qilib yaxshi yashash, kamolatga erishish uchun san'at sirlarini bilish zarurligi g’oyasi etakchidir sokrat fikricha, inson faoliyati yaxshilik, savob, oriyat, insof haqidagi tushunchalar mazmunidan iborat bo’lib, bu tushunchalarni shaxs qanday tushunishi katta ahamiyatga ega. shunday ekan, inson faoliyatini yaxshilash uchun uning fe'l-atvori va tarbiya to’g’risidagi qarashlari, tushunchalarini tartibga solish zarurdir. . sokratning buyuk shogirdi platon ijtimoiy taraqqiyot va inson mavqei xususida bebaho fikrlar bayon etgan. platon "fileb" nomli asarida insonning ezgulikdan iborat faoliyati quyidagi talablarni bajarish asnosida ro’y berishi aytiladi: 1.ilohiy g’oya moќiyatini anglash; 2.ilohiy g’oya talablarini hayotga singdirish; 3.tafakkur va bilimlarga ega bo’lish; 4.ilm va san'atning biror turini egallash; 5.toza, halol hissiyot vositalaridan (musiqa, tovush, tasviriy san'at) zavq ola bilish. xitoyda konfusiy ahloqiga binoan inson dunyo tartiboti tizimida favqulotda њrin tutishi, umumiy dunyo taqdiri uchun mas'ullik hissining cheksizligi targ’ib etilsa, kosmologiya …

4 / 20

yashaganligi sababli ideal davlat tu- zumini orzu qilgan.bu ideal davlat quyi- dagi fazilatlarga ega bo’lishi lozim. 1.donishmandlik; 2.jasorat; 3.har ishda oqilona me'yorni saqlay bilish; 4.adolat. movarounnaќr jamoatchilik fikri tarixini o’rganishda moturidiya maktabining asoschisi abu mansur al- moturidiy asarlari muhim o’rin tutadi.uning asarlarini nafaqat dinshunoslik, balki jamiyat, jamoa, ijtimoiy jarayonlar va xususan shaxs haqidagi ta'limot sifatida yondashish,ularni movarounnaќr ќududi ќayot tarzi, mentalitetiga muvofiq keluvchi, ularni g’oyaviy,e'tiqodiy yakdil- likka undovchi yaxlit ilmiy sosiologik konsepsiya sifatida baќolash va har tomonlama o’rganish maqsadga muvofiqdir. ulrix rudolf shaxsning islom e'tiqodi darajasidagi faoliyati, erkin fikrlash xuquqi va imkoniyatlarini atroflicha katta mavqega muvofiq keluvchi nazariya deb baholaganda, buyuk yurtimizning xarakterli qirralarini ochib berdi. darhaqiqat, inson shaxsi va mavqei masalasi uni turli ijtimoiy-siyosiy, kerak bo’lsa, diniy tazyiqlardan himoya qiluvchi al-motu- ridiyning murosaviy muvozanat konsepsiyasini, islomni anglash jarayon- laridagi ijobiy jiќatlar yig’indisigina emas, balki movaraunnahrdagi real ijtimoiy-siyosiy muhit, xalq turmush tarzi, mentaliteti, boy madaniy-tarixiy tajribasi bilan boyitilgan insoniy yondashuvlar …

5 / 20

chi ming yillikning so’ngida (973 yil 4 sentyabr) tavallud topgan ulug’ bobokalonimiz abu rayxon beruniy ham sosiologiya nazariyasini rivojlantirish ishiga ulkan hissa qo’shdi. abu rayxon beruniy dunyoning sosiologik manzarasi evolyusion jarayon natijasida tarkib topganligini alohida qayd etadi."tuzilish va buzilish natijasida unsur bo’laklari bir-biriga qo’shilib, dunyo obod bo’lgan va olam tartibga tushgan"-deydi u. ayni chog’da beruniy olamni ijtimoiy taraqqiyotga olib keluvchi kuch ziddiyat va qarama-qarshiliklar emas balki, turli ijtimoiy darajalardagi murosa va konsensus ekanligini uqtiradi. “qarama-qarshiligi ravshan ayon bo’lgan narsaga qanday ishonib bo’ladi", deb mutafakkir qarama-qarshiliklardan holi bo’lgan jarayonlarida o’zgarish extiyoji kuchayishiga ishora qiladi. beruniy sosiologiyadagi muhim soha ijtimoiy tabaqalashuv haqida fikr yuritib shunday deydi: tillarning turlicha bo’lishiga sabab odamlarning guruhlarga ajralib ketishi, bir-biridan uzoq turishi, ularning bir-birida turli xohishlarni ifodalash uchun (zarur) bo’lgan so’zlarga ehtiyojlar tug’ilishidir. uzoq zamonlar o’tishi bilan haligi iboralar kuchayib, yodda saqlanishi va takrorlanishi natijasida tarkib topib tartibga tushgan. 3.ulug’ mutafakkir abu ali ibn sino ning sosiologik …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antik dunyo sotsiologiyasi"

mavzu : hujayralar bo’linishining ahamiyati. mavzu: antik dunyo sotsiologiyasi.sharq mutaffakkirlarining sotsiologik qarashlari. reja: antik dunyo sotsiologlari inson mavqei to’g’risida. antik dunyoda jamiyat va shaxs omillari. platon va aristotelning antik dunyo falsafiy fikrlar taraqqiyotida tutgan o’rni. qadimgi xitoyda sotsiologik qarashlar. motrudiy va uning “murosaviy muvozanat” konsepsiyasi. farobiy,beruniy,ibn sinolarning jamiyat va shahs to’g’risidagi qarashlari. "sosiologiya" atamasi o.kont tomonidan ilmga nisbatan yaqinda kiritilgan bo’lishiga qaramay sosiologik mazmunga ega bo’lgan qarashlar va kuzatishlar insoniyatning eng qadimgi davrlari- ga borib taqaladi. antik dunyo sosiologiyasi, jahon sosiologiya maktabining nazariy-ma'naviy poydevori va unga doimiy ilhom bag’ishlovchi ...

This file contains 20 pages in PPTX format (245.3 KB). To download "antik dunyo sotsiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: antik dunyo sotsiologiyasi PPTX 20 pages Free download Telegram